Η κινεζική απάντηση στην κυριαρχία των ΗΠΑ στην AI - Χτίζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα data centers

Την ώρα που οι ΗΠΑ εμπλέκονται σε έντονες πολιτικές, γραφειοκρατικές και ενεργειακές διαμάχες σχετικά με την κατασκευή νέων υποδομών, η Κίνα κινείται με ιλιγγιώδη ταχύτητα στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, μια επιτόπια αυτοψία στην καρδιά της Εσωτερικής Μογγολίας αποκαλύπτει πώς μια ολόκληρη περιοχή μετατρέπεται εν ριπή οφθαλμού στον μεγαλύτερο υπολογιστικό κόμβο της χώρας, αναδεικνύοντας τα κρυφά πλεονεκτήματα αλλά και τις προκλήσεις του Πεκίνου στον τεχνολογικό «ανταγωνισμό του αιώνα» απέναντι στην Ουάσινγκτον.

Ουλανκάμπ, η «πρωτεύουσα» των κέντρων δεδομένων

Όπως μεταδίδει το CNN, στο Ουλανκάμπ της Εσωτερικής Μογγολίας, μια κινεζική πόλη στις παρυφές της ερήμου Γκόμπι, το τοπίο μοιάζει με αντικατοπτρισμό υψηλής τεχνολογίας. Ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα από τεράστια κέντρα δεδομένων (data centers) -τόσο καινούργια όσο και υπό κατασκευή- ξεπροβάλλουν σχεδόν από το πουθενά ανάμεσα σε κυματιστές πεδιάδες και εκτάσεις με ηλίανθους και σόργο.

Στις προσόψεις τους αναγράφονται μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της κινεζικής τεχνολογίας -ο κολοσσός υλικού Huawei, η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Kuaishou, ο πάροχος υπηρεσιών VNET- όλα στριμωγμένα σε μια ζώνη που σφύζει από κίνηση και δραστηριότητα.

Το Ουλανκάμπ μετατρέπεται γρήγορα σε έναν από τους κύριους κόμβους δεδομένων που τροφοδοτούν μια τεράστια έκρηξη τεχνητής νοημοσύνης στην Κίνα, καθιστώντας τη χώρα τον μοναδικό σοβαρό αντίπαλο στις φιλοδοξίες των ΗΠΑ για κυριαρχία στον τομέα. Σχεδόν 90 κέντρα δεδομένων έχουν προγραμματιστεί να κατασκευαστούν σε αυτή την πόλη των λιγότερων από δύο εκατομμυρίων κατοίκων.

Μέχρι πέρυσι, οι ΗΠΑ διέθεταν περίπου 10 φορές περισσότερα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης από την Κίνα, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Στάνφορντ -και πολλαπλάσια υπολογιστική ισχύ, όπως δείχνουν άλλες εκτιμήσεις. Οι αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας διαθέτουν κάτι που οι κινεζικές στερούνται: πρόσβαση στα πιο προηγμένα τσιπ, το σημαντικότερο συστατικό για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Η κούρσα της Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στην τεχνητή νοημοσύνη

Ωστόσο, το Ουλανκάμπ -με τον αυξανόμενο αριθμό κέντρων τεχνητής νοημοσύνης και μεγάλων δεδομένων- αναδεικνύει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Κίνας στην κούρσα για την τεχνολογία που θα καθορίσει τον 21ο αιώνα.

Οι τεράστιες μονάδες εδώ κατασκευάστηκαν με εντυπωσιακούς ρυθμούς, με το μεγαλύτερο μέρος του πυκνοδομημένου Βιομηχανικού Πάρκου Μεγάλων Δεδομένων Μπαγίν να παίρνει μορφή σε μόλις δύο χρόνια, αποτελώντας απόδειξη της ικανότητας του κινεζικού κράτους να υλοποιεί έργα ταχύτατα.

Παράλληλα, οι δυνατοί άνεμοι, ο καυτός ήλιος και οι ευρείες, ανοιχτές εκτάσεις προσφέρουν στην περιοχή άφθονη πρόσβαση σε φθηνή πράσινη ενέργεια και γη.

Και, το κυριότερο, σε ολόκληρη τη χώρα που διοικείται από το Κομμουνιστικό Κόμμα, η δημόσια αντίθεση στη μαζική κατασκευή κέντρων δεδομένων -του είδους που προκαλεί έντονες αντιδράσεις και πρωτοστατεί στα πρωτοσέλιδα των ΗΠΑ- είναι πρακτικά ανύπαρκτη.

Όπως διαπίστωσε το CNN στο βιομηχανικό πάρκο Μπαγίν του Ουλανκάμπ, μια αδιάκοπη ροή εργαζομένων στον κατασκευαστικό τομέα εισέρχεται καθημερινά στα εργοτάξια, ενώ φορτηγά μεταφέρουν συνεχώς προμήθειες στις εγκαταστάσεις που σχηματίζονται. Έξω από τα περίμετρά τους, πλανόδιοι πωλητές διαθέτουν φαγητό και εμπορεύματα σε αυτοσχέδιους πάγκους.

