Αυξήσεις από το χωράφι στο ράφι: Πριν ακριβύνει το γάλα, ανεβαίνει ήδη η φέτα

Η άνοδος των τιμών στα προϊόντα από το χωράφι έως το ράφι συνεχίζεται, με τους καταναλωτές να βλέπουν νέες επιβαρύνσεις στα βασικά είδη διατροφής. Παραγωγοί, συνεταιριστές και λιανέμπορος περιγράφουν ένα σκηνικό όπου το αυξημένο κόστος ενέργειας και εισροών, η μειωμένη προσφορά και η ισχυρή ζήτηση «σπρώχνουν» τις τιμές προς τα πάνω, ενώ εγείρονται ερωτήματα για το χρονισμό των ανατιμήσεων στα ράφια και φαινόμενα παραπλανητικής προέλευσης προϊόντων.

Τιμές στο γάλα και χρονοδιάγραμμα αυξήσεων στη φέτα

Όπως επισημαίνει εκπρόσωπος των κτηνοτρόφων, η περσινή σεζόν στο πρόβειο γάλα «έκλεισε» με μια μέση τιμή στην περιοχή των 1,60–1,65 το κιλό. Η αύξηση για τον παραγωγό αναμένεται να φανεί από τον Οκτώβριο και μετά, κάτι που σημαίνει ότι οι ανατιμήσεις στη φέτα θα περάσουν στον καταναλωτή με καθυστέρηση, στους επόμενους μήνες.

Την ίδια στιγμή, καταγράφονται ανατιμήσεις στο ράφι πριν αυξηθεί το κόστος της πρώτης ύλης για τον παραγωγό, γεγονός που προκαλεί αντιδράσεις και υποψίες για πρόωρες αυξήσεις με επίκληση μελλοντικών ανατιμήσεων στο γάλα. Από την πλευρά των συνεταιριστών, τονίζεται ότι «δεν πρέπει να στοχοποιείται ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος», καθώς ήδη επιβαρύνονται με αυξημένο ενεργειακό κόστος (ρεύμα, πετρέλαιο, αέριο) και ακριβότερες εισροές (λιπάσματα, καύσιμα). Υπογραμμίζεται μάλιστα ότι όταν έρθει η επιπλέον αύξηση στην πρώτη ύλη, αναμένονται νέες ανοδικές πιέσεις στο ράφι σε ορίζοντα 3–4 μηνών.

Προσφορά, ζήτηση και ενέργεια σπρώχνουν τις τιμές

Στην αγορά τυροκομικών, η εικόνα συμπληρώνεται από τη μειωμένη παραγωγή πρόβειου γάλακτος, που αποδίδεται σε απώλειες ζωικού κεφαλαίου και στους περιορισμούς που ισχύουν λόγω μέτρων για ευλογιά. Με την προσφορά περιορισμένη και τα δίκτυα λιανικής να επιχειρούν να «κλειδώσουν» ποσότητες φέτας, η αυξημένη ζήτηση λειτουργεί καταλυτικά στην άνοδο των τιμών, όπως σημειώνουν άνθρωποι της παραγωγής.

Τι βλέπει η λιανική στα τυριά

Από την πλευρά της αγοράς, ιδιοκτήτης ιστορικού καταστήματος στον Πειραιά αναφέρει ότι ήδη καταγράφεται αυξητική τάση στα ελληνικά τυριά, με τις μέχρι τώρα επιβαρύνσεις να έχουν απορροφηθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατάστημα. Ωστόσο, εκτιμά ότι το επόμενο διάστημα θα προκύψουν σημαντικότερες αυξήσεις που δύσκολα θα απορροφηθούν. Όπως σημειώνει, τα ευρωπαϊκά τυριά έχουν ήδη ακριβύνει περισσότερο, ενώ η ζήτηση συνολικά είναι υποχωρημένη σε σχέση με το παρελθόν, με τους καταναλωτές να αγοράζουν μικρότερες ποσότητες (σε γραμμάρια αντί για κιλά).

«Πατάτα Νάξου» στις λαϊκές και οι «ελληνοποιήσεις»

Πέρα από τις τιμές, στο προσκήνιο έρχονται και καταγγελίες παραπλάνησης σε λαϊκές αγορές. Σε πάγκο της Αθήνας προβλήθηκε ως «πατάτα Νάξου» προϊόν με ενδείξεις προέλευσης που αμφισβητούνται. Σύμφωνα με τον αγροτικό συνεταιρισμό του νησιού, ο οποίος διακίνησε φέτος το 65%–70% της παραγωγής, δεν υπήρχε διαθέσιμη πατάτα στα ψυγεία μετά τις 12 Σεπτεμβρίου, ενώ και παραγωγοί δηλώνουν ότι δεν διέθεσαν ποσότητες στην Αθήνα. Υπενθυμίζεται ότι η πατάτα μπορεί να διατηρηθεί περίπου έναν μήνα σε ψυγεία, γεγονός που εντείνει τα ερωτήματα για τη γνησιότητα της σήμανσης.

Αντίστοιχα φαινόμενα περιγράφονται και στα κρέατα, ιδίως την περίοδο του Πάσχα, με εισαγόμενα αρνιά να παρουσιάζονται ως ελληνικά. Οι παραγωγοί διευκρινίζουν ότι δεν αντιτίθενται στις εισαγωγές, αλλά ζητούν διαφανή αναγραφή προέλευσης ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει τι αγοράζει και σε ποια τιμή. Παράλληλα, τίθεται θέμα εντατικοποίησης ελέγχων και επιβολής κυρώσεων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, ενώ προτείνεται ενεργότερος ρόλος των καταναλωτικών ενώσεων για την ανάδειξη περιπτώσεων παραπλάνησης.

Το μονοπάτι από το χωράφι στο ράφι αποδεικνύεται γεμάτο κόστη και στρεβλώσεις, με τα νοικοκυριά να πιέζονται από τις συνεχείς αυξήσεις. Διαφάνεια, ακριβής πληροφόρηση και στοχευμένοι έλεγχοι αποτελούν προϋποθέσεις για να περιοριστεί η απόσταση ανάμεσα στην τιμή παραγωγού και την τελική τιμή πώλησης.