Ο Μητσοτάκης έκλεισε την πόρτα στον Σαμαρά και άδειασε τα σενάρια συνεννόησης

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τελείωσε, στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ 2026, μια συζήτηση που καλλιεργούνταν εδώ και αρκετό καιρό γύρω από τον Αντώνη Σαμαρά. «Με αυτά που έχει πει ο Αντώνης Σαμαράς, εγώ δεν βλέπω κανένα απολύτως περιθώριο συνεννόησης», είπε, φτάνοντας μάλιστα μέχρι την αναφορά στην υστεροφημία του πρώην πρωθυπουργού. Έχει σημασία αυτό, γιατί το προηγούμενο διάστημα είχαν κυκλοφορήσει πληροφορίες και διαρροές, ορισμένες από τις οποίες αποδίδονταν ακόμη και στο Μέγαρο Μαξίμου, ότι κάποια στιγμή θα μπορούσαν να πέσουν οι τόνοι και μπροστά στη ζημιά που μπορεί να προκαλέσει ο νέος πολιτικός φορέας Σαμαρά ο πρωθυπουργός να ρίξει γέφυρες. Χθες ο Μητσοτάκης άδειασε αυτή τη συζήτηση δημοσίως. 

Ο Σαμαράς δεν άφησε ούτε ώρες να περάσουν

Δεν σας κρύβω ότι εντυπωσιάστηκα από την ταχύτητα της απάντησης Σαμαρά σε όσα δήλωσε ο πρωθυπουργός. Ο Μητσοτάκης μίλησε στη ΔΕΘ και λίγο μετά ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίστηκε σε βίντεο με μια πλήρως διαμορφωμένη, μετωπική απάντηση. Αυτό δείχνει ότι δεν υπήρχε καμία διάθεση να αφεθεί χώρος για αποκλιμάκωση ή για παρασκηνιακές γέφυρες. Αντιθέτως, ο Σαμαράς πήρε σχεδόν κάθε αιχμή του Μητσοτάκη και την επέστρεψε προσωπικά. Ακόμη και την «υστεροφημία». Όποιος περίμενε ότι μετά τη ΔΕΘ θα πέσουν οι τόνοι, κατάλαβε ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί. Η εικόνα που δημιουργήθηκε χθες είναι εκείνη δύο πολιτικών που δεν αναζητούν τρόπο να συγκλίνουν, αλλά τρόπο να οριοθετήσουν ο ένας απέναντι στον άλλον το δικό τους ακροατήριο.

Το «κόμμα Μητσοτάκη» ήταν ίσως η πιο βαριά κουβέντα

Από ολόκληρη την απάντηση Σαμαρά θα υπογράμμιζα ιδιαίτερα μία φράση: «Αυτό δεν είναι η παράταξη. Αυτό είναι το κόμμα Μητσοτάκη». Γιατί εδώ ο πρώην πρωθυπουργός δεν απαντά απλώς στον σημερινό πρόεδρο της ΝΔ. Αμφισβητεί πολιτικά το δικαίωμα να ταυτίζει τη σημερινή ηγεσία με την τον χώρο της Νέας Δημοκρατίας. Και όταν επικαλείται τους εκατοντάδες χιλιάδες ψηφοφόρους που τον εξέλεξαν αρχηγό, η στόχευση γίνεται ακόμη καθαρότερη. Ο Σαμαράς επιχειρεί να μιλήσει πάνω από την ηγεσία, απευθείας στη βάση της Νέας Δημοκρατίας. Αυτό το τμήμα της βάσης είναι δυνητικοί ψηφοφόροι ενός νέου κόμματος Σαμαρά. Και το τμήμα της εκλογικής βάση της Νέας Δημοκρατίας που εξακολουθεί και αναφέρεται στον Σαμαρά δεν είναι, σας πληροφορώ, καθόλου μικρό. Και αυτό το γνωρίζουν στο Μαξίμου...

