Συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν: Οι τουρκικές αξιώσεις και η ξεκάθαρη στάση της Αθήνας

Πάνω από ένας χρόνος έχει περάσει από τότε που ήταν προγραμματισμένο να βρεθούν δια ζώσης Μητσοτάκης και Ερντογάν για το ΑΣΣ στην Άγκυρα και μετά από αλλεπάλληλες αναβολές και «παρεξηγήσεις», οι δύο ηγέτες αναμένεται να συναντηθούν τον Φεβρουάριο - και πάντως πριν από το Ραμαζάνι - στην Άγκυρα.

Ο Χακάν Φιντάν, στις τελευταίες δηλώσεις του, έβαλε πολύ ψηλά τον πήχη βάζοντας ως στόχο μία λύση-πακέτο για το Αιγαίο, μόνιμη και θέτοντας και θέμα χωρικών υδάτων, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι κάτι τέτοιο δε θα γινόταν ποτέ αποδεκτό από την Αθήνα, καθώς είναι θέμα που άπτεται της ελληνικής κυριαρχίας.

Έμπειροι διπλωμάτες, λένε ότι ο Φιντάν με τις δηλώσεις αυτές δε φτιάχνει τόσο ατζέντα, όσο στέλνει μηνύματα στο εξωτερικό και κυρίως στις ΗΠΑ και την ΕΕ από όπου έχει λαμβάνειν.

Τι είναι διατεθειμένη να συζητήσει η Αθήνα

Γιατί στην πραγματικότητα και οι δύο πλευρές πηγαίνουν στο διάλογο με πολύ χαμηλές προσδοκίες, καθώς η Αθήνα μέσω του Γιώργου Γεραπετρίτη αλλά και του κυβερνητικού εκπροσώπου επανέλαβαν ότι θέματα κυριαρχίας, όπως τα χωρικά ύδατα είναι εκτός συζήτησης και η Αθήνα συζητά μόνο οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου.

Από την πλευρά της, η Άγκυρα, που από το 1975 και μετά μόνο αυξάνει τις μονομερείς της διεκδικήσεις, αμφισβητώντας την κυριαρχία ελληνικών νησιών, θέλει να ανοίξει όλη τη βεντάλια των παράνομων και ανυπόστατων αξιώσεών της.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας τη Δευτέρα το βράδυ στο Ωδείο Αθηνών, έδωσε ένα στίγμα. «Υπήρξα πάντα υπέρμαχος ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής. Η Ελλάδα την επεδίωξε. Θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, θαλάσσια πάρκα, έναρξη ερευνητικών δραστηριοτήτων νότια της Κρήτης. Εμείς ασκούμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο πεδίο. Έχουμε μία διαφορά με την Τουρκία και είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Είναι το μόνο θέμα το οποίο θα μπορούσε να επιλυθεί από διεθνές δικαιοδοτικό όργανο».

Στη συνέχεια, υπερασπίστηκε τη στρατηγική των «ήρεμων νερών», επισημαίνοντας ότι «η Ελλάδα έστειλε μήνυμα ότι θέλουμε να συζητούμε και όταν διαφωνούμε να μην φεύγει η διαφωνία από κάποιον έλεγχο. Έχει αποδώσει. Συνεργασία στο μεταναστευτικό, διαδικασία γρήγορης βίζας. Δεν είναι αμελητέα τα ζητήματα αυτά. Μπορούμε και πολυμερή σχήματα στη νοτιοανατολική μεσόγειο. Η Τουρκία είναι γείτονάς μας. Θα επιδιώκω πάντα καλές σχέσεις αλλά θέλω να προσέρχομαι σε αυτό το διάλογο από όσο πιο ισχυρή θέση για την πατρίδα μας».

Και η αλήθεια είναι ότι η συνάντηση των δύο ηγετών θα γίνει σε ένα τελείως διαφορετικό και ρευστό γεωπολιτικό τοπίο, με τον Τραμπ στην ηγεσία των ΗΠΑ, ο οποίος έχει ανατρέψει κάθε βεβαιότητα και κάθε παλαιό τρόπο άσκησης διεθνούς πολιτικής, όπως τα γνωρίσαμε μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Τι ενόχλησε την Άγκυρα

Η Αθήνα επιμένει ότι συνεχίζει τον διάλογο αλλά ταυτόχρονα, ενισχύει τις συμμαχίες της στην περιοχή όπως και την αποτρεπτική της ικανότητα, με την Άγκυρα να παρακολουθεί στενά αυτές τις εξελίξεις και έχοντας κάνει σαφές ότι θεωρεί πως οποιαδήποτε δραστηριότητα γίνεται σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να γίνεται με την άδειά της και το έδειξε με τον πλέον επιθετικό τρόπο ανοιχτά της Κάσου, τότε που παρεμπόδισε το ιταλικό ερευνητικό να ολοκληρώσει τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου που θα ενώσει Ελλάδα και Κύπρο.

Ιδιαίτερα ενοχλημένη εμφανίστηκε η Άγκυρα με την ελληνοϊσραηλινή συμμαχία, με το Φιντάν να απαντά σε σχετική ερώτηση ότι «πέρα από τον Έλληνα πρωθυπουργό, βλέπετε κάποιον άλλον Ευρωπαίο πρωθυπουργό να πηγαίνει στο Τελ Αβίβ και να ποζάρει για φωτογραφίες;».

Είναι γνωστή η αντιπάθεια του Ερντογάν για τον Νετανιάχου, όπως και το ρήγμα ανάμεσα στις σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ.

Αυτό που φαίνεται, όμως, να ανησυχεί την Άγκυρα περισσότερο είναι η επιρροή που ασκεί ο Νετανιάχου στον Τραμπ αλλά και το γεγονός ότι υπάρχει αμερικανικό ενδιαφέρον για την περιοχή με τους συσχετισμούς δυνάμεων να ευνοούν την Ελλάδα η οποία τελευταία έχει χτίσει στρατηγική σχέση εκτός από το Ισραήλ και με την Αίγυπτο, ενώ σχεδιάζει ένα σημαντικό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης και με τη Σαουδική Αραβία, στενό σύμμαχο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Σε αυτό το κλίμα, αύριο η υφυπουργός Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου θα συναντηθεί στην Αθήνα με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι στο πλαίσιο της πέμπτης συνάντησης του πολιτικού διαλόγου.