Κόντρα με τις πρώην ρεπόρτερ στις Βρυξέλλες, Ελένη Βαρβιτσιώτη και Βικτωρία Δενδρινού, «σήκωσε» ο Αλέξης Τσίπρας και όλα αυτά με γύρισαν 11 χρόνια πίσω. Θα προσπαθήσω να σας φρεσκάρω τη μνήμη με μερικές κρίσιμες λεπτομέρειες. Οι δυο συγκεκριμένες ρεπόρτερ εργάζονταν τότε για την «Καθημερινή» και τo Bloomberg στις Βρυξέλλες καλύπτοντας τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και «Τρόικας». Τα μέσα τους ήταν εξαιρετικά εχθρικά απέναντι στην κυβέρνηση Τσίπρα (τι πιο σύνηθες εκείνη την εποχή), ενώ είχαν προνομιακές επαφές με τους σκληρούς της ευρωζώνης, με τον Γέρουν Ντάισελμπλουμ και τον Τόμας Βίζερ μεταξύ άλλων.
Το βιβλίο τους, «Η Τελευταία Μπλόφα» στηρίχθηκε κυρίως σε εξιστορήσεις των ευρωπαίων, ενώ σε μεγάλο εύρος του οι πηγές τους δεν κατονομάζονται. Υπό αυτή την έννοια, λοιπόν, θα μπορούσαμε να πούμε πως το βιβλίο και η τηλεοπτική σειρά που θα ξεκινήσει να προβάλλεται απόψε, είναι η ιστορία της διαπραγμάτευσης Ελλάδας – Δανειστών από την ματιά των δανειστών.
Πράγματι στο βιβλίο οι δυο δημοσιογράφοι επιβεβαιώνουν την μεροληπτική τους στάση απέναντι στα πράγματα. Η φρασεολογία, τα υπονοούμενα και η απόδοση σε ανώνυμες πηγές, δεν συνθέτουν ένα ιστορικό βιβλίο, αλλά περισσότερο ένα σύγγραμμα πολιτικού παρασκηνιακού κουτσομπολιού. Έχει αξία; Ναι, γιατί αναψηλαφεί τι έλεγαν και πώς έβλεπαν οι δανειστές την Ελλάδα. Σε καμία περίπτωση, όμως, το βιβλίο αυτό δεν είναι «ευαγγέλιο αληθείας». Αφήστε που δεν είναι και τόσο καλογραμμένο.
Στη σελίδα 126, στο κεφάλαιο με τον εξαιρετικά εύγλωττο τίτλο «Το Μακεδονικό στις Διαπραγματεύσεις» μεταφέρουν μια πληροφορία (ή φήμη) πως ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ είπε στον Αλέξη Τσίπρα τον Μάρτιο του 2015 πως «θέλω να κάνεις κάτι κι εσύ για εμάς. Σε μερικά χρόνια ίσως είναι ώρα να λύσεις το θέμα της Μακεδονίας». Έπειτα, δε, ο Τσίπρας φέρεται να λέει στην Άνγκελα Μέρκελ πως θέλει να λύσει το Μακεδονικό. Από τον τίτλο του κεφαλαίου μέχρι τις φήμες που αναπαράγουν οι Βαρβιτσιώτη – Δενδρινού, υπονοείται σαφώς πως ο Τσίπρας θα έλυνε το Μακεδονικό για να πάρει αντάλλαγμα λίγα χρόνια αργότερα. Το 2018 η Ελλάδα είχε πάει πολύ καλά με την επίδοση του πρωτογενούς πλεονάσματος, αποφεύγοντας την ενεργοποίηση του «κόφτη» των συντάξεων, ενώ ο Τσίπρας έκανε την ίδια χρονιά με τον Γκρούεφσκι τη Συμφωνία των Πρεσπών. Τότε ο Κυριάκος Μητσοτάκης ισχυρίστηκε ακριβώς αυτό που υπονοούσαν σαφώς οι πηγές του πονήματος Βαρβιτσιώτη – Δενδρινού: Είπε στη Βουλή και σε τηλεοπτικές συναντήσεις του το αμίμητο: «Ανταλλάξατε το Σκοπιανό με τις μειώσεις των συντάξεων».