Μετά το χθεσινό, ποια γέφυρα έχει πραγματικά απομείνει;

Μέχρι πριν από λίγες ημέρες λοιπόν υπήρχαν ακόμη σενάρια ότι, έστω και αργότερα, θα μπορούσε να βρεθεί κάποια φόρμουλα εκτόνωσης. Μετά τη χθεσινή ανταλλαγή πυρών, που δείχνει κλιμάκωση της έντασης, δυσκολεύομαι να δω πού ακριβώς θα πατούσε μια τέτοια γέφυρα. Ο Μητσοτάκης μίλησε για μηδενικό περιθώριο συνεννόησης και «υστεροφημία». Ο Σαμαράς απάντησε με «οικογένεια Μητσοτάκη», υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ, woke ατζέντα, ακρίβεια και «κόμμα Μητσοτάκη». Αυτό δεν μοιάζει με καβγά που προετοιμάζει συμφιλίωση...

«Δεν υπάρχει woke ατζέντα» λέει ο Μητσοτάκης και το μήνυμα πάει δεξιά

Υπάρχει και κάτι ακόμη, το οποίο συνδέεται με τα παραπάνω. Δύο φορές επέμεινε χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης ότι «δεν υπάρχει woke ατζέντα στην Ελλάδα». Και πρόσθεσε κάτι ακόμη πιο χαρακτηριστικό, οτι αν υπάρχουν κάποιοι που την υπερασπίζονται, «αυτή δεν είναι η κυβέρνηση». Δεν μπορεί, λοιπόν, να αποδυνθεθεί αυτή η επιμονή από το μέτωπο που έχει ανοίξει με τον Αντώνη Σαμαρά. Ο Μεσσήνιος έχει επιλέξει ακριβώς αυτό το πεδίο για να χτυπήσει το Μαξίμου: οικογένεια, ταυτότητα, Εκκλησία, κοινωνικές αξίες και συνολικά τη μετατόπιση της ΝΔ επί Μητσοτάκη. Η δική μου ανάγνωση είναι ότι ο πρωθυπουργός επιχειρεί να κλείσει χώρο στα δεξιά του πριν τον καταλάβει κάποιος άλλος, με τους μνηστήρες να είναι πολλοί και, όπως φαίνεται, θα γίνουν ακόμη περισσότεροι. Θέλω να πω ότι το πραγματικό πρόβλημα στην παρούσα συγκυρία δεν είναι ο όρος «woke», ούτε οι φιλοσοφικές, κοινωνιολογικές ή... δικαιωματιστικές αναζητήσεις. Είναι ότι υπάρχει κομμάτι του παραδοσιακού ακροατηρίου της ΝΔ που αισθάνεται ότι το κόμμα απομακρύνθηκε από όσα εκείνο θεωρεί πολιτική του ταυτότητα.

Η «woke ατζέντα» που τώρα το Μαξίμου λέει ότι δεν υπήρξε

Για να λέμε όμως όλη την αλήθεια, η σημερινή κατηγορηματική άρνηση του όρου «woke» έρχεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση είχε επενδύσει πολύ περισσότερο σε κοινωνικά φιλελεύθερες επιλογές. Πριν αλλάξει το διεθνές πολιτικό κλίμα με την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ, η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε επενδύσει εμφανώς σε μια κοινωνικά φιλελεύθερη ατζέντα, την οποία μεγάλο μέρος της παραδοσιακής Δεξιάς αντιμετώπισε ως ξένη προς τη φυσιογνωμία της ΝΔ. Το πιο καθαρό παράδειγμα ήταν ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών, επιλογή την οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπερασπίστηκε προσωπικά παρά τις έντονες αντιδράσεις μέσα στη Νέα Δημοκρατία. Ο ίδιος είχε περιγράψει άλλωστε τη ΝΔ ως μια σύγχρονη, κοινωνικά φιλελεύθερη κεντροδεξιά. Γι’ αυτό θεωρώ δύσκολο να εξαφανιστεί σήμερα ολόκληρη αυτή η πολιτική συζήτηση με τη φράση «δεν υπάρχει woke ατζέντα». Ο Σαμαράς θα επιχειρήσει προφανώς να υπενθυμίζει διαρκώς εκείνη την περίοδο και έχει τρομακτικά πλεονεκτήματα σε αυτό το πεδίο. Και μετά την επιστροφή Τραμπ και τη γενικότερη αλλαγή του διεθνούς κλίματος -και στην Ευρώπη-, έχει ενδιαφέρον να δούμε πόσο δεξιότερα θα θελήσει να μετακινηθεί επικοινωνιακά και πολιτικά το Μαξίμου.

