Οι εκλογές με άρωμα Πεντηκοστής, το ντέρμπι που λίγοι έβλεπαν και το κρίσιμο Σάββατο για το καλώδιο

Ντέρμπι εκεί που δεν το περίμεναν

Μας έλεγαν ότι οι μεγάλες πόλεις, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, είναι το γήπεδο της ΕΛ.Α.Σ. και το αδύναμο σημείο του Νίκου Ανδρουλάκη. Η νέα μέτρηση στην Α' Θεσσαλονίκης έχει άλλη άποψη. Η ΕΛ.Α.Σ. στο 9,9% και το ΠΑΣΟΚ 9,7%. Η διαφορά είναι 0,2 μονάδες, δηλαδή δεν έχει ούτε το... πάχος μιας εφημερίδας. Ισοπαλία. Η έρευνα έγινε σε 950 ψηφοφόρους, από τις 29 Οκτωβρίου ως τις 4 Νοεμβρίου. Το ΠΑΣΟΚ ήταν τον Μάιο στο 10,5% και έχασε λιγότερο από μία μονάδα, παρά τον νέο ανταγωνιστή στη γειτονιά. Για να είμαστε δίκαιοι, η ΕΛ.Α.Σ. ξεκινάει ψηλότερα από το 6,3% που έλεγε τον Μάιο ότι θα ψήφιζε κόμμα Τσίπρα. Απόσταση από τον Νίκο όμως δεν πήρε. Πιο μπροστά, η ΝΔ με 19,9% τους κοιτάζει και τους δύο από δέκα μονάδες πάνω. Και οι αναποφάσιστοι, με 11,6%, είναι περισσότεροι από κάθε έναν από τους δύο μονομάχους για τη δεύτερη θέση.

Ίδια συμπάθεια, άλλη αντιπάθεια

Στις θετικές γνώμες οι δύο αρχηγοί είναι σχεδόν δίδυμοι. Ο Αλέξης Τσίπρας μαζεύει 21,6% και ο Νίκος Ανδρουλάκης 20,8%, απόσταση 0,8 μονάδων. Το ενδιαφέρον, αγαπητοί μου, αρχίζει όταν γυρίσεις σελίδα στα αρνητικά. Ο Τσίπρας έχει 73,3% αρνητικές γνώμες και ο Ανδρουλάκης 69,9%. Στις απολύτως αρνητικές όμως, εκεί όπου ο ψηφοφόρος έχει κλειδώσει την πόρτα και έχει πετάξει το κλειδί, η διαφορά γίνεται χάσμα. 64,2% για τον πρώην πρωθυπουργό, 52,6% για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Σχεδόν 12 μονάδες. Ο Αλέξης έχει αναγνωρισιμότητα, εμπειρία και θόρυβο. Έχει όμως και ένα ταβάνι που δεν σπάει εύκολα, γιατί πώς πείθεις κάποιον που σε έχει ξεγράψει οριστικά; Ούτε ο Νίκος κολυμπάει στην αγάπη, αφού σχεδόν επτά στους δέκα τον βλέπουν αρνητικά. Απλώς λιγότεροι τον έχουν ξεγράψει για πάντα.

Κι αν μιλήσει η επαρχία;

Ας κάνουμε τον λογαριασμό που, φαντάζομαι, κάνουν ήδη στα επιτελεία. Η ΕΛ.Α.Σ. υποτίθεται ότι παίζει εντός έδρας στις μεγάλες πόλεις, και στην Α' Θεσσαλονίκης φέρνει ισοπαλία με το ΠΑΣΟΚ. Τι γίνεται όμως εκεί όπου δεν παίζει εντός έδρας; Για την εικόνα της ΕΛ.Α.Σ. έξω από τις μεγάλες πόλεις, όμως, δεν έχουμε ακόμη συγκρίσιμα στοιχεία που να επιτρέπουν ασφαλές συμπέρασμα. Αν αποδειχθεί ότι εκεί δυσκολεύεται, αλλάζει όλη η εξίσωση για τη δεύτερη θέση. Αν ο Τσίπρας δεν ξεφεύγει στην πόλη και υπολείπεται στην περιφέρεια, ο Ανδρουλάκης δεν χρειάζεται θαύματα. Του αρκεί να κρατήσει ό,τι έχει, όπως φαίνεται να κάνει στη Θεσσαλονίκη. Για τον πρώην πρωθυπουργό, ένα κλάσμα της μονάδας μπροστά δεν φτάνει για να διεκδικήσει την πρωτοκαθεδρία στην αντιπολίτευση. Θέλει δυναμική που να τον βγάζει καθαρά μπροστά. Μέχρι να τη βρει, το ντέρμπι για το ασημένιο θα κριθεί εκεί που λίγοι κοίταζαν, στην επαρχία.

