Ο πόλεμος στο κατώφλι της Ελλάδας, η σύσκεψη του Μητσοτάκη με τους πρέσβεις και τα εξώδικα που ένωσαν Τσίπρα και Πολάκη

Ο πόλεμος χτυπά την πόρτα μας

Ο πόλεμος που ξεκίνησαν ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και επεκτείνεται ευρύτερα την Μέση Ανατολή, έχει κυριαρχήσει στην ατζέντα -και όχι άδικα. Η δολοφονία του Χαμενεΐ και η επακόλουθη απάντηση του Ιράν στο σφυροκόπημα των Αμερικανών και των Ισραηλινών με χτυπήματα σε οκτώ βασίλεια της περιοχής που στηρίζουν τους «δυτικούς», δείχνει πως αυτός ο πόλεμος δεν θα τελειώσει όσο γρήγορα θέλουν οι Τραμπ και Νετανιάχου, ούτε θα έχει εύκολα τα αποτέλεσμα που εύχονταν, την «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν. Επιπρόσθετα το χτύπημα στη βρετανική βάση του Ακρωτηρίου στην Κύπρο έδειξε για εμάς εδώ πως αυτός ο πόλεμος δεν εκτυλίσσεται και πολύ μακριά μας. Αντίθετα, χτυπά την πόρτα μας.

Καμία σοβαρή προετοιμασία

Ήταν προετοιμασμένη η ελληνική κυβέρνηση για όσα επακολούθησαν; Για να λέμε τα πράγματα ως έχουν, η απόλυτη προσήλωση της κυβέρνησης Μητσοτάκη στα τραμπικά δόγματα συνοδεύτηκε με μια στρεβλή θέαση της πραγματικότητας. Όποιος, άλλωστε, δεν κρατά αποστάσεις και άγεται και φέρεται σαν οπαδός του αμερικανο-ισραηλινού άξονα, χάνει και την επαφή του με το περιβάλλον. Το θέμα δεν αφορά μόνο τις περιφερειακές εξελίξεις, αλλά και την ίδια τη χώρα μας. Θα έπρεπε η Ελλάδα να έχει κάνει σοβαρές επεξεργασίες για την περιοχή και να εκτιμήσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Ιράν; Προφανώς. Θα όφειλε να έχει έτοιμες λύσεις για προξενική αρωγή στους περίπου 30.000 πολίτες της που βρίσκονται στις χώρες που δέχονται επιθέσεις; Φυσικά. Και αλήθεια, τι σχέδιο έχει για τους Έλληνες στρατιωτικούς που βρίσκονται στη Σαουδική Αραβία και λειτουργούν τα συστήματα Patriot; Άγνωστο. Αντί αυτών, βλέπουμε κάτι καθησυχαστικές δηλώσεις του Μητσοτάκη και κάτι δημόσιες τοποθετήσεις, που δεν ξέρω και τι πραγματικό αντίκρισμα έχουν.

Αναβάθμιση με «ουρές»

Μου έκανε εντύπωση που ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε προσωπικά να έχει τηλεδιάσκεψη με τους πρέσβεις και άλλους διπλωμάτες που υπηρετούν σε Κύπρο, Ιράν και χώρες της Μέσης Ανατολής. Η τηλεδιάσκεψη ακολούθησε λιγότερο από 24 ώρες μετά την αντίστοιχη τηλεδιάσκεψη που είχε ο Γιώργος Γεραπετρίτης μαζί τους για το θέμα. Και η «αναβάθμιση» της συνάντησης με συμμετοχή του πρωθυπουργού δείχνει πως η Αθήνα δεν θέλει κωλυσιεργία στο θέμα του επαναπατρισμού των Ελλήνων. Το ερώτημα είναι, δεν το κατάλαβαν οι διπλωμάτες όταν τους το είπε ο υπουργός Εξωτερικών; Γιατί κρίθηκε αναγκαίο να τους το πει ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης;

Ο φόβος εισβάλλει στην Ελλάδα

Στο εγχώριο πεδίο, πάντως, η κυβέρνηση δείχνει να έχει αφήσει να καλλιεργηθεί φόβος για τις επόμενες εξελίξεις. Το γεγονός ότι χιλιάδες καταναλωτές έτρεξαν στα πρατήρια βενζίνης για να προμηθευτούν καύσιμα δείχνει πως αφενός υπάρχει ο φόβος πως θα υπάρξουν ελλείψεις και δεύτερον πως η τιμή των καυσίμων θα εκτοξευθεί. Το Μαξίμου, το οικονομικό επιτελείο και τα αρμόδια υπουργεία βλέπω να έχουν ανακοινώσει μόνο πως θα κάνουν ελέγχους ενάντια στην αισχροκέρδεια. Έτσι δεν χτίζεις εμπιστοσύνη.

