Η παγίδα του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, το δύσκολο βράδυ των εκλογών και ένα ντέρμπι προ των πυλών;

Ο Τσίπρας πετάει τον λογαριασμό στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο

Μια ενδιαφέρουσα κίνηση έκανε η πλευρά Τσίπρα μετά τον καβγά για τα 7,39 δισ. ευρώ. Αντί να μείνει στην ανταλλαγή ανακοινώσεων με τον Παύλο Μαρινάκη, ανακοίνωσε ότι τη Δευτέρα θα στείλει το οικονομικό πρόγραμμα στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο και θα ζητήσει να ελεγχθεί η κοστολόγησή του. Τα 7,39 δισ. ευρώ αφορούν στο μικτό κόστος των μέτρων για την τετραετία 2027-2030 και είναι αυτό πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη. Το Μαξίμου λέει ότι ο λογαριασμός είναι πολύ μεγαλύτερος. Με απλά λόγια, ο Τσίπρας βάζει έναν τρίτο παίκτη ανάμεσα στο δικό του οικονομικό επιτελείο και την κυβέρνηση. Και αυτό έχει ενδιαφέρον, γιατί από τη στιγμή που ζητάς ανεξάρτητη κοστολόγηση, πρέπει να ανοίξεις όλα τα χαρτιά σου. 

Η Δευτέρα έχει όμως ένα μικρό πρόβλημα

Έψαξα λίγο περισσότερο τη διαδικασία και υπάρχει μια λεπτομέρεια που μπορεί να αποδειχθεί πιο ενδιαφέρουσα από τον ίδιο τον καβγά. Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο έχει πράγματι θεσπίσει νέο σύστημα για την κοστολόγηση προεκλογικών προτάσεων. Μόνο που το σύστημα ανοίγει επισήμως την 1η Νοεμβρίου 2026. Κάθε κόμμα θα μπορεί να καταθέσει μία φορά έως δέκα συγκεκριμένες προτάσεις, όχι απλώς να στείλει έναν ολόκληρο πολιτικό φάκελο και να ζητήσει μια γενική σφραγίδα έγκρισης. Γι’ αυτό θα κοιτούσα πρώτα τι θα απαντήσει το Συμβούλιο τη Δευτέρα. Θα μπει τώρα στη διαδικασία που ζητά η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη; Θα ζητήσει να περιμένουν μέχρι τον Νοέμβριο; Θα ζητήσει να σπάσει το πρόγραμμα σε επιμέρους μέτρα; Πριν μετρηθούν τα 7,39 δισ., ίσως χρειαστεί να λυθεί αυτό.

Τα 7,39 δισ. γίνονται πολιτική παγίδα και για τους δύο

Μέχρι τώρα ο καθένας μπορούσε να κρατά τον δικό του λογαριασμό. Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε τα μέτρα μικτού κόστους 7,39 δισ. ευρώ στην τετραετία και η κυβέρνηση απάντησε ότι το πραγματικό κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο. Η επιλογή της πλευράς Τσίπρα να ζητήσει αξιολόγηση από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο ανεβάζει τον πήχη, εφόσον βέβαια το Συμβούλιο δεχθεί να εξετάσει το αίτημα πριν από την έναρξη της κανονικής διαδικασίας τον Νοέμβριο. Αν προχωρήσει η αξιολόγηση, το οικονομικό επιτελείο της ΕΛΑΣ θα πρέπει να τεκμηριώσει αναλυτικά πώς προκύπτουν τα 7,39 δισ. Το Μαξίμου, από την άλλη, θα πιεστεί πολιτικά να εξηγήσει με την ίδια ακρίβεια γιατί θεωρεί τον λογαριασμό πολύ υψηλότερο. Υπάρχει όμως μια ακόμη παράμετρος. Η δημοσιοποίηση της αξιολόγησης δεν είναι αυτόματη. Απαιτεί τη συγκατάθεση του κόμματος που υπέβαλε τις προτάσεις. Οπότε υπάρχουν δύο ξεχωριστά τεστ. Πρώτα αν το Συμβούλιο θα δεχθεί να κάνει την κοστολόγηση τώρα. Και μετά, αν υπάρξει αποτέλεσμα, αν η πλευρά Τσίπρα θα επιλέξει να το βγάλει ολόκληρο στη δημοσιότητα.

