Black Hawk Down… Πώς αμερικανοί κομάντος μέτρησαν 18 νεκρούς μαχόμενοι για τη ζωή τους στους δρόμους του Μογκαντίσου

Ήταν μια μέρα σαν σήμερα, 3 Οκτωβρίου του 1993, όταν αμερικανοί κομάντος που στρατωνίζονταν στη Σομαλία βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια ιδιαίτερα σοβαρή κατάσταση. Οι Αμερικανοί είχαν ταξιδέψει στη Σομαλία για να αντιμετωπίσουν ανθρωπιστική κρίση και τον εμφύλιο πόλεμο, στο πλαίσιο διεθνούς στρατιωτικής επέμβασης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Ο σομαλός πολέμαρχος Αϊντίντ ήταν ο στόχος τους: η σύλληψή του και η παραπομπή του σε δίκη ως υπεύθυνου για τον θάνατο 24 πακιστανών κυανόκρανων. Αποτέλεσμα; Οι Αμερικανοί βρέθηκαν να πολεμούν ανάμεσα στα σπίτια με αντιπάλους μαινόμενους Σομαλούς.

Η επιχείρηση άρχισε με τον βομβαρδισμό από ελικόπτερα του κτιρίου, όπου δήθεν θα είχε μυστική συνάντηση ο Αϊντίντ. Κομάντος μπήκαν στο κτίριο και συνέλαβαν 24 ανθρώπους. Ο Αϊντίντ δεν ήταν εκεί! Και οι Αμερικανοί βρέθηκαν στη μέση μιας άκρως επικίνδυνης κατάστασης: αντάρτης εκτόξευσε αντιαρματικό βλήμα κατά ελικοπτέρου UH-60 Black Hawk, το οποίο βρισκόταν σε αιώρηση. Το βλήμα χτύπησε το ουραίο στροφείο με αποτέλεσμα, το ελικόπτερο να καταπέσει στην οροφή σπιτιού για να καταλήξει στο δρόμο. Λίγο αργότερα και δεύτερο ελικόπτερο είχε την ίδια τύχη!
Οι Αμερικανοί που έσπευσαν προς βοήθεια βρήκαν τους δύο πιλότους του ελικοπτέρου νεκρούς και πέντε κομάντος τραυματίες. Δεχόμενοι σφοδρά πυρά, διασώστες και τραυματίες κατάφεραν να οχυρωθούν σε κτίριο. Ενώ συνέβαιναν όλα αυτά, αμερικανική φάλαγγα οχημάτων κινούταν προς το κτίριο όπου άνδρες των Ειδικών Δυνάμεων είχαν συλλάβει τους 24 Σομαλούς. Διαδοχικές λάθος στροφές οδήγησαν σε μεγάλη αργοπορία και σε πλήρη απώλεια του προσανατολισμού. Στο μεταξύ, οι απώλειες των Αμερικανών αυξάνονταν δραματικά. Διατάχτηκε, η φάλαγγα να επιστρέψει στη βάση της για να διασωθεί. Παράλληλα αποφασίστηκε μια δεύτερη φάλαγγα να σπεύσει άμεσα στο σημείο πτώσης των ελικοπτέρων. Τα πληρώματα των ελικοπτέρων και οι στρατιώτες αφέθηκαν να αντιμετωπίζουν χιλιάδες ένοπλους Σομαλούς. Και ενώ τα πληρώματα των ελικοπτέρων μάχονταν απεγνωσμένα για τη ζωή τους, οι στρατιώτες που ακολουθούσαν την πρώτη φάλαγγα προσπαθούσαν απεγνωσμένα να επιστρέψουν στη βάση εξόρμησής τους. 

Η νύχτα πλησίαζε και στα σημεία πτώσης των δύο ελικοπτέρων η κατάσταση είχε γίνει απελπιστική. Στη βάση εξόρμησης συγκροτήθηκε δύναμη διάσωσης. Η νέα φάλαγγα κινήθηκε προς το σημείο πτώσης του πρώτου ελικοπτέρου εν μέσω σφοδρών πυρών. Επιπλέον, πολλοί δρόμοι είχαν μπλοκαριστεί από αυτοσχέδια οδοφράγματα. Τελικά, η φάλαγγα κατάφερε να φτάσει στο πρώτο ελικόπτερο και να περισυλλέξει τους νεκρούς και τους τραυματίες. Συνολικά, οι Αμερικανοί είχαν 18 νεκρούς, 84 τραυματίες και έναν πιλότο αιχμάλωτο, ο οποίος όμως απελευθερώθηκε αργότερα. Το χειρότερο για το ηθικό των Αμερικανών ήταν η περιφορά των νεκρών Αμερικανών στρατιωτών στους δρόμους του Μογκαντίσου και η τηλεοπτική μεταφορά των εικόνων σε όλο τον κόσμο μέσω των διεθνών τηλεοπτικών σταθμών. Από την άλλη πλευρά, οι Σομαλοί είχαν 500 νεκρούς και 1.000 τραυματίες, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν γυναίκες και παιδιά.

Για τους Αμερικανούς και ιδιαίτερα για τις Ειδικές Δυνάμεις της χώρας, η μάχη του Μογκαντίσου ήταν παταγώδης αποτυχία. Για το Χόλιγουντ, όμως, ευκαιρία για κέρδος: το 2001 βγήκε στις αίθουσε η ταινία του Ρίντλεϊ Σκοτ «Black Hawk Down». Η ταινία είχε θετικές κριτικές, αν και επικρίθηκε έντονα για τις ανακρίβειές της και προκάλεσε αντιπαραθέσεις για την απεικόνιση των Σομαλών.

Επίσης σαν σήμερα...

1849: Ο διάσημος αμερικανός συγγραφέας Έντγκαρ Άλαν Πόε βρίσκεται σε παραληρηματική κατάσταση στη Βαλτιμόρη· είναι η τελευταία φορά που εμφανίζεται δημοσίως πριν από τον θάνατό του.
1922: Ο Μητροπολίτης του Αϊβαλί Γρηγόριος Κυδωνιών πεθαίνει μαρτυρικά από τα χέρια Τούρκων.
1966: Αρχίζει στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης η δίκη για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη.
1993: Ομάδα στρατιωτών των αμερικανικών Ειδικών Δυνάμεων βρέθηκε να μάχεται για την επιβίωσή της στο κέντρο του Μογκαντίσου, πρωτεύουσας της Σομαλίας.
2001: Πεθαίνει ο δημοφιλής ηθοποιός Κώστας Χατζηχρήστος.
2002: Σε ισόβια μετατρέπεται η θανατική ποινή του Κούρδου ηγέτη Αμπντουλάχ Οτσαλάν.