Ο Νίκος στο σπίτι του

Η Κρήτη είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του Νίκου Ανδρουλάκη, και στη Χαριλάου Τρικούπη ξέρουν ότι εκεί τους κοιτάζουν πρώτα. Δεν είναι τυχαίο ότι η φετινή επέτειος της 3ης Σεπτεμβρίου έγινε στο Ηράκλειο, στην πλατεία Ελευθερίας. «Από εδώ ξεκινάμε για μια νέα αρχή νίκης», είπε τότε ο Νίκος, και όσοι ήταν εκεί μού λένε ότι πήγε καλά. Τον Οκτώβριο κατέβηκε για διήμερη περιοδεία και ο Τσίπρας, ψάχνοντας κι εκείνος το κομμάτι του στο νησί. Πέρα από τη δεύτερη θέση στην επικράτεια, λοιπόν, στην Κρήτη κρίνεται και το αν ο Νίκος θα κρατήσει το σπίτι του. Για τον Ανδρουλάκη η μεγαλόνησος μετράει διπλά, γιατί μια κακή εκλογική βραδιά εκεί θα ακουστεί σε όλη τη χώρα. Πάντως, και αυτό έχω να σας πω ότι προβληματίζει έντονα τη Χαριλάου Τρικούπη, στην Κρήτη το τοπίο είναι ακόμη θολό για το ΠΑΣΟΚ. Θα πρέπει να το προσέξει αυτό ο Ανδρουλάκης. 

Η Αθήνα, όχι οι Βρυξέλλες

Κάθε τόσο κάποιος στέλνει τον Κυριάκο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στην καρέκλα του Αντόνιο Κόστα, και βάζει τη ΝΔ να αλλάζει αρχηγό στη μέση της διαδρομής. Ωραίο σενάριο για τηλεοπτική σειρά. Άνθρωποι που τον παρακολουθούν από πολύ κοντά με διαβεβαιώνουν ότι κάτι τέτοιο δεν περνάει από το μυαλό του. Ούτε το Μαξίμου σκοπεύει να αφήσει ούτε το κόμμα να παραδώσει πριν ανοίξουν οι κάλπες. Το ίδιο τραγούδι το είχαμε ακούσει και το 2023, όταν αρκετοί του είχαν κλείσει ήδη εισιτήριο για τις Βρυξέλλες. Ο πρωθυπουργός έμεινε στη θέση του και διεκδίκησε ξανά την εντολή. Όσοι ποντάρουν πάλι στη φυγή του, μάλλον θα ξαναχάσουν.

Μόνος στο τιμόνι, με εφεδρεία

Στο Μαξίμου ο στόχος είναι η τρίτη τετραετία, με τον ίδιο στο πηδάλιο. Γι' αυτό κάθε δημόσια εμφάνιση του πρωθυπουργού καταλήγει στη λέξη αυτοδυναμία και στην εικόνα του ανθρώπου που μόνος εγγυάται ότι η χώρα δεν θα ταρακουνηθεί. Την ιδέα ενός «συναινετικού» πρωθυπουργού την έχει πετάξει χωρίς περιστροφές, γιατί για τον ίδιο θα σήμαινε ότι δεν τα βγάζει πέρα. Θέλει να είναι πρωταγωνιστής στην κάλπη και όχι κομπάρσος στο δικό του φινάλε. Ο Κυριάκος πάντως κάνει τους λογαριασμούς του. Τα νεύματα προς το ΠΑΣΟΚ επανέρχονται ανά διαστήματα, και δεν είναι απλές χαιρετούρες...

Κάλπη με άρωμα Πεντηκοστής

Στα πηγαδάκια το εκλογικό ημερολόγιο γλιστράει προς το καλοκαίρι. Στις πιθανές ημερομηνίες μπήκε και ο Ιούνιος, και κάποιοι δείχνουν ακόμη και την Κυριακή 20 Ιουνίου, παραμονή του Αγίου Πνεύματος. Να θυμίσω ότι ο Μητσοτάκης έχει μιλήσει δημόσια για άνοιξη του 2027. Αν πάντως η κάλπη πάει για Ιούνιο, η εξήγηση είναι έτοιμη. Από τον Ιούλιο η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, και το Μαξίμου θα πει ότι η χώρα πρέπει να τη σηκώσει με φρέσκια λαϊκή εντολή και σταθερή κυβέρνηση. Η πρώτη κάλπη ντύνεται έτσι με ευρωπαϊκή ευθύνη, και ο πρωθυπουργός ελπίζει να τελειώσει με μία και μοναδική αναμέτρηση. Τίποτα όμως δεν είναι κλειδωμένο. Θα το κρίνουν τα γκάλοπ και το πόσο θα αντέξει η κυβέρνηση.