Η πλήρης απολιτικοποίηση

Η συζήτηση λοιπόν είναι αυτή που σας παρέθεσα πιο πάνω και ως καταγραφή οφείλω να την κάνω. Από εκεί και πέρα η δική μου άποψη βέβαια είναι ότι όλη αυτή η κουβέντα ντύνεται με έναν μανδύα τεχνοκρατισμού, κρύβει όμως έναν τεράστιο κίνδυνο απολιτικοποίησης. Από πότε έγινε πανάκεια στην πολιτική η εκτίμηση συγκεκριμένων οικονομολόγων με συγκεκριμένες απόψεις και εντός συγκεκριμένου πλαισίου. Εγώ θα συνιστούσα προσοχή σε όποιον πέφτει σε αυτή την παγίδα, ειδικά αν επαγγέλλεται και τις μεγάλες πολιτικές αλλαγές. Αλλά ποιος είμαι εγώ; Πάμε παρακάτω.

Η παρέμβαση Παππά έχει μεγαλύτερο βάρος απ’ όσο φαίνεται

Κρατάω από τις παρεμβάσεις των τελευταίων ωρών την τοποθέτηση του Νίκου Παππά. Και όχι μόνο επειδή υπήρξε για χρόνια το πολιτικό alter ego του Αλέξη Τσίπρα και γνωρίζει από πρώτο χέρι τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται. Ο Παππάς έχει και σοβαρή γνώση των οικονομικών, οπότε όταν επιμένει στη σύγκριση των δύο δημοσιονομικών χώρων, θεωρώ ότι αξίζει να τον ακούσουμε προσεκτικά. Η παρατήρησή του είναι συγκεκριμένη. Ο Τσίπρας παρουσίασε περίπου 8 δισ. ευρώ στην τετραετία, δηλαδή κοντά στα 2 δισ. ετησίως, την ώρα που η κυβέρνηση τοποθετεί τον διαθέσιμο χώρο περίπου στα 1,5-1,8 δισ. Η δική μου ανάγνωση από την παρέμβασή του είναι ότι ο Παππάς βλέπει εδώ κάτι βαθύτερο από μια διαφωνία αριθμών. Βλέπει μετατόπιση της οικονομικής φιλοσοφίας Τσίπρα, πολύ μακριά από όσα υποστήριζαν και είχαν ψηφίσει μαζί πριν από την αποχώρηση του Αλέξη. Και αυτή η παρατήρηση, coming from him, δεν είναι δυνατόν να περάσει απαρατήρητη.

Ο Παππάς δείχνει πού βλέπει τη νέα γραμμή Τσίπρα

Εγώ θα σταθώ ακόμη περισσότερο σε όσα είπε ο Νίκος Παππάς ότι δεν άκουσε από τον παλιό του φίλο και πρώην πρωθυπουργό. Φορολόγηση υπερκερδών, δημόσιο έλεγχο στη ΔΕΗ, δημόσια παρουσία σε τράπεζα, 13η σύνταξη, 13ο μισθό, ουσιαστική μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, μηδενικό ΦΠΑ σε τρόφιμα και φάρμακα. Ο κατάλογος του Παππά δεν είναι τυχαίος και είναι συγκεκριμένος. Περιγράφει ουσιαστικά τη γραμμή που ο ίδιος θεωρεί διαχωριστική ανάμεσα σε μια σαφώς αριστερή αναδιανεμητική πολιτική και σε μια περισσότερο ήπια διαχειριστική εκδοχή εξουσίας. Και προσωπικά θεωρώ ότι εκεί βρίσκεται το πολιτικά ενδιαφέρον στοιχείο της παρέμβασής του. Ο πρώην στενότερος συνεργάτης του Τσίπρα λέει, με αρκετά καθαρό τρόπο, ότι βλέπει πλέον έναν διαφορετικό Αλέξη. Έναν πολιτικό που περιορίζει εκ των προτέρων τον δημοσιονομικό χώρο, αποφεύγει ορισμένες παλιές συγκρούσεις και στέλνει εμφανώς πιο καθησυχαστικά μηνύματα προς την αγορά και τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Αυτή είναι ήδη μια σοβαρή πολιτική διαφοροποίηση.