Ο θόρυβος των κατασκευών δεν φαίνεται να δυσαρεστεί τους κατοίκους της περιοχής. Ορισμένοι δήλωσαν στο CNN ότι επωφελούνται άμεσα από τα έργα και την εισροή εργατών σε μια περιοχή της οποίας η οικονομία βασιζόταν μέχρι πρότινος στη γεωργία.

«Παλιότερα, απλώς καθόμασταν και περιμέναμε πελάτες. Τώρα είμαστε συνεχώς απασχολημένοι -παραλαμβάνουμε παραγγελίες, κάνουμε το ένα και το άλλο. Ελάχιστα προλαβαίνουμε να πάρουμε ανάσα», δήλωσε ο 56χρονος Μα Ρονγκ, ο οποίος διατηρεί παντοπωλείο και ξενώνα στην περιοχή τα τελευταία 30 χρόνια. «Η δουλειά μας έχει γίνει πολύ καλύτερη από πριν», ανέφερε.

Ορισμένοι έχουν επηρεαστεί από τις πολεοδομικές αλλαγές, όπως ο 58χρονος ιδιοκτήτης εστιατορίου Λιου Μπάοπινγκ, ο οποίος αναγκάστηκε να μεταφέρει την επιχείρησή του λόγω κατεδάφισης αυτοκινητόδρομου. Περιγράφει ωστόσο την πελατεία του να διπλασιάζεται παράλληλα με την ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων. «Το περιβάλλον δεν είναι τόσο καθαρό όσο πριν, αλλά τα εισοδήματα των ανθρώπων και η οικονομία — είναι πολύ καλύτερα», σημείωσε.

Επενδύσεις-μαμούθ από το Πεκίνο

Το Ουλανκάμπ αποτελεί κεντρικό κομμάτι της στρατηγικής του Πεκίνου για την ταχεία επέκταση των υποδομών δεδομένων -βασική προτεραιότητα για μια κυβέρνηση που βλέπει την τεχνητή νοημοσύνη ως καθοριστική μηχανή ανάπτυξης για την επιβραδυνόμενη οικονομία της χώρας.

«Η Κίνα αγκάλιασε την τεχνητή νοημοσύνη με ανοιχτές αγκάλες», είχε δηλώσει ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ σε παγκόσμιο συνέδριο τεχνητής νοημοσύνης στη Σαγκάη. Ο ίδιος επεσήμανε την πρωτοβουλία της χώρας να ενσωματώσει την τεχνητή νοημοσύνη σε τομείς από την υγεία έως τη μεταποίηση, χαρακτηρίζοντάς την ως «λαμπρό σήμα κατατεθέν του κινεζικού εκσυγχρονισμού».

Ήδη περισσότεροι από 700 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη στην Κίνα, σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία. Η ευρεία αυτή εφαρμογή στην βιομηχανία και την καθημερινότητα απαιτεί τεράστιες ποσότητες υπολογιστικής ισχύος.

Το Πεκίνο ανακοίνωσε πρόσφατα ένα γιγαντιαίο σχέδιο ύψους 560 δισεκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 500 δισεκατομμυρίων ευρώ) για την κλιμάκωση των υποδομών πληροφορικής και υπολογιστικών εγκαταστάσεων εντός της επόμενης πενταετίας. Παράλληλα, οι ιδιωτικές εταιρείες τεχνολογίας αυξάνουν τις επενδύσεις τους, αν και απέχουν ακόμα από τα μεγέθη της Silicon Valley.

Οι επενδύσεις από εισηγμένες κινεζικές εταιρείες αναμένεται να διπλασιαστούν φέτος φτάνοντας τα 139 δισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 124 δισεκατομμύρια ευρώ), σύμφωνα με την ερευνητική εταιρεία Rhodium Group. Το ποσό αυτό, ωστόσο, αντιπροσωπεύει λιγότερο από το ένα πέμπτο των 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 714 δισεκατομμύρια ευρώ) που επενδύουν οι αμερικανικές εταιρείες.

Το αγκάθι των μικροτσίπ και η λύση της ενέργειας

Πέραν των κεφαλαίων, οι κινεζικές εταιρείες αντιμετωπίζουν ένα ακόμα σημαντικό εμπόδιο: τους περιορισμούς στο υλικό υψηλής τεχνολογίας. Οι εξαγωγικοί απαγορεύσεις της Ουάσινγκτον περιορίζουν την πρόσβαση στα πλέον εξελιγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης (όπως συγκεκριμένα μοντέλα των Nvidia και AMD). Παρότι οι εγχώριοι κατασκευαστές επιχειρούν να καλύψουν το κενό, η τεχνολογία τους υστερεί ακόμα έναντι των ΗΠΑ και η διαθεσιμότητα είναι περιορισμένη.

«Αν κοιτάξετε το συνολικό κόστος παραγωγής της κατασκευής ενός κέντρου δεδομένων, τα τσιπ είναι ο σημαντικότερος παράγοντας, και απλώς δεν έχουν αρκετά», ανέφερε στο CNN ο Νικ Κορβίνο, ερευνητής στο Carnegie Endowment for International Peace.

