Καταναλωτικά δάνεια: Αλγόριθμοι αποφασίζουν σε δευτερόλεπτα — αυξάνονται τα παράπονα για απορρίψεις και χρεώσεις

Η αξιολόγηση των αιτήσεων για καταναλωτικά δάνεια πραγματοποιείται πλέον από τις τράπεζες μέσω αλγορίθμων που «διαβάζουν» οικονομικά δεδομένα και το προφίλ κάθε υποψήφιου δανειολήπτη. Τα αυτοματοποιημένα συστήματα εκτιμούν την πιστοληπτική ικανότητα και τον κίνδυνο αποπληρωμής, καθορίζοντας την έγκριση ή την απόρριψη.

Άμεσες απορρίψεις με ένα «κλικ»

Σύμφωνα με μαρτυρίες δανειοληπτών, οι αποφάσεις βγαίνουν πλέον μέσα σε ελάχιστα λεπτά. Ενδεικτικά αναφέρεται περίπτωση χρηματοδότησης για αγορά δικύκλου με δόσεις, όπου η αίτηση απορρίφθηκε σχεδόν ακαριαία. Όπως μεταφέρθηκε από τον ενδιαφερόμενο, τραπεζικοί του εξήγησαν ότι η διαδικασία βασίζεται σε αλγόριθμο, ενώ ο ίδιος υποστήριξε ότι δεν είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Η ταχύτητα των αποφάσεων, αν και μειώνει τον χρόνο αναμονής, εντείνει την αίσθηση αδιαφάνειας για όσους βλέπουν αιτήσεις να «κόβονται» χωρίς ανθρώπινη επαφή ή λεπτομερή αιτιολόγηση.

Παράπονα για χρεώσεις και αυστηρούς όρους

Πολίτες και επαγγελματίες διατυπώνουν ευρύτερα παράπονα για τη λειτουργία των τραπεζών μετά την οικονομική κρίση. Γίνεται λόγος για χρεώσεις σχεδόν σε κάθε υπηρεσία, περιορισμένα ωράρια στα ταμεία και καταστήματα χωρίς φυσικό ταμείο, κάτι που δυσκολεύει ιδιαίτερα μεγαλύτερες ηλικίες ή όσους χρειάζονται συγκεκριμένες συναλλαγές με μετρητά.

Στις ρυθμίσεις οφειλών, πολλοί υποστηρίζουν ότι οι προτάσεις που λαμβάνουν είναι συχνά δυσμενέστερες από προηγούμενους όρους, ενώ στα καταναλωτικά δάνεια τα υψηλά επιτόκια αυξάνουν σημαντικά το τελικό κόστος εξυπηρέτησης. Η σύσταση προς τους δανειολήπτες είναι να ελέγχουν προσεκτικά τα συμβατικά έγγραφα πριν αποδεχθούν οποιαδήποτε ρύθμιση.

«Κρυφά» κόστη σε διαδικασίες και εξασφαλίσεις

Καταγγελίες κάνουν λόγο για πρόσθετα έξοδα σε διαδικασίες όπως η άρση υποθηκών ή οι έλεγχοι τίτλων. Σε μία περίπτωση αναφέρθηκε χρέωση 1.000€ που αποδόθηκε σε τιμολόγιο δικηγόρου για έλεγχο τίτλων στο πλαίσιο άρσης υποθήκης, ενώ σε άλλη υπόθεση επιχειρηματίας που επιδίωκε ρύθμιση βρέθηκε αντιμέτωπος με έξοδα 25.000€ για τεχνικό έλεγχο ακινήτου. Τέτοιες επιβαρύνσεις χαρακτηρίζονται «εκτός λογικής» από τους θιγόμενους.

Αγανάκτηση για τα «δύο μέτρα και δύο σταθμά»

Ισχυρό στοιχείο δυσφορίας αποτελεί η αίσθηση ότι μικρές καθυστερήσεις ή οφειλές μερικών εκατοντάδων ευρώ οδηγούν σε άμεσες απορρίψεις, την ώρα που άλλοι φαίνεται να εξασφαλίζουν εύκολα χρηματοδότηση. Η σύγκριση αυτή, σε συνδυασμό με τα αυξημένα επιτόκια και τα πρόσθετα κόστη, εντείνει την ανησυχία νοικοκυριών και μικροεπιχειρήσεων για το κατά πόσο το νέο, αλγοριθμικό μοντέλο δανειοδότησης είναι δίκαιο και διαφανές.