Οι θυρίδες έφεραν την πρώτη διευκρίνιση

Μου έκανε εντύπωση η ταχύτητα με την οποία χρειάστηκε να επανέλθει ο Γιώργος Παππάς στη συζήτηση για την «πατριωτική εισφορά». Ο αναπληρωτής τομεάρχης Οικονομικών της ΕΛΑΣ, εξηγώντας στον ΣΚΑΪ πώς θα μπορούσε να στηθεί το περιουσιολόγιο, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο καταγραφής αντικειμένων μεγάλης αξίας που βρίσκονται σε τραπεζικές θυρίδες. Λίγες ώρες αργότερα διευκρίνισε ότι ο σχεδιασμός δεν πρόκειται να βασιστεί στα κοσμήματα, αλλά στην υψηλή κινητή και ακίνητη περιουσία. Το περιστατικό έχει πολιτικό ενδιαφέρον γιατί δείχνει πόσο εύκολα ένα τεχνικό μέτρο μπορεί να αποκτήσει εντελώς διαφορετική δημόσια εικόνα. Η αρχική πρόταση Τσίπρα είναι εισφορά 1% στην καθαρή περιουσία του οικονομικά ισχυρότερου 1%, με συμψηφισμό άλλων γενικών επιβαρύνσεων πάνω στην ίδια περιουσία. Από εδώ και πέρα, κάθε λεπτομέρεια εφαρμογής θα μετρά περισσότερο από την ανέξοδη συνθηματολογία.

Το δύσκολο κομμάτι είναι ο ορισμός του πλούτου

Να προσθέσω ότι θα παρακολουθούσα λιγότερο τη συζήτηση για τα κοσμήματα και περισσότερο το πρακτικό ερώτημα που άνοιξε ο Παππάς, ο Γιώργος, όχι ο Νίκος. Για να φορολογήσεις με 1% την καθαρή περιουσία του πλουσιότερου 1%, πρέπει πρώτα να αποφασίσεις τι ακριβώς μετράς, πώς το αποτιμάς και πώς αποφεύγεις τη διπλή φορολόγηση. Ακίνητα, καταθέσεις, μετοχές και ομόλογα είναι σχετικά καθαρά ως κατηγορίες. Από εκεί και πέρα αρχίζουν οι δυσκολίες με συμμετοχές σε εταιρείες, μη εισηγμένα περιουσιακά στοιχεία, αξίες στο εξωτερικό και περιουσία που δεν έχει καθημερινή τιμή αγοράς. Ο ίδιος ο Παππάς μίλησε για συμψηφισμό με υφιστάμενες επιβαρύνσεις, κάτι που συμβαδίζει με την επίσημη διατύπωση Τσίπρα ότι η εισφορά θα συμψηφίζεται με υφιστάμενες επιβαρύνσεις πάνω στην ίδια περιουσία. Εκεί, κατά τη γνώμη μου, θα κριθεί τελικά η σοβαρότητα της πρότασης, όχι, δηλαδή, στο όνομα «πατριωτική», αλλά στους κανόνες του περιουσιολογίου και στον τρόπο που θα εφαρμοστούν.

Η απόσταση μικραίνει αισθητά

Η τελευταία μέτρηση της Interview έχει ένα στοιχείο που αξίζει περισσότερη προσοχή από τις εντυπωσιακές ερμηνείες. Η ΕΛΑΣ παραμένει δεύτερη με 13,7%, αλλά υποχωρεί κατά 0,8 μονάδες σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη έρευνα της ίδιας εταιρείας. Το ΠΑΣΟΚ, αντίθετα, ανεβαίνει στο 11,9%, κερδίζοντας 1,9 μονάδες. Στις 25 Αυγούστου η Interview είχε καταγράψει 14,5% για την ΕΛΑΣ και 10% για το ΠΑΣΟΚ. Δηλαδή μέσα σε λίγες ημέρες η μεταξύ τους απόσταση περιορίστηκε από τις 4,5 στις 1,8 μονάδες. Δεν θα έβγαζα βιαστικά συμπεράσματα από μία μόνο μέτρηση. Η μεταβολή της ΕΛΑΣ είναι μικρή και το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να βρίσκεται τρίτο. Αυτό που αρχίζει, όμως, να αποκτά ενδιαφέρον είναι η κατεύθυνση της κίνησης. Η δεύτερη θέση, που πριν από μερικές εβδομάδες έδειχνε σαφώς πιο ασφαλής για τον Αλέξη Τσίπρα, σήμερα έχει πολύ μικρότερη απόσταση ασφαλείας.