Τα σενάρια της κρίσης: Πού θα «κάτσει» η μπίλια των τιμών;

Τα πράγματα αναγνώστριες και αναγνώστες μου είναι σοβαρά. Το ενεργειακό τοπίο μετά τα πλήγματα στο Ιράν παραμένει εξαιρετικά ρευστό, με τα διεθνή χρηματιστήρια ενέργειας να αντιδρούν με «βίαιο» ράλι άνω του 10-13% στην τιμή του Brent. Οι αναλυτές χωρίζουν τις εξελίξεις σε δύο βασικά σενάρια: στο πρώτο, η κρίση περιορίζεται σε ένα σύντομο επεισόδιο και οι τιμές σταθεροποιούνται πέριξ των 80 δολαρίων το βαρέλι, διατηρώντας το κόστος της βενζίνης σε διαχειρίσιμα επίπεδα. Στο δεύτερο, και πιο ζοφερό σενάριο, η παρατεταμένη αστάθεια και ο κίνδυνος κλεισίματος των θαλάσσιων οδών μπορεί να εκτινάξουν τον «μαύρο χρυσό» πάνω από τα 100 δολάρια. Η ανησυχία είναι διάχυτη, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα «πυροδοτούσε» νέο κύκλο πληθωρισμού, πλήττοντας καίρια την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, αλλά και τις επιχειρήσεις, την ώρα που η ελληνική οικονομία προσπαθεί να ισορροπήσει σε τεντωμένο σχοινί.

Αγρόν ηγόραζαν

Μερικές φορές έχω την αίσθηση πως τα κόμματα και οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης δεν έχουν αίσθηση της επικαιρότητας και του τι απασχολεί την κοινωνία. Όλη η Ελλάδα βρίσκεται σε αναβρασμό, παντού συζητούνται οι επιθέσεις των ΗΠΑ και Ισραήλ και οι απαντήσεις του Ιράν, αλλά κάποιοι «αγρόν ηγόραζαν». Κατά τις 11μιση χτες το πρωί το ΠΑΣΟΚ δημοσίευε βίντεο του Νίκου Ανδρουλάκη στο TikTok για την ενέργεια και τις τιμές του ρεύματος. Μια ώρα αργότερα το επιτελείο γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα δημοσίευσε έρευνα του ινστιτούτου του για το ίδιο θέμα. Μπορώ να καταλάβω τον γραφειοκρατισμό των επιτελείων, αλλά δεν καταλαβαίνουν οι επιτελείς ότι όλα αυτά χάνονται στον ορυμαγδό των γεγονότων, δείχνοντας μάλιστα ότι κινούνται σε «άλλον πλανήτη»;

Το «κρυφό» μπρα-ντε-φέρ και οι διαρροές που «καίνε»

Στους διαδρόμους του Πενταγώνου και του Μαξίμου, η ένταση για τον ρόλο της Σούδας σε περίπτωση ευρύτερης ανάφλεξης με το Ιράν είναι μεγάλη. Μου λένε πως οι Αμερικανοί πιέζουν για άτυπη αναβάθμιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των υποδομών, με κύκλους στην Αθήνα να αντιδρούν επισημαίνοντας ότι η χώρα μας θα πρέπει να προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις συμμαχικές της υποχρεώσεις, αλλά και στον κίνδυνο ότι η άμεση εμπλοκή θα καταστήσει την Ελλάδα στόχο. Οι πληροφορίες μου αναφέρουν πως κάποιοι κύκλοι εντός του κυβερνητικού επιτελείου, αλλά και του στρατεύματος φοβούνται ότι μια κατά λάθος διαρροή για τις πραγματικές δυνατότητες φιλοξενίας στρατηγικών μέσων στη βάση θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τις ισορροπίες με τις συνέπειες να μην είναι δυνατόν να υπολογιστούν.

Η «χάρτα του τρόμου» και ο εφιάλτης της Σούδας

Η ανάρτηση της ισραηλινής πρεσβείας, που αποκάλυψε με κυνική ακρίβεια την εμβέλεια των ιρανικών πυραύλων, έπεσε σαν βόμβα στο Μαξίμου και στο Πεντάγωνο. Η «χάρτα του τρόμου» διαβάστηκε με ανατριχίλα, καθώς ολόκληρη η ελληνική επικράτεια (άρα και η Σούδα), αλλά περιοχές πιο βαθιά στην Ευρώπη εμφανίζονται πλέον στο στόχαστρο των ιρανικών συστημάτων. Έτσι, όπως εξελίσσονται τα πράγματα, χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή, διότι το Ιράν δεν παίζει και προειδοποιεί. 