Ο Τσίπρας δημοσιοποίησε την αιχμηρή απαντητική επιστολή του στις δημιουργούς της σειράς χτες Κυριακή. Έτσι δραματοποίησε την όλη συζήτηση για το 2015, πράγμα λογικό, αν σκεφτεί κανείς ότι μεγάλο μέρος της επαναδραστηριοποίησής του το βασίζει στο τι έκανε στην κυβέρνησή του – εδώ ολόκληρο βιβλίο έγραψε για όλα αυτά. Αφετέρου, την απάντησή του την εκλαμβάνω και ως μια έμμεση απάντηση σε όσους υπουργούς της τότε κυβέρνησής του συμμετείχαν στα γυρίσματα της σειράς. Νίκος Παππάς, Ευκλείδης Τσακαλώτος, Γιώργος Σταθάκης και Ζωή Κωνσταντοπούλου έδωσαν συνεντεύξεις. Προφανώς ο Τσίπρας δεν ήθελε να μπει στο ίδιο κάδρο με αυτούς.
Διάβασα με προσοχή το άρθρο του Μάξιμου Χαρακόπουλου στα «Παραπολιτικά» για τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και τα «αντάρτικα». Και είναι προφανές πως ο γραμματέας της Κ.Ο. του κόμματος παλεύει να λειτουργήσει πυροσβεστικά ηρεμώντας τους βουλευτές, αλλα και να στείλει μήνυμα για λογαριασμό του Μαξίμου. Τι τους λέει ουσιαστικά; Να κάνετε ερωτήσεις όσες θέλετε, αρκεί να μην βαράτε πολύ το κόμμα και τον πρωθυπουργό, αλλά και να τα έχετε πριν στους αρμοδίους. Και να προσέχετε, γιατί στο μέλλον μπορεί να αποδειχτεί αν κάνατε ερωτήσεις με την καλή σας την καρδιά ή είχατε σκοπιμότητα. Και αν ισχύσει το δεύτερο, η θέση σας δεν είναι εξασφαλισμένη, προσθέτω εγώ…
Μέσα στο Μάιο θα ανακοινώσει το κόμμα της η Μαρία Καρυστιανού, όπως η ίδια υπονόησε στο βίντεο που ανέβασε στα social media, μιλώντας για έναν «μήνα της Αναγέννησης και της Ελπίδας». Ωστόσο το πιο σημαντικό δεν ήταν αυτό. Η Καρυστιανού στο βίντεο επιτίθεται σε κάποιους εντός του κόμματός της που «θέλουν και προσπαθούν μεθοδικά να μας διχάσουν». Αυτοί, λέει, «μηχανεύονται τα πάντα για να μας διασπάσουν με βαλτούς και αδύναμους». Και από αυτά καταλαβαίνω πως στο εσωτερικό του «Κινήματος» γίνεται ο κακός χαμός. Και φανταστείτε πως δεν ξεκίνησε καν επίσημα το κόμμα της…
Η προσχώρηση του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη στο ΠΑΣΟΚ, με επίσημη ανακοίνωση του Νίκου Ανδρουλάκη, σηματοδοτεί την έναρξη νέου κύκλου διεύρυνσης για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ο Πρόεδρος του κόμματος χειρίζεται προσωπικά τις επαφές με στελέχη και βουλευτές, κρατώντας κλειστά τα χαρτιά του για τα επόμενα ονόματα και τον χρόνο των ανακοινώσεων. Μου λένε ότι ο Νίκος είναι «σφίγγα» για τα επόμενα βήματα. Δεν του παίρνεις κουβέντα. Ποιος είναι ο λόγος; Η τακτική αυτή στοχεύει στον περιορισμό των διαρροών και κυρίως των εσωκομματικών αντιδράσεων που θέλει να ελέγξει, καθώς η επιστροφή προσώπων που αποχώρησαν κατά το παρελθόν και είχαν πρωταγωνιστήσει σε επιθέσεις κατά ΠΑΣΟΚ προκαλεί ήδη έντονη δυσαρέσκεια σε τμήμα των στελεχών.
