Ο τυφώνας Isaias απειλεί να παραλύσει τα διυλιστήρια των ΗΠΑ, εν μέσω παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης

Το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα βρίσκεται ήδη στα όρια των αντοχών του. Και ένας τυφώνας που κατευθύνεται προς το κέντρο διύλισης των ΗΠΑ είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται αυτή τη στιγμή.

Ο Isaias, ο πρώτος τυφώνας της φετινής περιόδου στον Ατλαντικό, φτάνει σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία τα περιθώρια λάθους είναι σχεδόν ανύπαρκτα.

Τα διυλιστήρια των ΗΠΑ, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται κατά μήκος των ακτών του Κόλπου του Μεξικού, λειτουργούν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους προκειμένου να αντισταθμίσουν τις διακοπές στην παραγωγή και τη λειτουργία διυλιστηρίων στο εξωτερικό, οι οποίες συνδέονται με τον πόλεμο.

Τα αποθέματα καυσίμων που λειτουργούν ως «αμορτισέρ» σε περιόδους κρίσης έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά. Και τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1982. «Ο τυφώνας Isaias θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα τεράστιο γεγονός. Είναι η χειρότερη χρονική στιγμή που θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο εδώ και 25 χρόνια», δήλωσε στο CNN ο Ρόμπερτ Γιάγκερ, διευθυντής ενεργειακών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης στη Mizuho Securities.

Οι πραγματικές επιπτώσεις του Isaias θα εξαρτηθούν από την πορεία και την ένταση της καταιγίδας. Οι τρέχουσες προβλέψεις δείχνουν ότι η καταιγίδα θα πλήξει περιοχή ανατολικά της Νέας Ορλεάνης, ενός σημαντικού κέντρου διύλισης πετρελαίου, γεγονός που αναμένεται να προστατεύσει τις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές από τα χειρότερα του φαινομένου.

Ωστόσο, μεγάλοι πετρελαϊκοί παραγωγοί, μεταξύ των οποίων οι Shell, Chevron και BP, έχουν απομακρύνει μη απαραίτητο προσωπικό από πετρελαϊκές πλατφόρμες στον Κόλπο του Μεξικού και έχουν περιορίσει την παραγωγή.

Μέχρι το μεσημέρι της Τετάρτης (7/10), περίπου 512.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα από την παραγωγή στον Κόλπο του Μεξικού είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή υπηρεσία Marine Minerals Administration. Πρόκειται για περίπου το 25% της παραγωγής πετρελαίου στην περιοχή. Παράλληλα, περίπου το 16% της τρέχουσας παραγωγής φυσικού αερίου στον Κόλπο του Μεξικού έχει επίσης τεθεί εκτός λειτουργίας.

Ο κίνδυνος είναι η ζημιά που μπορεί να προκαλέσει η καταιγίδα να πιέσει ακόμη περισσότερο τις εφοδιαστικές αλυσίδες, οδηγώντας σε περαιτέρω αύξηση των ήδη ιστορικά υψηλών τιμών. Ο πόλεμος στο Ιράν, σε συνδυασμό με τις επιθέσεις ουκρανικών drones σε εγκαταστάσεις στη Ρωσία και τους περιορισμούς στις εξαγωγές της Κίνας, έχουν εκτοξεύσει τις τιμές του ντίζελ σε ιστορικά υψηλά. Η τιμή της βενζίνης ξεπέρασε τα 4,40 δολάρια το γαλόνι την περασμένη εβδομάδα και δεν έχει υπάρξει ποτέ τόσο ακριβή τέτοια εποχή του χρόνου.

Τα «αμορτισέρ» έχουν περιοριστεί

Περίπου 2,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ή το 14% της αμερικανικής δυναμικότητας διύλισης, βρίσκονται εντός ή κοντά στην προβλεπόμενη πορεία της καταιγίδας, σύμφωνα με τον Άντι Λίποου, πρόεδρο της Lipow Oil Associates. Ο Λίποου δήλωσε ότι αναμένει τουλάχιστον ορισμένα διυλιστήρια στις περιοχές της Νέας Ορλεάνης/Μπατόν Ρουζ και του Μισισίπι/Αλαμπάμα να αναγκαστούν να περιορίσουν την ποσότητα πετρελαίου που μετατρέπουν σε βενζίνη, ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών.

