Instagram: Τέλος στο απόρρητο των μηνυμάτων - Τι αλλάζει σήμερα, οι αντιδράσεις, το δίλημμα

Οι χρήστες του Instagram δεν θα μπορούν πλέον να στέλνουν μηνύματα με κρυπτογράφηση «άκρο-προς-άκρο», μια λειτουργία που εμπόδιζε οποιονδήποτε τρίτο -ακόμα και την ίδια τη Meta- να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο των συνομιλιών.

Η κατάργηση της κρυπτογράφησης από άκρο σε άκρο (E2EE) στα μηνύματα ισοδυναμεί με μια σημαντική «στροφή» της μητρικής εταιρείας Meta, η οποία στο παρελθόν υποστήριζε την τεχνολογία αυτή ως το κορυφαίο πρότυπο για το απόρρητο των χρηστών.

Η E2EE είναι η πιο ασφαλής μορφή διαδικτυακών μηνυμάτων -επιτρέποντας μόνο στον αποστολέα και τον παραλήπτη να βλέπουν τα μηνύματα- αλλά εδώ και καιρό αντιμετωπίζει την αντίδραση ακτιβιστών που υποστηρίζουν ότι επιτρέπει τη διάδοση ακραίου περιεχομένου στο διαδίκτυο χωρίς οι Αρχές να μπορούν να παρέμβουν.

Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση της Meta χαιρετίστηκε από ομάδες, συμπεριλαμβανομένων φιλανθρωπικών οργανώσεων για παιδιά, αλλά καταδικάστηκε από υποστηρικτές των ατομικών δικαιωμάτων.

Το Instagram θα μπορεί πλέον να έχει πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενο των μηνυμάτων

Με την απενεργοποίηση της E2EE, το Instagram θα μπορεί πλέον να έχει πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενο των άμεσων μηνυμάτων (DM), συμπεριλαμβανομένων εικόνων, βίντεο και φωνητικών μηνυμάτων.

Το 2019, η Meta δεσμεύτηκε να εισαγάγει την τεχνολογία αυτή στα μηνύματα του Facebook και του Instagram, λέγοντας ότι «το μέλλον είναι ιδιωτικό». Η εταιρεία ολοκλήρωσε τη διάθεση της τεχνολογίας στο Facebook Messenger το 2023 και αργότερα κατέστησε τη λειτουργία προαιρετική στο Instagram, με σχέδια να την κάνει προεπιλεγμένη.

Ωστόσο, μετά από επτά χρόνια, η Meta αποφάσισε να μην προχωρήσει στην ευρύτερη εφαρμογή της στο Instagram, το οποίο πλέον θα προσφέρει μόνο την τυπική κρυπτογράφηση.

Τυπική κρυπτογράφηση σημαίνει ότι ένας πάροχος υπηρεσιών διαδικτύου μπορεί να έχει πρόσβαση σε ιδιωτικό υλικό εάν χρειαστεί. Είναι το σύνηθες σύστημα στις περισσότερες μεγάλες διαδικτυακές υπηρεσίες, όπως το Gmail. Η απόφαση έγινε δεκτή με ικανοποίηση από ομάδες προστασίας παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της NSPCC, η οποία προειδοποιούσε επί μακρόν ότι η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να θέσει τα παιδιά σε κίνδυνο.

«Είμαστε πραγματικά ευχαριστημένοι», δήλωσε η Rani Govender από την οργάνωση, προσθέτοντας ότι η E2EE «μπορεί να επιτρέψει στους δράστες να αποφύγουν τον εντοπισμό, επιτρέποντας στην αποπλάνηση και την κακοποίηση παιδιών να περνούν απαρατήρητες».

Οι υπερασπιστές του απορρήτου, ωστόσο, λένε ότι η κίνηση αντιπροσωπεύει ένα βήμα προς τα πίσω.

Η Maya Thomas από την οργάνωση Big Brother Watch δήλωσε «απογοητευμένη» από την απόφαση και σημείωσε ότι η E2EE ήταν «ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους τα παιδιά μπορούν να διατηρήσουν τα δεδομένα τους ασφαλή στο διαδίκτυο, επομένως ανησυχούμε ότι η Meta μπορεί να υποκύπτει στις κυβερνητικές πιέσεις».