Μου λένε, και το μαθαίνω από έγκυρες πηγές που δεν λαθεύουν, πως στη Χαριλάου Τρικούπη τα υπογλώσσια πάνε κι έρχονται. Στο στόχαστρο της εσωκομματικής ανταρσίας, που μόνο βουβή δεν τη λες, έχουν μπει τα σενάρια επιστροφής για τη Νίνα Κασιμάτη, τη Θεοδώρα Τζάκρη και τον Θάνο Μωραΐτη. Ενώ προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ, όχι μόνο το εγκατέλειψαν σε δύσκολες ώρες και άλλαζαν πεζοδρόμιο περνώντας έξω από τη Χαριλάου Τρικούπη, αλλά κάποιοι θυμίζουν κάθε τρεις και λίγο ότι τα πρόσωπα αυτά έχουν κάνει διδακτορικό στις δριμείες επιθέσεις κατά του κόμματος.
Ο επικεφαλής της Επιτροπής Διεύρυνσης, Κώστας Σκανδαλίδης έδωσε πάντως το στίγμα της νέας εποχής δηλώνοντας πως «οι πόρτες είναι ανοιχτές», σηματοδοτώντας σαφή μετατόπιση από την περίοδο των αποκλεισμών. Ωστόσο, η θέση αυτή δεν βρίσκει σύμφωνους όλους στο κόμμα. Η Νάντια Γιαννακοπούλου, ας πούμε, έθεσε το πλαίσιο της κριτικής, τονίζοντας ότι η διεύρυνση δεν μπορεί να αφορά σε «γυρολόγους» ή ανθρώπους που πλήγωσαν την παράταξη για την προσωπική τους πορεία. Η συζήτηση για την επιστροφή στελεχών αναμένεται να πυροδοτήσει εντάσεις στη συνεδρίαση του νέου Πολιτικού Συμβουλίου.
Στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ οι «σκληροπυρηνικοί» αναρωτιούνται αν το κόμμα έγινε ξαφνικά η κολυμβήθρα του Σιλωάμ για στελέχη που είχαν πάει στον ΣΥΡΙΖΑ. Και μιας και κάποιοι ετοιμάζονται να επιστρέψουν στο σπίτι, οι πόρτες του σπιτιού είναι ανοιχτές, αλλά το αν θα χωρέσουν όλοι χωρίς να πέσει η σκεπή, είναι μια άλλη ιστορία.
Έχω την αίσθηση πάντως ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης επιδιώκει να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο για να ενισχύσει τη δημοσκοπική δυναμική του ΠΑΣΟΚ και να θωρακίσει τη δεύτερη θέση στις εκλογές. Ο βασικός αντίπαλος της Χαριλάου Τρικούπη, είναι η εμφάνιση του νέου πολιτικού φορέα που ετοιμάζει ο Αλέξης Τσίπρας, καθώς το ΠΑΣΟΚ και το νέο κόμμα θα ψαρέψουν σε κοινή δεξαμενή ψηφοφόρων. Και ας μην κρυβόμαστε, όσοι θα αποχωρήσουν από τον ΣΥΡΙΖΑ θα ενταχθούν είτε στο ΠΑΣΟΚ, είτε στο νέο κόμμα Τσίπρα, που θα τους διεκδικήσουν μέχρι τέλους. Τα στελέχη που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ θα αποτελέσουν πολλαπλασιαστές εκλογικής δυναμικής, αφού θα κουβαλήσουν τους δικούς τους ψηφοφόρους. Υπάρχει, όμως, και κάτι που ανησυχεί αρκετούς στη Χαριλάου Τρικούπη. Ποιο είναι αυτό; Αν οι μεταγραφικές κινήσεις δεν αποδώσουν καρπούς και το ΠΑΣΟΚ εμφανίσει σημάδια υποχώρησης έναντι του εγχειρήματος Τσίπρα, η εσωστρέφεια θα επιστρέψει δριμύτερη. Η επιτυχία της διεύρυνσης θα κριθεί βέβαια στην κάλπη, καθώς η ηγεσία καλείται να αποδείξει ότι οι προσθήκες προσφέρουν πολιτική υπεραξία και όχι απλώς ανακύκλωση προσώπων και φθαρμένων υλικών.