Επιτέλους, το χαρτί

Το Σάββατο 14 Νοεμβρίου ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημερώνει τους πολιτικούς αρχηγούς, με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου στο τραπέζι. Μέχρι εδώ ρουτίνα. Το ζουμί το έδωσε ο Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος εκτίμησε ότι στους αρχηγούς θα μπορούσε να δοθεί και το κείμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης. Μέρες τώρα όλοι ρωτούν τι γράφει και τι δεν γράφει, πόσο ήπιο είναι και πόσο αθώο δεν είναι, και τώρα ίσως φτάνει επιτέλους η ώρα να το διαβάσουν. Υποψιάζομαι όμως ότι το χαρτί θα ανοίξει την κουβέντα αντί να την κλείσει. Οι αρχηγοί θα ρωτήσουν τι έγινε πριν σταλεί και τι ρόλο έπαιξε η ελληνική πλευρά, τι γνώριζε ή τι δεν γνώριζε και ποιες συνεννοήσεις είχε κάνει. Μια διαβεβαίωση ακόμα δεν θα τους φτάσει. Σας το υπογράφω. Οι χειρισμοί της κυβέρνησης θα κριθούν σε όλη τους την έκταση. Το Σάββατο θα δούμε αν θα απαντηθούν τα ερωτήματα που έχουν τεθεί δημόσια.

Η παραδοχή στη μέση του απολογισμού

Ο Άκης Σκέρτσος ανέβασε έναν μακρύ κατάλογο κυβερνητικών παρεμβάσεων κατά της παραβατικότητας και φάνηκε καθαρά ότι τον ενόχλησε το «όλοι είναι ίδιοι». Εγώ όμως κράτησα κάτι άλλο, που ήταν κρυμμένο κάπου στη μέση του κειμένου. Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο υπουργός παραδέχεται ότι το κράτος άργησε και ότι τον λογαριασμό τον πληρώνουν και οι συνεπείς αγρότες. Τέτοια φράση δεν την ακούς συχνά από το Μαξίμου, και αξίζει να την κρατήσουμε.

Η Ρένα στρώνει τραπέζι

Η Ρένα Δούρου έστειλε νέο προσκλητήριο, και αυτή τη φορά γράφει πάνω και ονόματα. Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ θέλει κοινό ψηφοδέλτιο με όσους περισσότερους προοδευτικούς γίνεται και κοιτάζει κυρίως προς το ΠΑΣΟΚ και την ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα. Με την ίδια ανάσα φρόντισε να πει και τι γίνεται αν δεν απαντήσει κανείς. ο ΣΥΡΙΖΑ κατεβαίνει μόνος του. Το τραπέζι, δηλαδή, στρώνεται, αλλά αν δεν έρθουν οι καλεσμένοι το φαγητό δεν θα πεταχτεί. Μένει να δούμε αν η πρόσκληση έφτασε καν στη Χαριλάου Τρικούπη και στον Τσίπρα. Κι αν έφτασε, τι θα ζητήσει όποιος δεχτεί.

Τέλος στο «ή εμείς ή κανείς»

Η Δούρου δεν μάσησε τα λόγια της. Δύο συνθήματα, το «νίκη με μία ψήφο» και το «ή εμείς ή κανείς», τα έστειλε κατευθείαν στο αρχείο ως απομεινάρια άλλης εποχής. Από το ΠΑΣΟΚ και την ΕΛ.Α.Σ. ζητάει να ξεχάσουν τα όνειρα της μοναχικής κυριαρχίας. Προειδοποιεί ότι, αν η Κεντροαριστερά μείνει κομματιασμένη, η ΝΔ θα πατήσει πάνω στη διάσπαση και θα μείνει στο Μαξίμου άλλα τέσσερα χρόνια. Ο ΣΥΡΙΖΑ λέει ναι σε συνεργασίες, με έναν όρο που δεν συζητείται. Αυτός είναι το στέρεο κοινό πρόγραμμα. Στην ίδια φράση όμως ξεκαθαρίζει ότι την ταυτότητά του δεν την ακουμπάει κανείς. Ενότητα λοιπόν, αλλά ο καθένας με το δικό του σπίτι.