Μια μάχη ετών

Από το 2019, η Meta υπερασπιζόταν τα σχέδιά της εν μέσω επικρίσεων, ενώ εργαζόταν πάνω στην τεχνική πρόκληση της μεταφοράς της τεχνολογίας στο Facebook και το Instagram. Η εταιρεία δεν ανακοίνωσε δημόσια την απόφασή της να εγκαταλείψει τα σχέδια για τη διάθεση στο Instagram.

Αντ' αυτού, ενημέρωσε αθόρυβα τους όρους και τις προϋποθέσεις της εφαρμογής τον Μάρτιο.

«Η κρυπτογραφημένη αλληλογραφία από άκρο σε άκρο στο Instagram δεν θα υποστηρίζεται πλέον μετά τις 8 Μαΐου 2026. Εάν έχετε συνομιλίες που επηρεάζονται από αυτήν την αλλαγή, θα δείτε οδηγίες για το πώς να κατεβάσετε τυχόν πολυμέσα ή μηνύματα που επιθυμείτε να κρατήσετε», ανέφερε.

Ορισμένοι αναλυτές, συμπεριλαμβανομένης της ειδικού σε θέματα κυβερνοασφάλειας Victoria Baines, καθηγήτριας Πληροφορικής στο Gresham College, πιστεύουν ότι η απόφαση αντανακλά μια αλλαγή στη στάση της Meta απέναντι στο απόρρητο.

«Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης αποκομίζουν κέρδη από τις επικοινωνίες μας -τις αναρτήσεις, τα like και τα μηνύματά μας- ώστε να μπορούν να προβάλλουν στοχευμένες διαφημίσεις», δήλωσε.

«Και όλο και περισσότερο, εταιρείες όπως η Meta επικεντρώνονται στην εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης (AI), για τα οποία τα δεδομένα μηνυμάτων μπορεί να είναι εξαιρετικά πολύτιμα. Νομίζω ότι η απόφαση είναι πιο περίπλοκη».

Το Instagram έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι τα άμεσα μηνύματα δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση της AI.

Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει περαιτέρω την απόφασή της να αλλάξει πορεία στο θέμα του απορρήτου και ο επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri, αρνήθηκε να δώσει συνέντευξη.

Τον περασμένο μήνα, η Meta ενημέρωσε το προσωπικό ότι τα κλικ και η δραστηριότητά τους σε συσκευές εργασίας θα άρχιζαν να συλλέγονται ως δεδομένα εκπαίδευσης για τα μοντέλα AI της εταιρείας. Οργανώσεις όπως η Big Brother Watch υποστηρίζουν ότι η απόφαση της Meta θα μπορούσε να επηρεάσει τον ευρύτερο κλάδο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Μέχρι πρόσφατα, η εξάπλωση της E2EE ήταν η σαφής κατεύθυνση του κλάδου. Η E2EE είναι προεπιλεγμένη στα Signal, WhatsApp, Facebook Messenger, iMessage της Apple και Google Messages. Το Telegram την προσφέρει ως επιλογή, αλλά όχι ως προεπιλογή. Το X (πρώην Twitter) προσφέρει ένα παρόμοιο σύστημα για άμεσα μηνύματα, αν και οι επικριτές λένε ότι δεν πληροί τα πρότυπα του κλάδου. Το Snapchat τη χρησιμοποιεί για φωτογραφίες και βίντεο στα άμεσα μηνύματα και έχει δηλώσει προηγουμένως ότι σχεδιάζει να την επεκτείνει στο κείμενο. Το Discord σχεδιάζει να καταστήσει τις φωνητικές κλήσεις και τις βιντεοκλήσεις κρυπτογραφημένες από άκρο σε άκρο από προεπιλογή.

Τον Μάρτιο, το TikTok δήλωσε στο BBC ότι δεν έχει σχέδια να εισαγάγει την τεχνολογία για τα άμεσα μηνύματα.

Δεκατέσσερις ημέρες αργότερα, το Instagram ενημέρωσε τους όρους και τις προϋποθέσεις του για να επιβεβαιώσει ότι δεν θα προχωρούσε στην εφαρμογή της.

Σχολιαστές, συμπεριλαμβανομένης της Baines, πιστεύουν ότι αυτές οι αποφάσεις ενδέχεται να επιβραδύνουν την εξάπλωση της E2EE, περιορίζοντάς την σε μεγάλο βαθμό σε εξειδικευμένες εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων στο μέλλον.