Οι αγρότες δεν αγοράζουν το αφήγημα της ΔΕΘ

Παρακολουθώ ότι στον αγροτικό κόσμο οι εξαγγελίες της ΔΕΘ όχι μόνο δεν έριξαν τους τόνους, αλλά μεγάλωσαν την αγανάκτηση. Κρατάω τη φράση του Δημήτρη Καπούνη σε τηλεοπτική του συνέντευξη ότι ο αγρότης «δεν ζει από την εφορία, αλλά από το χωράφι και το κοπάδι». Εδώ βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα σε αυτό που ανακοίνωσε το Μαξίμου και σε αυτό που ακούει μεγάλο μέρος της υπαίθρου. Μια φορολογική ελάφρυνση μπορεί να είναι θετική. Ο παραγωγός όμως πρέπει σήμερα να πληρώσει πετρέλαιο, ρεύμα, λιπάσματα, ζωοτροφές, μεταφορικά. Πρέπει, δηλαδή, να βρει κεφάλαιο για να παράξει πριν φτάσει στην εφορία. Και από τις αντιδράσεις που παρακολουθώ δεν βλέπω τη ΔΕΘ να έχει κλείσει το αγροτικό μέτωπο. Το αντίθετο. Η κυβέρνηση μίλησε για το εισόδημα. Οι αγρότες της απαντούν μιλώντας κυρίως για το κόστος που απαιτείται για να υπάρξει αυτό το εισόδημα εξαρχής.

Τα τρακτέρ επιστρέφουν στην εξίσωση

Από όσα ακούω τις τελευταίες ώρες, οι κινητοποιήσεις αρχίζουν ξανά να συζητούνται σοβαρά. Οι αγρότες δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να περιμένουν άλλη μία περίοδο υποσχέσεων, ειδικά μετά τις καθυστερήσεις στις πληρωμές και τη συζήτηση γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Στη Θεσσαλία το κλίμα είναι ιδιαίτερα βαρύ και το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι, αν δεν υπάρξουν ουσιαστικές παρεμβάσεις στο κόστος παραγωγής, τα τρακτέρ μπορεί να ξαναβγούν στους δρόμους και στις εθνικές οδούς. Ο Δημήτρης Καπούνης μίλησε ήδη ανοιχτά για κινητοποιήσεις και έξοδο των αγροτών στους δρόμους. Και το ενδιαφέρον εδώ βρίσκεται στο timing. Αν οι κινητοποιήσεις ξεκινήσουν αμέσως μετά τη ΔΕΘ, θα σημαίνει ότι ένα τμήμα του αγροτικού κόσμου άκουσε το κυβερνητικό πακέτο και αποφάσισε σχεδόν αμέσως ότι δεν απαντά στα προβλήματά του. Προσθέστε σε αυτό τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις πληρωμές, το κόστος παραγωγής και όσα συνέβησαν στην κτηνοτροφία. Το αγροτικό, λοιπόν, μπορεί να γίνει πολύ γρήγορα το πρώτο μέτωπο στο οποίο θα δοκιμαστεί στην πράξη η πολιτική αποτελεσματικότητα της φετινής ΔΕΘ.