Οι εφοπλιστές ανέβηκαν στο τρένο

Αυτή τη φορά η Μελίνα Τραυλού βρέθηκε στις ράγες. 26 μέλη του ΔΣ της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών έβαλαν το χέρι στην τσέπη για το σύστημα γεωεντοπισμού των τρένων που παρουσιάστηκε την Τρίτη, και πλέον στο railway.gov.gr βλέπεις πού βρίσκονται οι συρμοί. Καλοδεχούμενο, και το λέω χωρίς ειρωνεία, γιατί στον σιδηρόδρομο η εμπιστοσύνη του κόσμου έχει πληγωθεί βαθιά. Ας μην παρασυρθούμε όμως. Το να ξέρεις πού είναι ένα τρένο δεν σημαίνει ότι έχεις σιδηροδρομική ασφάλεια. Οι εφοπλιστές έδωσαν για κάτι συγκεκριμένο, και καλά έκαναν. Η ευθύνη για το πώς δουλεύει όλο το δίκτυο ανήκει στο κράτος και στους σιδηροδρομικούς φορείς, και δεν μεταφέρεται με μια δωρεά. Φοβάμαι μόνο μήπως κάποιος στα υπουργεία βιαστεί να κόψει κορδέλα σαν να λύθηκε το πρόβλημα. Ένας χάρτης με κουκκίδες σε μια οθόνη δεν κάνει ακόμα το ταξίδι ασφαλές.

Η ΜΕΤΚΑ ανεβαίνει στο ταμπλό

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος βάζει μπροστά την εισαγωγή της ΜΕΤΚΑ στο Χρηματιστήριο, και όποιος διαβάσει προσεκτικά την ανακοίνωση θα δει ένα σχήμα στημένο με μαστοριά. Η ΜΕΤΚΑ επιδιώκει να αντλήσει περίπου 250 εκατ. ευρώ από την έκδοση νέων μετοχών, που θα μπουν στο ταμείο της εταιρείας εφόσον ολοκληρωθεί η προσφορά. Τα έσοδα από την πώληση υφιστάμενων μετοχών θα κατευθυνθούν στη Metlen. Έτσι θα ενισχυθούν και η θυγατρική και η μητρική, που αναμένεται να διατηρήσει τον πλειοψηφικό έλεγχο. Ο Μυτιληναίος ξέρει να ανοίγει πόρτες χωρίς να δίνει τα κλειδιά. Τα φρέσκα κεφάλαια η ΜΕΤΚΑ τα θέλει κυρίως για ΣΔΙΤ και παραχωρήσεις, ένα πεδίο με μεγάλα έργα και μακρύ ορίζοντα. Για την ώρα έχουμε πρόθεση εισαγωγής, και η τιμή και οι τελικοί όροι θα έρθουν αργότερα. Αν κρίνω πάντως από την πορεία του ομίλου, η αγορά θα θέλει να είναι μέσα από την αρχή.

Ο Σιάμισιης κοιτάζει και τις αντλίες

Στη Ρουμανία η HELLENiQ ENERGY μπήκε από την πόρτα των ΑΠΕ, αυτό το ξέραμε. Ο Ανδρέας Σιάμισιης όμως, όπως προκύπτει από όσα είπε στο Βουκουρέστι, έχει και δεύτερο πιάτο στο μενού. Εξετάζεται και η αγορά πετρελαιοειδών, με πιθανή παρουσία σε πρατήρια και δίκτυα διανομής. Συμφωνία δεν έχει ανακοινωθεί, να το πω κι αυτό, για να μη μου πείτε μετά ότι τα φούσκωσα. Το μήνυμα πάντως είναι καθαρό, τουλάχιστον για όποιον έχει μάθει να διαβάζει τέτοιες κινήσεις. Ο όμιλος δεν βλέπει τη Ρουμανία μόνο σαν ένα μεγάλο χωράφι για φωτοβολταϊκά. Θέλει να φτάσει μέχρι τον οδηγό που γεμίζει το ρεζερβουάρ. Κάπου εδώ πρέπει να πω κάτι, γιατί ακούω συχνά το αντίθετο. Η ενεργειακή μετάβαση δεν σημαίνει ότι οι πετρελαϊκοί όμιλοι χαρίζουν τις αντλίες στους ανταγωνιστές τους. Παίζουν και στα δύο ταμπλό, με άλλα εργαλεία και άλλους χρόνους απόδοσης. Ο ήλιος και η βενζίνη απλώς πληρώνουν με διαφορετικό ρολόι.