Από την «αμηχανία» στην επιχειρησιακή εμπλοκή: Η νέα πραγματικότητα της Αθήνας

Ας είμαστε ρεαλιστές. Η αποστολή ελληνικών φρεγατών (Κίμων) και μαχητικών αεροσκαφών προς την Κύπρο αποτελεί πράξη καθαρής επιχειρησιακής ένταξης σε έναν κύκλο σύγκρουσης που ξεφεύγει από κάθε έλεγχο. Η Ελλάδα έχει περάσει το κατώφλι και από θεατής γίνεται συμμέτοχος, ενώ ταυτόχρονα η φιλοξενία αμερικανικών assets, όπως η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη, καθιστά τη χώρα μας αυτομάτως κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα της κλιμάκωσης. Επομένως, ας μην γελιόμαστε, με την τροπή που παίρνουν τα πράγματα στη Μέση Ανατολή, θα πρέπει όλα τα σενάρια που συμπεριλαμβάνουν και τη χώρα μας να θεωρούνται πιθανά. Και όταν γράφω για σενάρια, εννοώ τα αρνητικά και τα εφιαλτικά σενάρια. 

Η Ελλάδα σε επιχειρησιακή ετοιμότητα: Θωράκιση της Κύπρου μετά το πλήγμα στο Ακρωτήρι

Η Αθήνα λοιπόν βρίσκεται σε κατάσταση «κόκκινου συναγερμού» μετά την αιφνιδιαστική επίθεση με drones στη βρετανική αεροπορική βάση RAF στο Ακρωτήρι της Κύπρου, η οποία προκάλεσε περιορισμένες ζημιές και ενεργοποίησε άμεσα τα πρωτόκολλα ασφαλείας, την ώρα που η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι η Μεγαλόνησος θα συνεχίσει να βρίσκεται στο στόχαστρο μέχρι να φύγει και ο τελευταίος Αμερικάνος. Η απόφαση του ΚΥΣΕΑ για την άμεση αποστολή ισχυρών ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων -συμπεριλαμβανομένης της νέας φρεγάτας Belharra «Κίμων», μίας ακόμη φρεγάτας με το αντι-drone σύστημα «Κένταυρος» και ενός ζεύγους μαχητικών F-16- συνιστά ουσιαστική επιχειρησιακή ένταξη της Ελλάδας στο πεδίο, με στόχο την αποτροπή περαιτέρω εχθρικών ενεργειών που απειλούν την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με λίγα λόγια, η Ελλάδα μπαίνει σιγά-σιγά στον πόλεμο...

H κρίσιμη παρουσία του Νίκου Δένδια στη Λευκωσία

Το βλέμμα, λοιπόν, του πολιτικού κόσμου στρέφεται πλέον στην σημερινή μετάβαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, ο οποίος συνοδεύεται από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Στρατηγό Δημήτριο Χούπη, στη Λευκωσία. Η επίσκεψη αυτή αποσκοπεί στον απόλυτο συντονισμό των ενεργειών με την κυπριακή ηγεσία, καθώς ο κίνδυνος για την Κύπρο μετά τις επιθέσεις τόσο από το Ιράν, όσο και από δυνάμεις της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, παραμένει μεγάλος.

Θα δοκιμαστούν και οι ελληνικές αντοχές

Η γεωγραφική εγγύτητα με το μέτωπο της Μέσης Ανατολής κρύβει έναν άμεσο κίνδυνο που δοκιμάζει τις αντοχές του ενεργειακού και αμυντικού υποβάθρου της χώρας μας. Η Τεχεράνη, διευρύνοντας το θέατρο των επιχειρήσεων από το Τελ Αβίβ μέχρι το Κουβέιτ, στοχεύει (και) στο να αυξήσει το κόστος της σύγκρουσης για κάθε κράτος που παρέχει υποστήριξη σε αμερικανικούς στόχους. Η Αθήνα, κατανοεί ότι το ενεργειακό σοκ είναι προ των πυλών και η κυβέρνηση θα κληθεί να διαχειριστεί την κρίση που εγκαθίσταται με γοργούς ρυθμούς στα όρια της κυριαρχίας μας. Κακά τα ψέματα: η γεωστρατηγική επιλογή του «αναβαθμισμένου ρόλου» της χώρα μας ως συμμάχου των ΗΠΑ απαιτεί πλέον και την καταβολή ενός τιμήματος που κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει, αλλά σίγουρα θα είναι βαρύ.