Το 2030 πέφτει πολύ μακριά από το σημερινό χωράφι

Μου έκανε επίσης εντύπωση ο χρονικός ορίζοντας που έβαλε ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Χαρακτήρισε την ανασυγκρότηση της αγροτικής παραγωγής «προσωπικό στοίχημα» και είπε ουσιαστικά ότι η κυβέρνηση θα κριθεί το 2030. Νέοι αγρότες, μεγαλύτερη παραγωγικότητα, τεχνογνωσία, στροφή στους πραγματικούς παραγωγούς. Ως μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, όλα αυτά έχουν λογική. Υπάρχει όμως ένα πολύ απλό πρόβλημα. Μέχρι το 2030 πρέπει να φτάσει ο παραγωγός του 2026. Ο αγρότης που σήμερα δυσκολεύεται με το κόστος και ο κτηνοτρόφος που έχασε ζώα δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν τη ζωή τους με έναν τετραετή ορίζοντα. Ο ίδιος ο Μητσοτάκης παραδέχθηκε ότι «έχουμε μείνει πίσω». Εγώ θα στεκόμουν ακριβώς εκεί. Γιατί πριν κριθεί η ανασυγκρότηση σε τέσσερα χρόνια, θα κριθεί αν το κράτος κατάφερε να κρατήσει όρθιους εκείνους που υποτίθεται ότι θα την πραγματοποιήσουν.

Οι 486.300 θανατώσεις δεν είναι ένας αριθμός σε δελτίο Τύπου

Υπάρχει μία διάσταση της αγροτικής συζήτησης που δεν πρέπει να χάνεται μέσα στα φορολογικά μέτρα. Μέχρι τις 29 Μαρτίου είχαν καταγραφεί 2.144 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων και 486.300 θανατώσεις ζώων. Αυτός ο αριθμός αντιστοιχεί σε έναν ολόκληρο παραγωγικό κόσμος που χτυπήθηκε. Ο Μητσοτάκης είπε χθες ότι καταλαβαίνει και τη συναισθηματική διάσταση για τον κτηνοτρόφο που αναγκάζεται να χάσει το κοπάδι του και ότι αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να βοηθηθούν να ξαναστήσουν τις μονάδες τους. Εδώ θα περίμενα συγκεκριμένο αποτέλεσμα επειδή για κάποιον που έχασε σήμερα το ζωικό του κεφάλαιο η ανασυγκρότηση ξεκινά από το μηδέν.

Στο Μαξίμου περιμένουν τώρα τις πρώτες δημοσκοπήσεις μετά τη ΔΕΘ

Από τις επόμενες ημέρες θα αρχίσουν να έχουν πραγματικό ενδιαφέρον οι πρώτες μετρήσεις μετά τη ΔΕΘ. Και στο Μαξίμου, όσο κι αν όλοι θα κοιτούν αν υπάρχει άνοδος ή πτώση, υπάρχει ένας αριθμός που έχει διαφορετική πολιτική βαρύτητα. Το 25%. Όχι γιατί μια δημοσκόπηση στο 24,9% και μια στο 25,1% αλλάζουν αυτομάτως την πραγματικότητα. Αλλά επειδή στις πραγματικές εκλογές το 25% είναι το όριο από το οποίο ενεργοποιείται το μπόνους εδρών για το πρώτο κόμμα. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η κυβέρνηση χρειάζεται κάτι περισσότερο από μια απλή μικρή άνοδο μετά τη Θεσσαλονίκη. Χρειάζεται να δημιουργήσει την αίσθηση ότι έχει ξαναβρεί καθαρή απόσταση από την επικίνδυνη ζώνη. Αν οι πρώτες μετα-ΔΕΘ μετρήσεις δεν δώσουν τέτοιο σήμα, τότε το πρόβλημα θα αρχίσει να αφορά ευθέως και στη στρατηγική των εκλογών.