Ο Μανουσάκης στο κλαμπ των μεγάλων

Θέση με βάρος εξασφάλισε ο Μάνος Μανουσάκης. Ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ εξελέγη αντιπρόεδρος της GO15 για το 2027 και, αν όλα πάνε όπως προβλέπεται, θα αναλάβει την προεδρία το 2028. Για όσους δεν την ξέρουν, η GO15 είναι το διεθνές κλαμπ των μεγάλων διαχειριστών ηλεκτρικών δικτύων. Δεν μιλάμε, δηλαδή, για άλλο ένα συνέδριο όπου πάει ένας Έλληνας, λέει τα δέκα λεπτά του και φεύγει. Η εκλογή έρχεται και σε καλή στιγμή, την ώρα που ο ΑΔΜΗΕ τρέχει επενδυτικό πρόγραμμα 9 δισ. ευρώ για το 2027-2036. Όταν ψάχνεις κεφάλαια και τεχνογνωσία, δεν είναι λίγο να κάθεσαι στο ίδιο τραπέζι με τους μεγάλους. Αν θα βγει από αυτό και κάτι χειροπιαστό, θα φανεί στα έργα και στις συνεργασίες. Πάντως από τέτοια τραπέζια σπάνια σηκώνεσαι με άδεια χέρια.

Σωσμένοι με δημόσιο χρήμα

Πριν... πανηγυρίσουμε για τα κέρδη των τραπεζών, ας θυμηθούμε πώς φτάσαμε εδώ. Σύμφωνα με τη μελέτη ΙΟΒΕ–LSE, το ΤΧΣ διέθεσε συνολικά 46,7 δισ. ευρώ για τη στήριξη και αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος. Η καθαρή επιβάρυνση από τις παρεμβάσεις του Ταμείου, πριν συνυπολογιστούν οι ευρύτερες δημοσιονομικές επιδράσεις, αποτιμάται στα 36,3 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 19,5% του ΑΕΠ που χρησιμοποιεί η μελέτη ως βάση σύγκρισης. Όταν μπαίνουν στη ζυγαριά το όφελος από το PSI, οι προμήθειες, τα μερίσματα και οι υπόλοιπες παράμετροι, η ίδια μελέτη υπολογίζει τη συνολική καθαρή επιβάρυνση κοντά στα 2 δισ. ευρώ. Το «φθηνό» αποτέλεσμα, με άλλα λόγια, το κράτησε όρθιο ένα κούρεμα χρέους. Γενναιοδωρία των τραπεζών δεν είδαμε. Θα περίμενε κανείς τουλάχιστον λίγη ευγνωμοσύνη.

Το σπίτι το συγύρισε το Δημόσιο

Δώδεκα τράπεζες έκλεισαν το 2011-2013. Για να μη χαθούν 42,4 δισ. καταθέσεις, χρειάστηκαν 14,4 δισ. δημόσιου χρήματος. Οι τέσσερις συστημικές θέλησαν τρεις γύρους και 48 δισ. από το ΤΧΣ και από ιδιώτες για να αντέξουν το κούρεμα των ομολόγων και τα δάνεια που χαλούσαν. Το πιο ενοχλητικό το γράφει η ίδια η μελέτη. Για να αλλάξουν οι διοικήσεις, να αποκτήσουν τα ΔΣ ανεξαρτησία και να έρθει διεθνής τεχνογνωσία, χρειάστηκε το ΤΧΣ, που συχνά συγκρούστηκε με παγιωμένα επιχειρηματικά συμφέροντα δεκαετιών. Η αλλαγή αυτή, κατά τη μελέτη, θα μπορούσε να έχει αυξήσει την αξία του ενεργητικού τους κατά 15-20 δισ. ευρώ. Το νοικοκύρεμα, δηλαδή, δεν το έκαναν μόνες τους.

Ο φόρος που ξεχνιέται

Και τώρα το πιο προκλητικό. Οι τράπεζες που στάθηκαν στα πόδια τους με δημόσιο χρήμα γράφουν σήμερα κέρδη δισεκατομμυρίων. Η ίδια μελέτη εκτιμά ότι το μελλοντικό δημοσιονομικό κόστος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων θα μπορούσε να φτάσει έως τα 10 δισ. ευρώ την περίοδο 2026-2041. Δεν μιλάμε για κάποιον απλό απλήρωτο φόρο, αλλά για έναν μηχανισμό φορολογικών συμψηφισμών που εξακολουθεί να έχει συνέπειες για το Δημόσιο. Όταν κινδύνευαν οι τράπεζες, το κράτος έτρεξε αμέσως. Τώρα που έχουν επιστρέψει στα κέρδη, το βάρος εκείνης της στήριξης εξακολουθεί να απασχολεί τους φορολογουμένους. Και αυτό δεν πρέπει να ξεχαστεί.