Γιατί οι τιμές ενέργειας θα παραμείνουν στα ύψη για μήνες ακόμα και αν ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

Όταν τα Στενά του Ορμούζ ξανανοίξουν, οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πρέπει να γνωρίζουν ποια πετρελαιοφόρα επιτρέπεται να ξεκινήσουν πρώτα και ποιον να ρωτήσουν για το «πράσινο φως».

Τα πλοία θα χρειαστούν καθοδήγηση για τις διαδρομές. Και υπάρχει και το ζήτημα της πιθανής απειλής από νάρκες στα Στενά.

Σύμφωνα με τους New York Times, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πλησιάζουν σε μια συμφωνία για το ξανάνοιγμα των Στενών, και οι καπετάνιοι περίπου 1.500 πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο για σχεδόν τρεις μήνες προετοιμάζονται.

Όμως πρέπει να συμβούν πολλά πριν μπορέσουν να αρχίσουν να κινούνται μέσα από τη στενή και κρίσιμη θαλάσσια δίοδο, από την οποία περνούσε το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο με το Ιράν. Ακόμη και αν επιτευχθεί τελική συμφωνία, η επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση - όταν πάνω από 130 πλοία διέρχονταν καθημερινά - μπορεί να απέχει εβδομάδες ή και μήνες. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που οι τιμές της ενέργειας, οι οποίες έχουν αυξηθεί στις ΗΠΑ και παγκοσμίως, δεν αναμένεται να μειωθούν γρήγορα.

Οι κύριοι άξονες των αμφιβολιών

Πριν τα πλοία αρχίσουν να βγαίνουν από τα Στενά, τα οποία έχουν πλάτος 21 ναυτικά μίλια στο στενότερο σημείο τους, οι εταιρείες θα πρέπει να γνωρίζουν πώς θα ιεραρχηθούν τα πλοία τους, δήλωσε ο Γιάκομπ Π. Λάρσεν, επικεφαλής ασφάλειας και προστασίας του Βαλτικού και Διεθνούς Ναυτιλιακού Συμβουλίου (BIMCO), που εκπροσωπεί ναυτιλιακές εταιρείες. Ιδανικά, πρόσθεσε, τα πλοία θα έπρεπε να κινούνται με όριο ταχύτητας για να μειωθεί ο κίνδυνος σύγκρουσης ή προσάραξης σε ρηχά νερά. «Θα πρέπει να γνωρίζουμε ποια διαδρομή θα ακολουθήσουμε και, φυσικά, τι είδους συντονισμός ή άδειες θα χρειάζονται και από ποιες Αρχές», είπε ο Λάρσεν.

Η πιθανότητα τα πλοία να χτυπήσουν θαλάσσιες νάρκες που πιστεύεται ότι έχει τοποθετήσει το Ιράν στα Στενά αποτελεί σοβαρό κίνδυνο. Βρετανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι οι νάρκες του Ιράν περιλαμβάνουν τύπους που κάθονται στον βυθό και απελευθερώνουν φυσαλίδες αερίου στην επιφάνεια, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στα κύτη των πλοίων. Ναυτικές δυνάμεις όπως των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας θα χρειάζονταν αρκετές εβδομάδες για να αναπτύξουν ναρκαλιευτικά, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Αυτός ο κίνδυνος πιθανότατα θα διατηρήσει υψηλά τα ασφάλιστρα στη ναυτιλία.

Το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα ασκήσει έλεγχο στα Στενά και πρόσφατα δημιούργησε μια ρυθμιστική αρχή για τη λειτουργία τους. Τα πλοία που έχουν συντηρηθεί από μικρά πληρώματα περίπου 20.000 ναυτικών πρέπει να ξαναξεκινήσουν. Καθώς παραμένουν ακίνητα στα ζεστά νερά του Περσικού Κόλπου, τα πλοία έχουν συγκεντρώσει όστρακα, θαλάσσιους οργανισμούς και φύκια που μπορούν να δυσκολέψουν την πλοήγηση. Η Hapag-Lloyd, ο πέμπτος μεγαλύτερος όμιλος μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, κατάφερε να βγάλει ένα πλοίο από τότε που ξεκίνησε το «lockdown». Το πλοίο αυτό χρειάστηκε εκτεταμένο καθαρισμό, δήλωσε ο CEO Ρολφ Χάμπεν Γιάνσεν σε podcast της εταιρείας. «Επίσης παρατηρήσαμε ότι μόλις το βγάλαμε, η μέγιστη ταχύτητα που μπορούσε να επιτύχει ήταν σημαντικά χαμηλότερη από το κανονικό», είπε.

Ο Λάσε Κρίστοφερσεν, διευθύνων σύμβουλος της Wallenius Wilhelmsen, μιας μεγάλης εταιρείας μεταφοράς αυτοκινήτων, είπε ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον 30 έως 45 ημέρες για να επανέλθει η ναυτιλία στην περιοχή σε κανονικά επίπεδα - αν όλα πάνε όπως έχει σχεδιαστεί. Η κατάσταση θα σταθεροποιηθεί μόνο όταν οι εταιρείες νιώσουν αρκετά ασφαλείς ώστε να μετακινήσουν τα εγκλωβισμένα πλοία τους αλλά και να στείλουν νέα φορτία στην περιοχή.

Οι εταιρείες θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα πλοία τους είναι ασφαλή από νέες συγκρούσεις. Οι Χούθι, μια φιλοϊρανική οργάνωση που ελέγχει μεγάλο μέρος της Υεμένης, άρχισαν να εκτοξεύουν drones και πυραύλους προς το Ισραήλ το 2023, μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα. Επίσης, επιτέθηκαν σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία οδηγεί στη Διώρυγα του Σουέζ. Η Ερυθρά Θάλασσα έχει πλέον λιγότερες επιθέσεις, αλλά πολλές ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούν να την αποφεύγουν. «Ο φόβος ότι μπορεί να ξανασυμβεί είναι αρκετός για να μην δραστηριοποιηθούμε εκεί», είπε ο κ. Κρίστοφερσεν.

Τι αναμένουν οι ναυτιλιακές

Ο Δημήτρης Αμπατζίδης, διαχειριστής κρίσεων στην Kpler, μια εταιρεία ναυτιλιακών δεδομένων, είπε ότι ακόμη και αν οργανωθεί μια ομαλή διαδικασία διέλευσης, η κίνηση πιθανότατα θα ανακάμψει μόνο στο 40-50% των κανονικών επιπέδων μέσα σε τρεις έως τέσσερις εβδομάδες. «Το βασικό ερώτημα για τις ναυτιλιακές αγορές είναι τι έπεται: ελεγχόμενο άνοιγμα, συνοδευόμενη διέλευση, περιορισμένη πρόσβαση ή πλήρης επιστροφή στην κανονικότητα», είπε.

Για την ώρα, ορισμένοι στον κλάδο παραμένουν επιφυλακτικοί για μια πιθανή συμφωνία. «Μένει να φανεί πότε θα υπογραφεί πραγματικά και θα οριστικοποιηθεί», είπε ο Άμι Ντάνιελ, CEO της Windward, επισημαίνοντας τις διαφορές μεταξύ των δηλώσεων των ΗΠΑ και του Ιράν. Πρόσθεσε επίσης ότι οι εταιρείες μπορεί να είναι επιφυλακτικές αν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δηλώσει ότι τα Στενά έχουν ξανανοίξει, καθώς αυτό έχει συμβεί και στο παρελθόν χωρίς να επιβεβαιωθεί.