Οι βουλευτές θα κοιτάξουν πρώτα τη δική τους έδρα

Υπάρχει ένας λόγος που οι δημοσκοπήσεις μετά τη ΔΕΘ δεν αφορούν μόνο στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αφορούν και στους περίπου 150 βουλευτές που πρέπει να ξαναεκλεγούν. Ένας βουλευτής δεν βλέπει το 26%, το 25% ή το 24% μόνο ως εθνικό ποσοστό. Το μεταφράζει σε πιθανές έδρες στην περιφέρειά του και τελικά αντιμετωπίζει τη δική του πολιτική επιβίωση. Γι’ αυτό, αν το πακέτο της Θεσσαλονίκης δεν οδηγήσει στην ανάκαμψη που προσδοκά το Μαξίμου, θα κοιτούσα πολύ προσεκτικά τις επόμενες εβδομάδες τις κινήσεις μέσα στη ΝΔ. Ποιοι θα αρχίσουν να μιλούν περισσότερο; Ποιοι θα ζητούν αλλαγές; Ποιοι θα κρατούν αποστάσεις από επιλογές της κυβέρνησης; Ο Μητσοτάκης θέλει να μπει στην τελική προεκλογική ευθεία έχοντας απέναντί του μόνο την αντιπολίτευση, όχι και τους γαλάζιους βουλευτές ή στελέχη σε ολόκληρη την επικράτεια. Το τελευταίο που χρειάζεται είναι βουλευτές οι οποίοι αρχίζουν να πιστεύουν ότι το πολιτικό πρόβλημα γίνεται προσωπικό τους εκλογικό πρόβλημα.

Μάιο μου δείχνουν για κάλπες στο Μαξίμου

Και μιας και αναφέρθηκα στις εκλογές, να σας μεταφέρω κάτι που μου είπε τις προάλλες ένα πουλάκι που γνωρίζει αρκετά καλά πώς σκέφτονται ο Κυριάκος Μητσοτάκης και οι επιτελείς του. Μου είπε: Μάιος του 2027. Δεν μου το παρουσίασε ως ένα από τα πολλά σενάρια που κυκλοφορούν στα δημοσιογραφικά γραφεία. Η εκτίμησή του ήταν ότι ο πρωθυπουργός θέλει να φτάσει ουσιαστικά μέχρι το τέλος του πολιτικού κύκλου και δεν σχεδιάζει πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Χθες ο Μητσοτάκης είπε επίσημα στη ΔΕΘ ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027 και επανέλαβε ότι θέλει να ολοκληρώνονται οι εκλογικοί κύκλοι. Δεν έχει φυσικά ανακοινωθεί μήνας. Αλλά η δημόσια δήλωση κουμπώνει μια χαρά με αυτό που είχα ακούσει. Σημειώνω λοιπόν τον Μάιο και το αφήνω εδώ προς το παρόν.

Ο Δημητριάδης δεν πέρασε καθόλου απαρατήρητος στη Θεσσαλονίκη

Ένα από τα βίντεο που κυκλοφόρησαν από το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε από τη ΔΕΘ είχε για μένα περισσότερο ενδιαφέρον από αρκετές επίσημες φωτογραφίες. Στο επίκεντρο ο Γρηγόρης Δημητριάδης. Ο πρώην γενικός γραμματέας του Πρωθυπουργού βρίσκεται εδώ και χρόνια εκτός κυβερνητικού σχήματος, εκτός Μαξίμου δηλαδή, και δεν έχει σήμερα θεσμικό ρόλο. Στο συγκεκριμένο στιγμιότυπο που παρακολούθησα, όμως, νεαροί παρευρισκόμενοι τον υποδέχονται με ενθουσιασμό, φωνάζουν συνθήματα και τραγουδούν μαζί του. Δεν πρόκειται να κατασκευάσω ολόκληρο πολιτικό σενάριο πάνω σε ένα βίντεο. Αλλά ούτε θα το αγνοήσω. Γιατί η εικόνα δείχνει ότι ο Δημητριάδης διατηρεί αναγνωρισιμότητα και επαφή με μεγάλο κομμάτι του κομματικού ακροατηρίου, παρά την πολυετή απουσία του από το Μαξίμου. Και στην πολιτική, ειδικά όσο πλησιάζουν εκλογές, αυτά τα μικρά στιγμιότυπα μερικές φορές λένε περισσότερα για τους συσχετισμούς και για το παρασκηνιακό σκάκι από τις επίσημες δηλώσεις.