Δεν μεγαλώνει, όμως, μόνο η... παρέα στο ΠΑΣΟΚ. Και εξηγούμαι. Κάποιοι στο Μαξίμου σπεύδουν να πουν ότι η ιστορία με τους πέντε αντάρτες της Νέας Δημοκρατίας έχει ξεθυμάνει. Μόνο που, όπως μου λένε, η λίστα δεν κλείνει, αλλά ανοίγει. Ήδη ετοιμάζεται δεύτερο κύμα ανταρτών και η προεργασία γίνεται σε γνωστές ταβέρνες και σε εστιατόρια των Αθηνών, σε πιο χαλαρά τραπέζια, εκεί που λύνονται οι γλώσσες. Οι νέοι αντάρτες λέγεται ότι δεν είναι οι... συνήθεις ύποπτοι όσον αφορά στο προφίλ τους, ενώ στο παρασκήνιο κυριαρχεί το ερώτημα: Άραγε, πόσοι είναι τελικά; Και ένα ερώτημα ακόμη που βασανίζει τους ενοίκους της Ηρώδου Αττικού είναι το εξής: ποιος κρατάει το μπλοκάκι με τα ονόματα; Γιατί κάποιοι ψιθυρίζουν ότι η πρώτη κίνηση, το άρθρο των πέντε σε εφημερίδα, ήταν απλώς το… ζέσταμα.
Στο επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη πίστεψαν ότι με λίγες... υπενθυμίσεις για τα ψηφοδέλτια, με δημόσιες απαντήσεις για το επιτελικό κράτος και με... άλλες παρασκηνιακές πιέσεις θα πέσουν οι τόνοι. Μαθαίνω, όμως, ότι η ανταρσία αναμένεται να προσλάβει χαρακτηριστικά γενικευμένης εξέγερσης. Τα τηλέφωνα πήραν φωτιά και δρομολογούνται συναντήσεις στο κέντρο των Αθηνών και στα βόρεια Προάστια. Βουλευτές λένε μεταξύ τους ότι «άλλοι αποφασίζουν και εμείς μαθαίνουμε». Στο στόχαστρο, ξανά, ο Άκης Σκέρτσος, αλλά όχι μόνο.
Ποιος υπουργός της κυβέρνησης, ενώ δημόσια η γραμμή απέναντι στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παραμένει σκληρή, εμφανίζεται να κρατά ανοιχτό δίαυλο με τη Λάουρα Κοβέσι; Το όνομά του ακούγεται όλο και πιο έντονα, ενώ λέγεται ότι η σχέση δεν είναι τυπική, αλλά βασίζεται σε προηγούμενες πρόσφατες επαφές για... ευρωπαϊκές υποθέσεις. Μαθαίνω μάλιστα ότι και η Λάουρα Κοβέσι τον συμπαθεί ιδιαίτερα...
Το Μαξίμου αναγκάστηκε να τραβήξει το αυτί των τραπεζών -για να αντιμετωπίσει την έντονη κοινωνική πίεση- αφού ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε νομοσχέδιο για τις καταχρηστικές πρακτικές σε δάνεια έως 100.000 ευρώ, βάζοντας επιτέλους ένα όριο. Το ανώτατο ύψος αποπληρωμής των καταναλωτικών δανείων θα «κλειδώνει» μεταξύ 30% και 50% πάνω από το κεφάλαιο. Έστω και για τα μάτια του κόσμου είναι και αυτό ένα μήνυμα ότι θα μπει κάποια στιγμή τέλος στην απληστία των τραπεζών.
Και μπορεί η κυριακάτικη ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη να στόχευε σε θετικό αφήγημα, αλλά στην αντιπολίτευση την είδαν αλλιώς, δηλαδή ως αφορμή για μετωπική επίθεση όχι μόνο στο κεντρικό σύστημα εξουσίας, αλλά και στο τραπεζικό σύστημα. Και με το δίκιο τους, εδώ που τα λέμε, αφού γίνονται όργια από τις τράπεζες, όργια που έχουν δοκιμάσει τα ανώτατα όρια ανοχής. Στη ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής μιλούν για απόλυτη υποκρισία, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι χαϊδεύει τις τράπεζες ενώ αφήνει πλειστηριασμούς και επιτόκια να καλπάζουν. Στον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία κάνουν λόγο για προστασία τραπεζικού καρτέλ, ανεβάζοντας το επίπεδο της κριτικής.