Ενδέχεται επίσης να υπάρξουν καθυστερήσεις στα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο στα διυλιστήρια και σε εκείνα που φορτώνουν καύσιμα από τα διυλιστήρια. Αυτό θα επηρεάσει ιδιαίτερα τη Φλόριντα, καθώς η πολιτεία βασίζεται σε αποστολές καυσίμων από την περιοχή του Κόλπου του Μεξικού. «Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο στο σύστημα για να αντισταθμιστεί η απώλεια δυναμικότητας των διυλιστηρίων. Η απώλεια παραγωγής θα πρέπει να καλυφθεί από τα ήδη χαμηλά εμπορικά αποθέματα», έγραψε ο Λίποου σε email.

Τα εμπορικά αυτά αποθέματα έχουν μειωθεί σημαντικά. Τα αποθέματα βενζίνης υποχώρησαν πρόσφατα στο χαμηλότερο εποχικό επίπεδο από το 2012, σύμφωνα με ομοσπονδιακά στοιχεία. Τα αποθέματα προϊόντων διύλισης, στα οποία περιλαμβάνεται κυρίως το ντίζελ, βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο για τις αρχές Οκτωβρίου από τότε που ξεκίνησε η καταγραφή των σχετικών στοιχείων, στις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ έχουν μειωθεί δραστικά σε μια προσπάθεια να περιοριστεί το ενεργειακό σοκ. Το Strategic Petroleum Reserve (SPR) διαθέτει πλέον περίπου 283 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, τα λιγότερα από το 1982, όταν το στρατηγικό απόθεμα έκτακτης ανάγκης βρισκόταν ακόμη σε διαδικασία πλήρωσης, επί προεδρίας Ρόναλντ Ρίγκαν.

«Θα ήταν καταστροφή»

Διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή έχουν υποστεί ζημιές εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν ή αντιμετωπίζουν προβλήματα στην αποστολή φορτίων προς τον υπόλοιπο κόσμο. Διυλιστήρια στη Ρωσία έχουν καταστραφεί ή υποστεί ζημιές από επιθέσεις drones. Και η Κίνα, επιδιώκοντας να αποφύγει ελλείψεις καυσίμων, έχει περιορίσει τις εξαγωγές της.

Τα αμερικανικά διυλιστήρια, τα οποία λειτουργούν περίπου στο 95% της δυναμικότητάς τους, αποτελούν μία από τις τελευταίες σημαντικές πηγές καυσίμων για την παγκόσμια αγορά. «Θα ήταν καταστροφή αν η δυναμικότητα διύλισης των ΗΠΑ έβγαινε εκτός αγοράς. Ουσιαστικά θα ανάγκαζε τις ΗΠΑ να απαγορεύσουν τις εξαγωγές ντίζελ», δήλωσε ο Γιάγκερ, στέλεχος της Mizuho, προσθέτοντας ότι δεν τάσσεται υπέρ του περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ.

Πολλά θα εξαρτηθούν από την ένταση της καταιγίδας, συμπεριλαμβανομένης της έκτασης των πλημμυρών και των ζημιών από τους ισχυρούς ανέμους. Ο Isaias ενδέχεται να φτάσει στην κορύφωσή του ως τυφώνας κατηγορίας 2, με ανέμους ταχύτητας 177 χιλιομέτρων την ώρα, έως νωρίς την Παρασκευή (9/10), ωστόσο αναμένεται να εξασθενήσει κάπως πριν φτάσει στη στεριά.

Ακόμη και στην περίπτωση τυφώνα κατηγορίας 1, μπορεί να χρειαστεί μία εβδομάδα για να επανέλθει η λειτουργία των διυλιστηρίων στα φυσιολογικά επίπεδα.