Έρχονται αγορές με AI, χωρίς κάρτες και... ανθρώπους

Μια νέα φάση για τις ηλεκτρονικές αγορές και τις πληρωμές περιγράφεται μέσα από την άνοδο των αυτόνομων ψηφιακών βοηθών, των λεγόμενων AI agents.

Το σενάριο στο οποίο ένας καταναλωτής ζητά από έναν ψηφιακό βοηθό να αναλάβει την αγορά ενός προϊόντος, χωρίς να πληκτρολογεί στοιχεία κάρτας ή να ολοκληρώνει ο ίδιος κάθε βήμα, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της συζήτησης για το μέλλον των συναλλαγών.

Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο του συνεδρίου Fintech 5.0, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Google Cloud, της Microsoft και της NBG Pay.

Η συζήτηση ανέδειξε τόσο τις δυνατότητες που ανοίγονται για καταναλωτές, εμπόρους και τράπεζες όσο και τα κρίσιμα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα: ποιος ελέγχει τη συναλλαγή, πώς αποδεικνύεται ότι ένας ψηφιακός βοηθός έχει εξουσιοδότηση και ποιος θα είναι ο ρόλος των τραπεζών σε ένα περιβάλλον όπου οι μηχανές θα μπορούν να πραγματοποιούν αγορές.

Πώς θα λειτουργούν οι αγορές μέσω AI agents

Ο Moritz Platt, Capital Market Technology Manager της Google Cloud EMEA, περιέγραψε μια αγορά στην οποία οι καταναλωτές δεν θα χρειάζεται να ολοκληρώνουν χειροκίνητα κάθε στάδιο μιας ηλεκτρονικής παραγγελίας. Οι αυτόνομοι ψηφιακοί βοηθοί θα μπορούν να επικοινωνούν απευθείας με τα συστήματα των επιχειρήσεων και να πραγματοποιούν συναλλαγές για λογαριασμό των χρηστών.

Για να λειτουργήσει αυτό το μοντέλο με ασφάλεια, απαιτούνται κοινά τεχνολογικά πρωτόκολλα, μηχανισμοί προστασίας και ξεκάθαροι κανόνες εξουσιοδότησης. Ο καταναλωτής θα πρέπει να μπορεί να ορίζει με ακρίβεια τι επιτρέπεται να κάνει ο ψηφιακός βοηθός του και μέχρι ποιο σημείο μπορεί να ενεργεί αυτόνομα.

Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο την εμπειρία του χρήστη στο ηλεκτρονικό κατάστημα. Αγγίζει και τις ίδιες τις υποδομές πληρωμών, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για διαφορετικές ανάγκες. Όπως αναφέρθηκε, οι σημερινές διαδικασίες εκκαθάρισης απαιτούν συχνά μία ή δύο ημέρες, ενώ η χρήση AI agents αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των συναλλαγών, πολλές από τις οποίες θα είναι μικρής αξίας ή ακόμη και μικροπληρωμές.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η επένδυση της Google στην ανάπτυξη υποδομής blockchain πρώτου επιπέδου, βασισμένης σε τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού, με στόχο την υποστήριξη μεγάλου όγκου συναλλαγών. Ο εκπρόσωπος της Google Cloud τόνισε παράλληλα την ανάγκη διαχωρισμού ανάμεσα στην τεχνολογική υποδομή και στις υπηρεσίες που αναπτύσσονται πάνω σε αυτήν, διευκρινίζοντας ότι η Google Cloud δεν επιδιώκει να αντικαταστήσει τις τράπεζες ή τους ρυθμιζόμενους παρόχους χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Οι έμποροι βλέπουν νέο κανάλι πωλήσεων

Στην εμπορική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης στάθηκε ο Christian Sarafidis της Microsoft EMEA Financial Services. Όπως ανέφερε, οι επιχειρήσεις λιανικής αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τους ψηφιακούς βοηθούς ως νέο κανάλι προσέλκυσης πελατών και αύξησης πωλήσεων.