Σπάνια υπάρχει τέτοια σύμπτωση απόψεων στην αντιπολίτευση, αλλά είναι τόσο προκλητικές οι τράπεζες που ήταν θέμα χρόνου να βάλουν ολόκληρο το πολιτικό σύστημα απέναντι. Με αφορμή την ανάρτηση του πρωθυπουργού, ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία και ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής ανεβάζουν στροφές, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση αφήνει ανεξέλεγκτες χρεώσεις και υπερκέρδη, την ώρα που τα νοικοκυριά πιέζονται. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας προσθέτει το πιο σκληρό framing, αφού αναφέρεται σε ένα σύστημα που σπρώχνει τον πολίτη στον δανεισμό για να επιβιώσει.
To ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής στην ανακοίνωσή του επισημαίνει πως οι εγκρίσεις του «Σπίτι μου 2» έφτασαν τις 13.461, πολύ κάτω από τον στόχο των 20.000, ενώ εγείρει ερωτήματα για τη λήξη του προγράμματος τον Ιούνιο με εκκρεμείς συμβάσεις. Την ίδια ώρα, τονίζει ότι η στεγαστική κρίση επιδεινώνεται, με τα ενοίκια στο +10,1% το 2025 και ανοδική πορεία και το 2026, αμφισβητώντας ευθέως το κυβερνητικό αφήγημα.
Οι τράπεζες μοιράζουν 2,83 δισ. ευρώ από τα κέρδη του 2025, με payout στο 61% από 43% πέρυσι, αλλά η πικρή αλήθεια δεν λέγεται εύκολα. Το 85% των μετόχων είναι ξένοι. Δηλαδή, τα κέρδη που παράγονται εδώ… ταξιδεύουν έξω. Και όλα αυτά ενώ καταθέτες παίρνουν ψίχουλα και δανειολήπτες πληρώνουν ακριβά. Success story ή καλοστημένο αφήγημα; Η απάντηση είναι η εξής: ανακύκλωση χρήματος με κοινωνικό κόστος. Άλλοι πλουτίζουν και άλλοι πληρώνουν. Μαντέψτε ποιος πλουτίζει και ποιος πληρώνει...
Οι ίδιες διοικήσεις που μιλούν για «ανάπτυξη», ρίχνουν 1,15 δισ. ευρώ σε επαναγορές μετοχών. Δηλαδή, στήριξη τιμών στο ταμπλό αντί για ρευστότητα στην αγορά. Την ώρα που μικρομεσαίοι δυσκολεύονται να βρουν χρηματοδότηση, οι τράπεζες «καίνε» κεφάλαια για να ανεβάσουν την αξία των μετοχών τους. Ποιον εξυπηρετεί αυτό; Σίγουρα όχι την πραγματική οικονομία. Έχει γίνει πλέον συνείδηση ότι πρόκειται για χρηματιστηριακό παιχνίδι με σφραγίδα… τραπεζικής στρατηγικής.
Μέχρι τις 8 Ιουνίου αναμένονται οι προσφορές στον διαγωνισμό για τις 1.000 κάμερες στους δρόμους και ήδη, όπως μαθαίνω, τα σχήματα έχουν αρχίσει να κλειδώνουν. Δεν μιλάμε για πολλούς. Δύο -το πολύ τρεις- μπορούν να σηκώσουν έργο τέτοιου μεγέθους, γιατί απαιτεί ενιαία λύση: εξοπλισμό, λογισμικό, διασύνδεση με ΕΛ.ΑΣ. και λειτουργία για χρόνια. Στην πιάτσα λένε ότι οι περισσότεροι δεν θα κατέβουν μόνοι τους, αλλά με συνεργασίες, ώστε να καλύψουν το σύνολο του αντικειμένου. Το ερώτημα που ακούγεται χαμηλόφωνα: ποιος έχει ήδη δέσει πλήρες σχήμα;
Όσοι ξέρουν τη διαδικασία, επιμένουν ότι το παιχνίδι δεν θα παιχτεί στις κάμερες, αλλά στο σύστημα που θα διαχειρίζεται τα δεδομένα και στη δυνατότητα λειτουργίας χωρίς διακοπές. Το έργο θέλει συνεχή υποστήριξη, SLA και σύνδεση σε πραγματικό χρόνο με τα πληροφοριακά της αστυνομίας. Εκεί φαίνεται ποιος έχει έτοιμη λύση και ποιος όχι. Στο παρασκήνιο ακούγεται ότι ένα-δύο σχήματα έχουν προχωρήσει πιο γρήγορα από τους υπόλοιπους. Το ποιοι είναι, θα φανεί μόλις ανοίξουν οι φάκελοι.