Οι δημοσκόποι αρχίζουν να βλέπουν πραγματικό ντέρμπι

Τις τελευταίες ημέρες συζητώ τακτικά με ανθρώπους που κάνουν δημοσκοπήσεις και η εικόνα που μου μεταφέρουν είναι αρκετά πιο προσεκτική από όσα διαβάζουμε συνήθως στους τίτλους. Δεν θεωρούν ότι η ΕΛΑΣ καταρρέει ούτε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη ανατρέψει τους συσχετισμούς. Βλέπουν όμως δύο παράλληλες κινήσεις που, εφόσον συνεχιστούν, μπορούν να συναντηθούν πολύ σύντομα. Μια μικρή υποχώρηση της ΕΛΑΣ και μια σταδιακή ανάκτηση δυνάμεων από το ΠΑΣΟΚ. Η Interview έφερε πλέον τη διαφορά στις 1,8 μονάδες, όταν πριν από περίπου μία εβδομάδα βρισκόταν στις 4,5. Δημοσκόποι με τους οποίους συνομιλώ τακτικά μου λένε ότι δημιουργούνται συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν σε απόλυτο ντέρμπι για τη δεύτερη θέση. Δεν το παρουσιάζουν ως τετελεσμένο. Περιμένουν τις επόμενες δύο ή τρεις μετρήσεις και, το κυριότερο, να ολοκληρωθούν οι παρουσίες των κομμάτων στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, για να δουν αν πρόκειται για σταθερή τάση ή για πρόσκαιρη μεταβολή. Και αυτό ακριβώς κάνει τον Σεπτέμβριο πολύ πιο ενδιαφέροντα δημοσκοπικά και τον Οκτώβριο ακόμη περισσότερο...

Το βράδυ των εκλογών αρχίζει να γίνεται πιο δύσκολο από την προεκλογική περίοδο

Κοιτάζοντας τα σημερινά δεδομένα, θα στεκόμουν λιγότερο στη λέξη «αυτοδυναμία» και περισσότερο στο τι ακριβώς μπορεί να συμβεί αν η κάλπη δεν δώσει καθαρή κοινοβουλευτική λύση. Η τελευταία Interview έχει τη ΝΔ στο 26,3%, πολύ μακριά από επίπεδα που θα έδιναν σήμερα ασφαλή αυτοδυναμία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αποκλείσει συνεργασία με κόμματα δεξιότερα της ΝΔ, ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει αποκλείσει συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Ωστόσο θα πρέπει να επισημάνω ότι είναι άλλο οι σημερινές κόκκινες γραμμές και άλλο η αριθμητική της επομένης των εκλογών. Δεν προεξοφλώ ότι κάποιος θα αλλάξει θέση. Θεωρώ όμως βέβαιο ότι, αν δεν βγαίνει κυβέρνηση, οι πιέσεις θα είναι πολύ ισχυρές και από διάφορα κέντρα... πολιτικής και οικονομικής εξουσίας.

