Οι επιστήμονες είναι σχεδόν βέβαιοι: Μέχρι το 2030 θα έχει σπάσει το παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας

Τη βεβαιότητα ότι μέχρι το 2030 η Γη θα βιώσει ένα έτος κατά το οποίο οι θερμοκρασίες θα σπάσουν όλα τα ρεκόρ καθώς η κλιματική κρίση εντείνεται, εξέφρασε ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) του ΟΗΕ.

Με το φαινόμενο Ελ Νίνιο να αναμένεται αργότερα μέσα στη χρονιά, αρκετοί πιστεύουν ότι δεν αποκλείεται το παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας να μπορούσε να καταρριφθεί ήδη μέσα στη χρονιά που διανύουμε.

Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τα ορυκτά καύσιμα συνεχίζουν να αυξάνονται, παγιδεύοντας περισσότερη θερμότητα και προκαλώντας πιο ακραία καιρικά φαινόμενα. Όπως για παράδειγμα αυτά που βιώνει την τελευταία εβδομάδα η Ευρώπη, όπου τουλάχιστον 12 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, αλλά και η Ινδία, η οποία «αναμετράται» με πολύ υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες.

Ένας θάνατος το λεπτό

Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί της σοβαρότητας του προβλήματος όπως αναφέρει ο Guardian καθώς η υπερθέρμανση του πλανήτη εκτιμάται ήδη ότι προκαλεί έναν θάνατο κάθε λεπτό, με τον αριθμό αυτό να αναμένεται να αυξηθεί. Εκτός κι αν υπάρξει ξεκάθαρο σχέδιο και συνολική προσπάθεια οι εκπομπές να μειωθούν όσο το δυνατόν πιο σύντομα.

Η έκθεση, που συντάχθηκε για τον WMO από τη Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office), προβλέπει πιθανότητα 86% ότι τουλάχιστον ένα έτος μεταξύ 2026 και 2030 θα ξεπεράσει το 2024 ως το θερμότερο έτος που έχει ποτέ καταγραφεί. Υπάρχει επίσης πιθανότητα 75% η μέση θερμοκρασία για την πενταετία 2026–2030 να είναι περισσότερο από 1,5°C πάνω από τον μέσο όρο της προβιομηχανικής εποχής.

Ο Σάιμον Στιλ, επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα, δήλωσε για το τελευταίο κύμα καύσωνα στην Ευρώπη ότι «αποτελεί μια σκληρή υπενθύμιση των ολοένα αυξανόμενων επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Πολλά άλλα μέρη του κόσμου πλήττονται επίσης σοβαρά, όπως η Ινδία και άλλες περιοχές της Ασίας.

Η προστασία των ανθρώπινων ζωών, των επιχειρήσεων και των οικονομιών από την ακραία ζέστη και το αυξανόμενο κόστος της κλιματικής αλλαγής αποτελεί βασική προτεραιότητα για κάθε χώρα και ξεκινά με την πολύ ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα». Σημείωσε, επίσης, ότι η καθαρή ενέργεια είναι πλέον φθηνότερη από τα ορυκτά καύσιμα και μπορεί να παραχθεί πιο γρήγορα.

Ο κίνδυνος για πιο ακραία φαινόμενα και το «κάθε κλάσμα» που κάνει τη διαφορά

Οι επιστήμονες έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας πάνω από 1,5°C ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει ακόμη πιο σοβαρούς καύσωνες, ξηρασίες, καταιγίδες και πλημμύρες, ενώ καθιστά δυσκολότερη την προσαρμογή των κοινωνιών. Ωστόσο, κάθε κλάσμα βαθμού υπερθέρμανσης που αποφεύγεται μειώνει τις ζημιές.

Ο στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας στους 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα αξιολογείται σε περίοδο 20 ετών, αλλά πλέον θεωρείται απίθανο να επιτευχθεί.

Ο ασθενέστερος στόχος των 2°C παραμένει εφικτός, εφόσον ληφθούν άμεσα μέτρα. Η έκθεση του WMO διαπίστωσε, πάντως, ότι υπάρχει πιθανότητα μικρότερη από 1% κάποιο μεμονωμένο έτος μεταξύ 2026 και 2030 να ξεπεράσει τους 2°C πάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο.

Πιθανότητα 35% για φαινόμενο «σούπερ Ελ Νίνιο»

Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω λόγω του Ελ Νίνιο, του φυσικού και κυκλικού καιρικού φαινομένου που αναμένεται μέχρι το τέλος της χρονιάς. Η τελευταία πρόβλεψη της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) δίνει πιθανότητα 96% για εμφάνιση Ελ Νίνιο μεταξύ Δεκεμβρίου 2026 και Φεβρουαρίου 2027. Υπάρχει επίσης πιθανότητα 35% για ένα ισχυρό («σούπερ») Ελ Νίνιο.

Τα φαινόμενα Ελ Νίνιο δημιουργούνται λόγω αλλαγών στους ανέμους του Ειρηνικού Ωκεανού, οι οποίες προκαλούν την απελευθέρωση θερμότητας που είναι αποθηκευμένη στον ωκεανό προς την ατμόσφαιρα.

Ο Δρ Λίον Χέρμανσον, βασικός συγγραφέας της έκθεσης του WMO, δήλωσε ότι «προβλέπεται Ελ Νίνιο για το τέλος του 2026, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες το επόμενο έτος, το 2027, να αποτελέσει το επόμενο έτος-ρεκόρ».

Η Met Office αποτελεί το κύριο κέντρο του WMO για ετήσιες και δεκαετείς προβλέψεις κλίματος και συνθέτει προβλέψεις από 13 ινστιτούτα σε όλο τον κόσμο. Η νέα έκθεση προβλέπει επίσης ότι οι επόμενοι πέντε χειμώνες στην Αρκτική θα είναι κατά 2,8°C θερμότεροι από τους πρόσφατους μέσους όρους, πράγμα που σημαίνει ότι η περιοχή θερμαίνεται περισσότερο από τρεις φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.