Το επόμενο λάθος στην ΕΛΑΣ θα κοστίζει περισσότερο

Πάμε τώρα και στο στρατηγείο του Αλέξη Τσίπρα μετά την πρόσφατη παρουσία του στη Θεσσαλονίκη. Αν ήμουν εκεί, ένα πράγμα θα με απασχολούσε ιδιαίτερα. Ότι από εδώ και πέρα κάθε λάθος κοστίζει περισσότερο. Το πρόγραμμα έχει παρουσιαστεί, το μικτό κόστος των μέτρων έχει τοποθετηθεί από την πλευρά Τσίπρα στα 7,39 δισ. ευρώ για την τετραετία 2027-2030 και η ΕΛΑΣ έχει ζητήσει ανεξάρτητη αξιολόγηση της κοστολόγησης. Άρα η συζήτηση πρέπει τώρα να μείνει πάνω σε αυτά. Το... επεισόδιο με τον Γιώργο Παππά και τις θυρίδες έδειξε πόσο εύκολα ένα στέλεχος μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μεταφέρει το ενδιαφέρον από το κεντρικό πρόγραμμα σε μια εντελώς διαφορετική ιστορία. Και για ένα νέο κόμμα αυτό είναι κρίσιμο. Ο Τσίπρας δεν χρειάζεται μόνο καλό πρόγραμμα. Χρειάζεται στελέχη που να ξέρουν ακριβώς τι λένε κάθε φορά που ανοίγουν το μικρόφωνο για να ανοίξουν στη συνέχεια το στόμα τους.

Το 1,8% που δεν μπορούν να αγνοήσουν στην ΕΛΑΣ

Υπάρχει ένας αριθμός που θα έχει σίγουρα μπει στα χαρτιά του επιτελείου Τσίπρα: 1,8. Αυτή είναι η διαφορά από το ΠΑΣΟΚ στην τελευταία Interview, στην πρόθεση ψήφου. Η ΕΛΑΣ στο 13,7%, το ΠΑΣΟΚ στο 11,9%. Στην προηγούμενη μέτρηση της ίδιας εταιρείας η απόσταση ήταν πολύ μεγαλύτερη, στο 4.5%. Δεν θα έβγαζα ακόμη βιαστικό συμπέρασμα. Η συγκεκριμένη έρευνα ολοκληρώθηκε πριν από την παρουσίαση του προγράμματος Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη. Επομένως, δεν έχουμε ακόμη πραγματική μετα-ΔΕΘ φωτογραφία. Αλλά η απόσταση έχει γίνει αρκετά μικρή ώστε κανείς στην ΕΛΑΣ να μην μπορεί να συμπεριφέρεται σαν η δεύτερη θέση να είναι κλειδωμένη. Και εδώ ο Τσίπρας έχει δύσκολη άσκηση. Πρέπει να διευρυνθεί προς το κέντρο χωρίς να χάσει τον κόσμο που θέλει μια πιο καθαρά αριστερή πολιτική πρόταση. Οι επόμενες μετρήσεις θα δείξουν αν αυτό το άνοιγμα μεγαλώνει τη δεξαμενή ή δημιουργεί νέο χώρο για το ΠΑΣΟΚ.