Οι δεύτερες κάλπες μπορούν να αλλάξουν ολόκληρο τον κάτω όροφο

Αν τελικά χρειαστεί δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, θα παρακολουθούσα ιδιαίτερα όσα συμβαίνουν γύρω από το 3%. Η σημερινή εικόνα είναι ήδη οριακή για αρκετούς σχηματισμούς. Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν πλέον την Πλεύση Ελευθερίας και το ΜέΡΑ25 στο 2,8%, τη Φωνή Λογικής στο 3,2%, ενώ ΣΥΡΙΖΑ, Νίκη και Νέα Αριστερά βρίσκονται ακόμη χαμηλότερα. Σε μια δεύτερη κάλπη, με το δίλημμα της διακυβέρνησης πολύ πιο έντονο, δεν θα μου έκανε εντύπωση να δούμε μετακινήσεις προς τα μεγαλύτερα κόμματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποιος μηχανικός κανόνας που εξαφανίζει τους μικρούς. Σημαίνει, όμως, ότι για κόμματα που βρίσκονται ελάχιστα πάνω ή κάτω από το όριο εισόδου, ακόμη και μικρή μετατόπιση μπορεί να αλλάξει δραματικά τον κοινοβουλευτικό χάρτη. Και μαζί του, φυσικά, αλλάζει και η αριθμητική κάθε πιθανής κυβέρνησης.

Τι άλλο μπήκε στο τραπέζι με τον Μέρντοχ

Σας έγραφα χθες για το γεύμα του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Μαρέβας Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη με τον Ρούπερτ Μέρντοχ, την Έλενα Ζούκοβα, τη Ρεμπέκα Μπρουκς και τον Κιθ Πουλ, έναν χρόνο μετά το τραπέζι της Τήνου. Και σας έθετα το αυτονόητο ερώτημα. Τι συζητούν δύο φορές μέσα σε έναν χρόνο ο Έλληνας πρωθυπουργός με έναν από τους ισχυρότερους ανθρώπους των διεθνών media και δύο κορυφαία στελέχη της μιντιακής του πλευράς; Φτάνουν λοιπόν στα αυτιά μου πληροφορίες ότι στη συζήτηση μπήκε και το ελληνικό μιντιακό τοπίο. Δεν γνωρίζω αν επρόκειτο για γενική ανταλλαγή απόψεων, για αποτίμηση των εγχώριων ΜΜΕ ή αν η κουβέντα πήγε παραπέρα. Και δεν θα εφεύρω λεπτομέρειες που δεν έχω. Έχει πάντως ενδιαφέρον ότι στο ίδιο τραπέζι βρίσκονταν η Μπρουκς και ο Πουλ, δύο άνθρωποι που μόνο διακοσμητικό ρόλο δεν έχουν στον κόσμο του Μέρντοχ. Γι’ αυτό και θα κρατούσα ανοιχτό το ερώτημα αν το ελληνικό μιντιακό πεδίο αποτέλεσε απλώς θέμα συζήτησης ή κάτι περισσότερο.

Ο Σαμαράς στήνει επαφές εκεί όπου η ΝΔ έχει ανοιχτό μέτωπο

Μου λένε ότι ο Αντώνης Σαμαράς έχει αρχίσει να οργανώνει το επόμενο κύμα επαφών του με πολύ συγκεκριμένη στόχευση. Στο πρόγραμμα μπαίνουν μητροπολίτες, ενορίες και πρόσωπα με επιρροή στο παραδοσιακό συντηρητικό ακροατήριο, δηλαδή ακριβώς σε χώρους όπου στο επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού θεωρούν ότι υπάρχει δυσαρέσκεια για επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Δεν μιλάμε ακόμη για ανακοινωμένο πολιτικό μηχανισμό. Αυτό που μου περιγράφουν όμως είναι μια προσπάθεια να χαρτογραφηθούν πρόσωπα και περιοχές όπου ο Σαμαράς μπορεί να έχει απευθείας πρόσβαση. Γι’ αυτό θα παρακολουθώ με μεγάλη προσοχή ποιοι ιεράρχες θα μπουν στις συναντήσεις και σε ποιες μητροπόλεις θα γίνουν οι πρώτες κινήσεις. Αν αρχίσει να επαναλαμβάνεται η παρουσία των ίδιων γύρω του, τότε θα έχουμε σαφέστερη εικόνα ότι πίσω από τις επισκέψεις χτίζεται δίκτυο...