Ο τουρισμός σε κλοιό ανασφάλειας

Εκτός από τους παραπάνω προκύπτουν και άλλοι φόβοι οικονομικής φύσεως, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Κύπρο, και συγκεκριμένα για τον τουρισμό και την πορεία του, καθώς η κλιμάκωση στην περιοχή του Ιράν μετατρέπει την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου από πεδίο φιλοξενίας σε πεδίο πιθανού υψηλού κινδύνου. Μαθαίνω πως σε μεγάλες αλυσίδες ξενοδοχείων και σε tour operators επικρατεί ανησυχία για πιθανές ακυρώσεις κρατήσεων για την άνοιξη, ακόμη και για τη θερινή σεζόν. Όλοι, όμως, επισημαίνουν ότι είναι ακόμα νωρίς

Η αγωνία των ξενοδόχων σε Ελλάδα και Κύπρο

Ήδη οι ξενοδόχοι, κυρίως σε Ρόδο, Κρήτη και Κύπρο, έχουν ξεκινήσει να αναζητούν «Plan B» στην περίπτωση που οι τουριστικές ροές προς την Ελλάδα και την Μεγαλόνησο υποχωρήσουν λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, καθώς δεν γνωρίζουμε ακριβώς ποια θα είναι η διάρκεια της ανάφλεξης και ποιες οι επιπτώσεις για όλη την περιοχή. Η μεγαλύτερη πιθανότητα είναι να υποχωρήσουν αισθητά οι τουριστικές ροές από το Ισραήλ προς τα Δωδεκάνησα, την Κρήτη και την Κύπρο, με τους επιχειρηματίες, ωστόσο, του τουρισμού και τους ειδικούς να είναι καθησυχαστικοί παραπέμποντας σε αντίστοιχες καταστάσεις του παρελθόντος και στον τρόπο με τον οποίο είχαν αντιμετωπιστεί αντίστοιχες κρίσεις. Οι πληροφορίες μου αναφέρουν ότι η Λευκωσία φοβάται περισσότερο από όλους, καθώς η γεωγραφική της θέση τη θέτει στην πρώτη γραμμή κινδύνου. Η ανησυχία πάντως δεν αφορά μόνο στις άμεσες απώλειες, αλλά στο ανεπανόρθωτο πλήγμα στη φήμη της περιοχής ως «ασφαλούς προορισμού», μια φήμη που χτίστηκε με κόπο και τώρα απειλείται να εξανεμιστεί μπροστά στον πυραυλικό πόλεμο που διεξάγεται στη Μέση Ανατολή.

Το «κρυφό» άγχος για την ακρίβεια και η «γραμμή» της εξωγενούς κρίσης

Πάμε τώρα και στο μέτωπο της ακρίβειας, καθώς ήδη στο Μαξίμου, σχεδιάζουν πως θα «πουλήσουν» επικοινωνιακά ενδεχόμενες ανατιμήσεις και φαινόμενα κερδοσκοπίας και αισχροκέρδιας με πρόσχημα τον πόλεμο στο Ιράν. Για να γνωρίζετε, το επιτελείο του Πρωθυπουργού έχει ήδη έτοιμο το αφήγημα, σύμφωνα με το οποίο η κρίση στο Ιράν θα γίνει η «ομπρέλα» για κάθε ανατίμηση που έρχεται. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός προβλέπει ότι η ευθύνη θα πρέπει να μετακυλιστεί αποκλειστικά στον εξωγενή παράγοντα, ώστε να μην χρεωθεί η κυβέρνηση την αποτυχία στον έλεγχο της εσωτερικής αγοράς. Η αίσθηση που αποκομίζω ωστόσο είναι ότι το επιχείρημα περί «εισαγόμενης κρίσης» αρχίζει να εξαντλεί τα όρια αντοχής και ανοχής της κοινωνίας. Με λίγα λόγια, δεν νομίζω ότι αν η κυβέρνηση καταφύγει σε αυτού του τύπου τους επικοινωνιακούς και πρόχειρους αντιπερισπασμούς θα καταφέρει να πείσει τελικά τους εξαντλημένους καταναλωτές. Δύσκολο...