Ο Μητσοτάκης θέλει να ξαναφέρει πάνω στον Τσίπρα το 2014

Επιστρέφω στη ΔΕΘ και στη χθεσινή επίθεση του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Αλέξη Τσίπρα που είχε έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο, να επιστρέψει η πολιτική συζήτηση στο 2014. Ερωτηθείς στη ΔΕΘ για τις εξαγγελίες της ΕΛΑΣ, ο πρωθυπουργός δεν έμεινε στους αριθμούς. Είπε ότι τότε θα μπορούσε κάποιος να θεωρήσει πως ο Τσίπρας βρισκόταν σε «αυταπάτη», ενώ σήμερα μίλησε για «κανονική απάτη και εξαπάτηση των Ελλήνων πολιτών». Εδώ αλλάζει η φύση της αντιπαράθεσης. Δεν συζητάμε πλέον μόνο αν τα μέτρα κοστίζουν 7,39 δισ. ευρώ ή περισσότερο. Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να ξυπνήσει στον ψηφοφόρο τη μνήμη της πρώτης διακυβέρνησης Τσίπρα και να κάνει την αξιοπιστία κεντρικό ζήτημα της νέας σύγκρουσης. Άρα στο επιτελείο Τσίπρα πρέπει να απαντήσουν σε δύο πράγματα μαζί. Στους αριθμούς του σήμερα και στο πολιτικό φορτίο που κουβαλά ο ίδιος από το 2014.

Κάτι κινείται έντονα στα media και κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει το timing

Μεγάλη κινητικότητα διακρίνω τελευταία στον χώρο των media. Συζητήσεις για εξαγορές, επαφές και κινήσεις που, αν προχωρήσουν όπως ακούω, θα προκαλέσουν μεγάλη συζήτηση. Να σας πω την αλήθεια, θεωρώ δύσκολο να αντιμετωπίζεται όλο αυτό ανεξάρτητα από την προεκλογική περίοδο που ανοίγεται μπροστά μας. Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο επιστρέφω στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρούπερτ Μέρντοχ στο Μέγαρο Μαξίμου. Δεν συνδέω αυθαίρετα δύο γεγονότα επειδή συνέπεσαν χρονικά. Ούτε πρόκειται να εμφανίσω ως δεδομένο κάτι που δεν γνωρίζω. Έχω όμως ένα ερώτημα και το επαναφέρω: Υπήρξε -όπως ακούγεται έντονα τις τελευταίες ώρες- ενδιαφέρον για κάποιον ελληνικό μιντιακό όμιλο; Γιατί αν επιβεβαιωθούν ορισμένες από τις επιχειρηματικές κινήσεις που συζητούνται αυτή την περίοδο, ο χάρτης των ελληνικών media μπορεί να αλλάξει αισθητά ακριβώς πριν από τις εκλογές. Και τότε η συγκυρία θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Τα μεγάλα κέρδη της Αθήνας μπορεί να γίνουν η πρώτη πηγή ρευστότητας

Το 26% περίπου που έχει γράψει το Χρηματιστήριο Αθηνών από την αρχή του 2026 ακούγεται μόνο ως καλή είδηση. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Σε μια διεθνή αναταραχή, εκείνος που έχει ήδη μεγάλο κέρδος έχει και κάτι που μπορεί εύκολα να κατοχυρώσει. Αυτό θα παρακολουθούσα τώρα. Αν οι αποδόσεις των ομολόγων συνεχίσουν ανοδικά, αν το πετρέλαιο παραμείνει ακριβό και αν επιστρέψει για τα καλά ο φόβος των υψηλότερων επιτοκίων, θα ψάξουν ξένα χαρτοφυλάκια για ρευστότητα στην Αθήνα ακριβώς επειδή έχουν ήδη βγάλει χρήματα εδώ; Η ελληνική αγορά είναι σήμερα πολύ βαθύτερη και πιο ρευστή από προηγούμενες περιόδους κρίσης. Αυτό είναι σοβαρό πλεονέκτημα. Δεν την απομονώνει όμως από τον κόσμο. Αν αρχίσει διεθνώς γενικευμένη μείωση ρίσκου, η Αθήνα θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να κρατήσει ένα σημαντικό μέρος των φετινών κερδών της.