Ωστόσο, όσα λείπουν σε μικροτσίπ, η Κίνα επιχειρεί να τα αναπληρώσει με ένα άλλο πλεονέκτημα: την άφθονη και προσιτή πράσινη ενέργεια.

Την ώρα που τα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων επιβαρύνουν το γηρασμένο ηλεκτρικό δίκτυο των ΗΠΑ, η Κίνα κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια να προσθέσει ενεργειακή χωρητικότητα ισοδύναμη με το σύνολο των βιομηχανικών πηγών ισχύος των ΗΠΑ.

Μάλιστα, η χώρα παράγει περισσότερη πράσινη ενέργεια από όση μπορεί άμεσα να απορροφήσει. Σύμφωνα με ευρήματα των ανεξάρτητων ερευνητικών οργανισμών Centre for Research on Energy and Clean Air και Global Energy Monitor, η πλεονάζουσα πράσινη ενέργεια που σπαταλήθηκε στην Κίνα κατά το πρώτο μισό του έτους θα αρκούσε για να τροφοδοτήσει ολόκληρο το Μεξικό για έναν χρόνο.

Το Πεκίνο επιδιώκει να διοχετεύσει αυτή την ενέργεια στα νέα κέντρα δεδομένων -κυρίως στις δυτικές, αγροτικές περιοχές όπου ο ήλιος, ο άνεμος και η γη αφθονούν- στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής «Δεδομένα Ανατολής, Υπολογιστική Δύσης».

«Η Κίνα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι διαθέτει αυτή τη μυϊκή μνήμη για την ταχεία κατασκευή ενεργειακών υποδομών», εξήγησε ο Κάιλ Τσαν, ερευνητής στο Brookings Institution. «Αντίθετα, στις ΗΠΑ δεν έχουμε υλοποιήσει τέτοιου εύρους επέκταση δικτύου εδώ και πολύ καιρό, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουμε δυσκολίες στην παραγωγή και τη σύνδεση με το δίκτυο».

Η άφθονη ηλεκτρική ισχύς επιτρέπει επίσης στην Κίνα να αντισταθμίσει την χαμηλότερη απόδοση των εγχώριων τσιπ, συνδέοντας συστάδες επεξεργαστών για την επίτευξη υψηλότερης υπολογιστικής ισχύος — μια λύση που είναι αποτελεσματική, αλλά απαιτεί σημαντικά περισσότερο ρεύμα.

Βέβαια, αναλυτές επισημαίνουν ότι το πλάνο του Πεκίνου έχει περιορισμούς. Ορισμένοι κόμβοι στη δυτική Κίνα απέχουν πολύ από τα μεγάλα αστικά κέντρα της ανατολής, προκαλώντας καθυστερήσεις στη μεταφορά δεδομένων, ενώ υπάρχουν ανησυχίες και για έργα που κατασκευάζονται απλώς για την επίτευξη κυβερνητικών στόχων χωρίς να διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό ή χρήστες.

Ωστόσο, σε περιοχές όπως η Εσωτερική Μογγολία, όπου οι οπτικές ίνες μεταφέρουν δεδομένα στο Πεκίνο (σε απόσταση περίπου 200 μιλίων) σε κλάσματα του δευτερολέπτου, το όραμα της Κίνας φαίνεται να γίνεται πραγματικότητα.

«Ετοιμαστείτε για το μέλλον»

Η περιοχή, που κάποτε αποτελούσε κέντρο εξόρυξης άνθρακα, έχει μετατραπεί σε πρότυπο πράσινης ενέργειας. Εκτάσεις με φωτοβολταϊκά και σειρές από ανεμογεννήτριες καλύπτουν το τοπίο.

Στο Ουλανκάμπ, σχεδόν το μισό ηλεκτρικό δίκτυο τροφοδοτείται από αιολική και ηλιακή ενέργεια. Ορισμένες εγκαταστάσεις, όπως το «Galaxy Campus» της εταιρείας Envision, προχωρούν ένα βήμα παραπέρα: πάνω από το 80% της ενέργειας για το συγκεκριμένο κέντρο δεδομένων προέρχεται απευθείας από ιδιόκτητα αιολικά πάρκα, παρακάμπτοντας πλήρως το δημόσιο δίκτυο.

Παράλληλα, ειδικά συστήματα μπαταριών και μετασχηματιστές στερεάς κατάστασης ρυθμίζουν τη ροή της ισχύος ανάλογα με τη ζήτηση, ενώ για την ψύξη χρησιμοποιείται σύστημα «μηδενικού νερού» με βιομηχανικό αλκοόλ, αποφεύγοντας την κατανάλωση νερού που προκαλεί αντιδράσεις σε αντίστοιχα έργα στις ΗΠΑ.

Όπως δήλωσε στο CNN ο Ρίκι Ζενγκ, γενικός διευθυντής της εγκατάστασης της Envision, η ζήτηση από τις εταιρείες τεχνολογίας είναι ήδη εξασφαλισμένη για τις πρώτες φάσεις του έργου.

«Σχεδιάσαμε αυτό το έργο για τα επόμενα 10 χρόνια», σημείωσε ο Ζενγκ. «Πρέπει να είσαι προετοιμασμένος για το μέλλον».