Το «κρυφό» άγχος των τραπεζιτών για τα ναυτιλιακά δάνεια

Την  ίδια ώρα, με τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ να προκαλούν τρόμο, στα επιτελεία των τραπεζών επικρατεί μία υπόκωφη ανησυχία που αφορά στα ναυτιλιακά δάνεια. Μου λένε πως, παρά τις διαβεβαιώσεις για την ασφαλιστική κάλυψη των πλοίων, οι τραπεζίτες μετρούν τις ανάσες τους. Η εντολή των ασφαλιστικών εταιρειών προς τους πλοιοκτήτες να αποφεύγουν τα Στενά του Ορμούζ, υπό την απειλή διακοπής της κάλυψης, λειτουργεί ως «κόκκινη γραμμή». Οι τράπεζες προχωρούν κανονικά στους σχεδιασμούς τους για παρουσιάσεις στο Λονδίνο και την Αθήνα, δείχνοντας μια εικόνα ψυχραιμίας, όμως στο παρασκήνιο ο προβληματισμός είναι ξεκάθαρος, καιώς αν η κλιμάκωση «χτυπήσει» τη δυναμική του Χρηματιστηρίου, οι τραπεζικές μετοχές θα είναι οι πρώτες που θα δεχθούν το πλήγμα.

Το «σκοτεινό» τόξο της αστάθειας και η νέα κανονικότητα του ρίσκου

Η ναυτιλία εισέρχεται σε μια εποχή όπου το GPS και το AIS -τα ιερά δισκοπότηρα- παύουν να αποτελούν εγγύηση ασφάλειας. Η κατάσταση στο τόξο Ερυθρά Θάλασσα - Στενά του Ορμούζ - Κόλπος του Άντεν έχει μετατρέψει το ρίσκο από διαχειρίσιμο σε πολλαπλασιαστικό. Η αίσθηση που αποκομίζω είναι πως οι πλοιοκτήτες ετοιμάζονται για το «ακριβό» σενάριο, δηλαδή για αναδρομολογήσεις μέσω Ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας, εκτίναξη των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου και υιοθέτηση πρωτοκόλλων που παραπέμπουν σε πολεμική περίοδο. Το μεγάλο στοίχημα είναι η ανθεκτικότητα. Αν η κρίση δεν εκτονωθεί άμεσα, η εφοδιαστική αλυσίδα θα υποστεί τέτοιου μεγέθους σοκ που θα αναγκάσει όλο τον κλάδο να επανεφεύρει την έννοια της ασφαλούς ναυσιπλοΐας, επενδύοντας δισεκατομμύρια σε τεχνολογίες που σήμερα θεωρούνται πολυτέλεια.

Ρουκέτες Βελόπουλου για το «καρτέλ» των τραπεζών

Ο Κυριάκος Βελόπουλος εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά των συστημικών τραπεζών, κάνοντας λόγο για «τραπεζική ασυδοσία» που δεν γνωρίζει πλέον όρια. Σύμφωνα με την καταγγελία του προέδρου της Ελληνικής Λύσης, οι τράπεζες προχωρούν σε μια αδιανόητη πρακτική: «βάζουν σε μαύρη λίστα» ακόμα και εκείνους τους πολίτες που απλώς επισκέπτονται την εφαρμογή του εξωδικαστικού μηχανισμού για να ενημερωθούν για τις επιλογές τους. Πρόκειται για μια προσπάθεια τρομοκράτησης των οφειλετών, ώστε να αποτραπεί η προσφυγή τους σε νόμιμες διαδικασίες ρύθμισης χρεών, διατηρώντας τους έτσι δέσμιους των τραπεζικών απαιτήσεων.

Ο Δημητριάδης «ένωσε» Τσίπρα και Πολάκη

Η αναθέρμανση του σκανδάλου των υποκλοπών φέρνει και «παράπλευρες» ανακατατάξεις. Ο Γρηγόρης Δημητριάδης, που είχε παραιτηθεί από Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού όταν ξέσπασε το σκάνδαλο, έστειλε εξώδικο προ ημερών στον Αλέξη Τσίπρα μετά από ανάρτηση του πρώην πρωθυπουργού για την δικαστική απόφαση για τις υποκλοπές. Ο Τσίπρας γνωστοποίησε το εξώδικο του Δημητριάδη και τότε έγινε το εξής αξιοσημείωτο: Ο Παύλος Πολάκης σχολίασε θετικά την ανάρτηση του πρώην πρωθυπουργού, αν και οι σχέσεις τους είναι κακές τα τελευταία χρόνια. Κατόπιν ο βουλευτής Χανίων για το σχόλιο αυτό έλαβε και αυτός εξώδικο από τον Δημητριάδη, που δημοσιοποίησε ξανά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αν μη τι άλλο, ορισμένα παλιά σκάνδαλα ενώνουν ακόμα και τους «σκοτωμένους».