Η αναβάθμιση της 21ης Σεπτεμβρίου δεν είναι μαγική ασπίδα

Στις 21 Σεπτεμβρίου η ελληνική αγορά περνά επισήμως στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών του FTSE Russell. Σπουδαία εξέλιξη, χωρίς αμφιβολία. Αλλά θα απέφευγα τις υπερβολές. Η αλλαγή κατηγορίας δεν σημαίνει ότι ένα πρωί ανοίγουν οι πόρτες και μπαίνουν ανεξέλεγκτα δισεκατομμύρια στην Αθήνα. Θα υπάρξουν διαφορετικές κινήσεις από διαφορετικά χαρτοφυλάκια, καθώς άλλοι επενδυτές θα αυξήσουν τη δυνατότητα έκθεσής τους στην Ελλάδα και άλλοι θα πρέπει να αναπροσαρμόσουν θέσεις λόγω της εξόδου της χώρας από το σύμπαν των αναδυόμενων αγορών. Το ουσιαστικό κέρδος είναι περισσότερο στρατηγικό. Η Αθήνα μπαίνει σε διαφορετικό επενδυτικό ράφι. Το ερώτημα είναι αν αυτή η αναβάθμιση θα προλάβει να λειτουργήσει ως αντίβαρο σε περίπτωση που το διεθνές κλίμα χειροτερέψει. Δεν θα το προεξοφλούσα. Θα περίμενα να δω πρώτα ποιο πραγματικό χρήμα ακολουθεί το νέο status.

Ο δανειολήπτης δεν χρειάζεται να περιμένει την Πέμπτη

Αν κάποιος έχει δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου, η συνεδρίαση της ΕΚΤ την Πέμπτη δεν είναι μια μακρινή συζήτηση οικονομολόγων στη Φρανκφούρτη. Τον αφορά στην επόμενη δόση. Το Euribor τριμήνου κινείται ήδη γύρω στο 2,65%, έχοντας ανέβει αισθητά τους τελευταίους μήνες, και η αγορά έχει σχεδόν προεξοφλήσει αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,50%. Αν επιβεβαιωθεί, θα είναι η δεύτερη αύξηση μέσα στη χρονιά. Εγώ εδώ θα κοιτούσα λιγότερο την ίδια την ανακοίνωση και περισσότερο τι ακολουθεί. Θα σταματήσει η ΕΚΤ εκεί; Γιατί αν η ενεργειακή κρίση επιμείνει και οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχιστούν, το κόστος χρήματος μπορεί να παραμείνει υψηλότερο για περισσότερο χρόνο. Και αυτό σημαίνει κάτι πολύ απλό για χιλιάδες νοικοκυριά. Η περίοδος κατά την οποία περίμεναν φθηνότερα δάνεια μπορεί να απομακρύνεται ξανά.

Η ΕΚΤ καλείται να χτυπήσει με επιτόκια ένα πρόβλημα που ξεκινά από την ενέργεια

Εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, το πραγματικό ευρωπαϊκό πρόβλημα. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ανέβηκε τον Αύγουστο στο 3,3% από 2,9%, με την ενέργεια να αποτελεί τον βασικό παράγοντα της νέας επιτάχυνσης. Το Brent κινήθηκε κοντά στα 95 δολάρια, ενώ η σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν κρατά ολόκληρη την ενεργειακή αγορά σε ένταση. Και η ΕΚΤ έχει ουσιαστικά ένα βασικό όπλο: τα επιτόκια. Άρα προκύπτει το παράδοξο. Πόσο ακριβότερο πρέπει να κάνει το χρήμα στην Ευρώπη για να αντιμετωπίσει έναν πληθωρισμό που αυτή την περίοδο τροφοδοτείται κυρίως από ένα γεωπολιτικό ενεργειακό σοκ; Γιατί η αύξηση επιτοκίων δεν ρίχνει την τιμή του πετρελαίου. Πιέζει όμως δάνεια, κατανάλωση και επενδύσεις. Και αν ακολουθήσει τελικά πιο επιθετική κατεύθυνση και η Fed, το φθινόπωρο μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολο για τις οικονομίες και τις αγορές απ’ όσο φαινόταν πριν από μερικούς μήνες.