Σαν Σήμερα|13.11.2026 00:00

Πώς μια Φάλαινα που κατέκτησε τον Κόσμο είχε μείνει ξεχασμένη στον… βυθό για 50 χρόνια

Newsroom

Όταν, μια μέρα σαν σήμερα, 13 Νοεμβρίου του 1851, βγήκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το βιβλίο με τον τίτλο «Μόμπι Ντικ ή Η Φάλαινα» ουδείς έδωσε σημασία.

Εκείνο το μυθιστόρημα, που αρχίζει με την εμβληματική πρόταση: «Λέγε με Ισμαήλ»… έμελλε να γίνει ένα από τα πιο δημοφιλή της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Ο Ουίλιαμ Φώκνερ, ένας από τους σημαντικότερους αμερικανούς συγγραφείς του 20ου αιώνα είχε πει πως θα ήθελε να το έχει γράψει εκείνος! Ο Ντ. Χ. Λώρενς (David Herbert Lawrence), ο βρετανός πεζογράφος και ποιητής, το χαρακτήρισε ως «ένα από τα πιο περίεργα και υπέροχα βιβλία στον κόσμο»! Κι όμως, ο συγγραφέας του βιβλίου, που καταπιάνεται με μια λευκή φάλαινα, ο Χέρμαν Μέλβιλ, πέθανε βυθισμένος στην ανωνυμία, πάμπτωχος και με την πικρή γεύση της αποτυχίας στα χείλη.
Ο Χέρμαν Μέλβιλ, ταξιδευτής σε στεριές και θάλασσες, είχε δημοσιεύσει κάποια μυθιστορήματα με σχετικά μικρή επιτυχία, όμως εκείνο το «αριστούργημα», «Η Φάλαινα», δεν πούλησε σχεδόν τίποτα. Η πρώτη του έκδοση έμεινε στα ράφια των βιβλιοπωλείων! Και οι επόμενες συγγραφικές προσπάθειες του Μέλβιλ βούλιαξαν, όπως η αγαπημένη του φάλαινα, στον βυθό της απαξίωσης….
Ο Μέλβιλ πέθανε χωρίς κάποιος να ενδιαφερθεί γι’ αυτόν· ξεχασμένος από όλους έχοντας όμως εμπεδώσει ένα βασικό μάθημα ζωής: η επιτυχία και η αποτυχία είναι… ατυχήματα αμφιβόλου σημασίας.

Η φήμη του «Μόμπι Ντικ» ως σπουδαίο μυθιστόρημα, άρχισε να δυναμώνει στις αρχές του 20ού αιώνα, 100 χρόνια μετά τη γέννηση του Χέρμαν Μέλβιλ. Η βάση του έργου του Μέλβιλ ήταν ένα ταξίδι με το φαλαινοθηρικό «Ακούσνετ», που πραγματοποίησε το 1841.
Το «Μόμπι Ντικ» είναι μια θαλασσινή περιπέτεια, γεμάτη συμβολισμούς και μεταφορές. Με αφηγητή τον ναύτη Ισμαήλ, παρακολουθούμε το ταξίδι ενός εμμονικού καπετάνιου, του Αχαάβ, που έχει βάλει σκοπό της ζωής του να βρει και να σκοτώσει μια θηριώδη λευκή φάλαινα με το όνομα Μόμπι Ντικ, η οποία τού είχε κόψει το πόδι. Το πολυσέλιδο μυθιστόρημα περιγράφει την επικών διαστάσεων σύγκρουση Αχαάβ και Μόμπι Ντικ, που είναι, κατ' επέκταση, μια αναμέτρηση ανάμεσα στις δυνάμεις της Φύσης και τον Άνθρωπο. Το μυθιστόρημα του Μέλβιλ έγινε όπερα, κινούμενο σχέδιο, τηλεοπτική παραγωγή και περισσότερες από δώδεκα εκδόσεις σε μορφή κόμικ· έγινε- ασφαλώς- ταινία περισσότερες από δυο φορές με καλύτερη εκείνη του Τζον Χιούστον, παραγωγής 1956, σε σενάριο του συγγραφέα Ρέι Μπράντμπερι και με πρωταγωνιστή τον Γκρέγκορι Πεκ στο ρόλο του Αχαάβ.

Το βιβλίο του Μέλβιλ, εκτιμάται ότι, έχει πουλήσει πάνω από 50 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως. Όσο ζούσε ο συγγραφέας το «Μόμπι Ντικ» δεν είχε πουλήσει ούτε 4.000 αντίτυπα σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο. Από την δεκαετία του 1920, η «Φάλαινα» κατέκτησε τον Κόσμο!

Επίσης σαν σήμερα...

1824: Τον σκότωσαν, τον έκλεψαν και τον άφησαν ολόγυμνο να τον φάνε τα κοράκια – Το οικτρό τέλος του γιου του Κολοκοτρώνη, Πάνου.
1887: Ματωμένη Κυριακή: Διαδήλωση ριζοσπαστών στο Λονδίνο κατά της βρετανικής καταπίεσης στην Ιρλανδία πνίγεται στο αίμα από την αστυνομία· τρεις νεκροί και 400 τραυματίες, ο απολογισμός.
1918: Συμμαχικά στρατεύματα καταλαμβάνουν την Κωνσταντινούπολη, πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
1970: Ο πτέραρχος Χαφέζ αλ Άσαντ καταλαμβάνει με πραξικόπημα την εξουσία στη Συρία.
1985: Το ηφαίστειο Νεβάδο ντελ Ρουίς στην Κολομβία εκρήγνυται και λιώνει έναν παγετώνα, προκαλώντας ηφαιστειακή κατολίσθηση λάσπης που θάβει την πόλη Αρμέρο σκοτώνοντας περίπου 25.000 ανθρώπους.
2015: Παρίσι: Η πιο φονική μέρα για την γαλλική πρωτεύουσα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

μυθιστόρημασαν σημεραειδήσεις τώραφάλαινα