Επικαλούμενος έρευνα της Adobe, σημείωσε ότι οι επισκέπτες που φτάνουν σε ηλεκτρονικά καταστήματα μέσω ψηφιακών βοηθών εμφανίζουν κατά 60% υψηλότερο ποσοστό μετατροπής σε αγορές. Για τους εμπόρους, οι βασικοί στόχοι παραμένουν η αύξηση των πωλήσεων, η αποτελεσματικότερη λειτουργία των ηλεκτρονικών καταστημάτων και ο περιορισμός του κόστους αποδοχής πληρωμών.

Ο ίδιος περιέγραψε τρία στάδια εξέλιξης της αγοράς. Πρώτα, την προσαρμογή των e-shop ώστε να μπορούν να εξυπηρετούν AI agents. Έπειτα, την απευθείας επικοινωνία ανάμεσα στους ψηφιακούς βοηθούς των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Και, τελικά, τις πλήρως αυτόνομες αγορές, όπου ο ψηφιακός βοηθός θα μπορεί να ολοκληρώνει τη συναλλαγή χωρίς παρέμβαση του χρήστη σε κάθε βήμα.

Το τελευταίο στάδιο, πάντως, παραμένει σε πρώιμη φάση. Οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται με αυτόν τον τρόπο είναι ακόμη εξαιρετικά περιορισμένες, παρά τις δοκιμές που γίνονται και σε συνεργασία με διεθνή δίκτυα καρτών.

Το μεγάλο εμπόδιο της εμπιστοσύνης

Κεντρικό ζήτημα παραμένει η εμπιστοσύνη. Κάθε ψηφιακός βοηθός, είτε πρόκειται για το Copilot, το ChatGPT ή το Claude, θα πρέπει να διαθέτει αναγνωρίσιμη ταυτότητα και συγκεκριμένα δικαιώματα. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος μη εξουσιοδοτημένων συναλλαγών ή κακόβουλων ενεργειών από agents.

Ο εκπρόσωπος της Microsoft ανέφερε ως ενδεικτικό παράδειγμα την JPMorgan, η οποία, σύμφωνα με όσα υποστήριξε, μπλοκάρει αλληλεπιδράσεις όταν αναγνωρίζει ότι στην άλλη πλευρά βρίσκεται ψηφιακός βοηθός. Το παράδειγμα δείχνει ότι το πλαίσιο αναγνώρισης και εμπιστοσύνης για τους AI agents δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί πλήρως.

Ο νέος ρόλος των παρόχων πληρωμών

Από την πλευρά της NBG Pay, ο CEO Χριστόφορος Χατζόπουλος αναφέρθηκε στον μεταβαλλόμενο ρόλο των παρόχων πληρωμών, καθώς οι πληρωμές ενσωματώνονται ολοένα περισσότερο στην ίδια την αγοραστική διαδικασία.

Οι επιχειρήσεις δεν ενδιαφέρονται πλέον μόνο για την ταχύτητα εκτέλεσης συναλλαγών ή τη λειτουργία των τερματικών. Αναζητούν λύσεις που αυξάνουν τις πωλήσεις, βελτιώνουν τις ταμειακές ροές, αξιοποιούν καλύτερα τα δεδομένα και διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση.

Το σημείο πώλησης μετατρέπεται έτσι από απλό μηχανισμό αποδοχής πληρωμών σε ευρύτερη πλατφόρμα επιχειρηματικών υπηρεσιών. Κρίσιμη θεωρείται και η ενοποίηση των διαφορετικών συστημάτων που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις, από τις πληρωμές και την τιμολόγηση έως τη διαχείριση αποθεμάτων και τα συστήματα ERP.

Το συμπέρασμα της συζήτησης είναι ότι οι αγορές μέσω τεχνητής νοημοσύνης δεν αποτελούν πλέον απλώς θεωρητικό σενάριο. Η πλήρης αυτονομία στις συναλλαγές, όμως, προϋποθέτει κανόνες, τεχνολογικές υποδομές και μηχανισμούς εμπιστοσύνης που ακόμη βρίσκονται υπό διαμόρφωση.