Στο επιτελείο Σαμαρά θέλουν καθαρό μέτωπο με τη «woke ατζέντα»

Από τις ίδιες συζητήσεις καταλαβαίνω ότι στο περιβάλλον του Σαμαρά δεν βλέπουν τις επαφές με την Εκκλησία αποκομμένες από την επόμενη πολιτική του κίνηση και τη γραμμή που επιδιώκει να χαράξει με ξεκάθαρο τρόπο. Θέλουν να ανεβάσουν συστηματικά την κριτική απέναντι σε αυτό που αποκαλούν «woke ατζέντα» της κυβέρνησης και να το συνδέσουν με οικογένεια, ταυτότητα, κοινωνικές αξίες και τη φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας επί Κυριάκου Μητσοτάκη. Το παρασκήνιο που μου μεταφέρεται είναι ότι αυτή η θεματολογία αντιμετωπίζεται ως πεδίο όπου ο πρώην πρωθυπουργός μπορεί να διαφοροποιηθεί καθαρά από το Μαξίμου και ταυτόχρονα να συνομιλήσει με κόσμο που αισθάνεται πολιτικά ακάλυπτος. Δεν γνωρίζω ακόμη αν έχει αποφασιστεί συγκεκριμένη καμπάνια ή χρονοδιάγραμμα. Βλέπω όμως ότι οι επαφές με μητροπολίτες και η επίθεση στη “woke ατζέντα” σχεδιάζονται ως δύο κομμάτια της ίδιας στρατηγικής. 

Τα 24 ορόσημα που κλείνει το υπουργείο Δικαιοσύνης

Ένα νούμερο που πέρασε σχετικά χαμηλά στην επικαιρότητα αξίζει να σημειωθεί. Το υπουργείο Δικαιοσύνης δηλώνει ότι έκλεισε και τα 24 ορόσημα που είχε αναλάβει στο Ταμείο Ανάκαμψης, με τα τέσσερα τελευταία να συνδέονται με το 8ο και το 9ο αίτημα πληρωμής. Πρόκειται για 13 μεταρρυθμιστικά και 11 επενδυτικά ορόσημα, σε χαρτοφυλάκιο 365,4 εκατ. ευρώ. Για τον Γιώργο Φλωρίδη το αποτέλεσμα έχει προφανή πολιτική χρησιμότητα, επειδή του επιτρέπει να εμφανίσει έναν τομέα που παραδοσιακά μετριέται σε καθυστερήσεις ως ένα από τα υπουργεία που έκλεισαν πλήρως τις δεσμεύσεις τους στο «Ελλάδα 2.0». Εγώ θα κρατούσα όμως λίγο χαμηλότερα τον πήχη των πανηγυρισμών. Η επίτευξη ενός οροσήμου πιστοποιεί ότι ολοκληρώθηκε η συγκεκριμένη δέσμευση. Το αν ο Δικαστικός Χάρτης, τα πληροφοριακά συστήματα και οι νέες διαδικασίες θα μειώσουν πράγματι τους χρόνους απονομής της Δικαιοσύνης θα κριθεί στην καθημερινή λειτουργία των δικαστηρίων.

Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού αφορά στην ψηφιακή Δικαιοσύνη

Κοίταξα λίγο περισσότερο την κατανομή των 365,4 εκατ. ευρώ και εκεί βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο. Περισσότερα από τα μισά χρήματα, 193,7 εκατ. ευρώ, αφορούν σε επενδύσεις ψηφιακού μετασχηματισμού  . Ακολουθούν 116,2 εκατ. για δικαστικές υποδομές, 33,8 εκατ. για εκπαίδευση δικαστών και υπαλλήλων και 21,7 εκατ. για παρεμβάσεις που συνδέονται με την επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης. Δηλαδή η μεγαλύτερη οικονομική επένδυση δεν έγινε σε νέες νομοθετικές αλλαγές αλλά στα συστήματα πάνω στα οποία καλείται πλέον να λειτουργήσει η Δικαιοσύνη. ΟΣΔΔΥ-ΠΠ, Ποινικό Μητρώο, Ελεγκτικό Συνέδριο, ψηφιοποίηση αρχείων και ιατροδικαστικές υπηρεσίες βρίσκονται στον βασικό κορμό. Το επόμενο στοίχημα για το υπουργείο είναι πολύ πιο δύσκολο από την απορρόφηση. Να φανεί στην πράξη ότι σχεδόν 200 εκατ. ευρώ ψηφιακών έργων κάνουν τα δικαστήρια ταχύτερα και όχι απλώς περισσότερο ψηφιοποιημένα.