Έλενα Ακρίτα: Το «όχι» της ΝΔ, οι συμμαχίες και η μάχη των αριθμών στη Βουλή

Από μια μάλλον τυπική κοινοβουλευτική διαδικασία σε ιδιότυπο μπρα ντε φερ μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης εξελίσσεται η εκλογή της Έλενας Ακρίτα στη θέση της Ε’ Αντιπροέδρου της Βουλής. Το «όχι» που έσπευσε να προαναγγείλει, μέσω πηγών της, η Νέα Δημοκρατία στην υποψηφιότητα του ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο άναψε πολιτικές φωτιές, αλλά έβαλε στην εξίσωση και ένα ενδεχόμενο που μέχρι πρότινος ελάχιστοι θα υπολόγιζαν: η βουλεύτρια Επικρατείας να μην καταφέρει τελικά να εκλεγεί.

Και κάπως έτσι, η διαδοχή της Όλγας Γεροβασίλη στο Προεδρείο της Βουλής αποκτά μεγαλύτερο πολιτικό βάρος από αυτό που αρχικά προδιαγραφόταν. Η ΝΔ ξεκαθαρίζει ότι δεν απορρίπτει τη θέση που αναλογεί στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά το πρόσωπο που εκείνος επέλεξε για να την καταλάβει, επικαλούμενη τη «σφοδρή κριτική» που έχει ασκήσει η Έλενα Ακρίτα στην κυβέρνηση.

Η ίδια απαντά ότι θεωρεί τη στάση αυτή «παράσημο», ο ΣΥΡΙΖΑ καταγγέλλει «αλλεργία στην κριτική», ενώ η υποψηφιότητά της αρχίζει να συγκεντρώνει στήριξη και εκτός του κόμματος, με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου αλλά και τη Σία Αναγνωστοπούλου να δηλώνουν ήδη ότι θα την υπερψηφίσουν. Η στάση της κυβερνητικής πλειοψηφίας, ωστόσο, δεν είναι μόνο συμβολική, καθώς υπάρχει και η αριθμητική της κάλπης. Η πέμπτη θέση του Προεδρείου της Βουλής και, συνεπώς, η συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ στη Διάσκεψη των Προέδρων μπορεί να κριθεί και από το πόσοι βουλευτές θα βρίσκονται στην αίθουσα την ώρα της ψηφοφορίας.

«Έλενα, σιδεροκέφαλη!»

Όλα ξεκίνησαν μετά την ανεξαρτητοποίηση της Όλγας Γεροβασίλη από τον ΣΥΡΙΖΑ και την αποχώρησή της από τη θέση της Ε’ Αντιπροέδρου της Βουλής. Η βουλεύτρια Άρτας επισημοποίησε στις 24 Αυγούστου την απόφασή της, αποστέλλοντας τη σχετική επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ανοίγοντας έτσι τη διαδικασία για την αντικατάστασή της. Τα ονόματα που έπεσαν στο «τραπέζι» για τη διαδοχή της κ. Γεροβασίλη ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, και εκείνα των Χρήστου Γιαννούλη, Θεόφιλου Ξανθόπουλου και Γιάννη Αμανατίδη. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος κατέληξε, ωστόσο, στην Έλενα Ακρίτα, η οποία εξαρχής θεωρούνταν φαβορί για τη θέση.

Την απόφαση ανακοίνωσε η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου. «Σήμερα, μετά από τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας, κάναμε την επιλογή για τη θέση της Αντιπροέδρου της Βουλής: την Έλενα Ακρίτα», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η βουλεύτρια Επικρατείας «δεν χρειάζεται διαπιστευτήρια για τη μαχητική και δραστήρια» κοινοβουλευτική παρουσία της. Η κ. Δούρου έδωσε, μάλιστα, και ευρύτερο πολιτικό τόνο στην επιλογή, σημειώνοντας πως «έχουμε τη βεβαιότητα ότι σε μια περίοδο που η Βουλή δοκιμάζεται από συμπεριφορές που οδηγούν στην απαξίωση του κοινοβουλευτικού έργου και της Δημοκρατίας, η Έλενα Ακρίτα μπορεί να εισφέρει πολλά», κλείνοντας τη δήλωσή της με την ευχή: «Έλενα, σιδεροκέφαλη!».

Το «όχι» της ΝΔ και το «παράσημο» Ακρίτα

Η αντίδραση της κυβερνητικής πλευράς ήταν άμεση. Πηγές της Νέας Δημοκρατίας διαμήνυσαν ότι οι βουλευτές του κόμματος δεν πρόκειται να στηρίξουν την υποψηφιότητα Ακρίτα στην ψηφοφορία για την ανάδειξη της νέας Ε’ Αντιπροέδρου. Αιτιολογώντας τη στάση αυτή, οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι η άρνηση του κυβερνώντος κόμματος δεν αφορά το γεγονός ότι η θέση αναλογεί στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά την επιλογή του συγκεκριμένου προσώπου. Από τη ΝΔ παραπέμπουν ειδικότερα στη «σφοδρή κριτική» που έχει ασκήσει η Έλενα Ακρίτα στην κυβέρνηση και στο κυβερνών κόμμα, καθώς η βουλεύτρια Επικρατείας έχει βρεθεί αρκετές φορές σε έντονη αντιπαράθεση με κυβερνητικά στελέχη.

Από την πλευρά της, η Έλενα Ακρίτα δεν άφησε αναπάντητες τις κυβερνητικές διαρροές. Μέσω ανάρτησής της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσίασε, ουσιαστικά, την απόφαση της ΝΔ ως επιβεβαίωση του αντιπολιτευτικού της έργου. «Δεν με ψηφίζει η Ν.Δ. για Αντιπρόεδρο της Βουλής δηλώνουν “κύκλοι” της κυβέρνησης. Όπως λένε “η Βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει ασκήσει ‘σφοδρή κριτική’ στην κυβέρνηση και τη Ν.Δ.”. Που σημαίνει πως κάτι καλό έχω κάνει στην κοινοβουλευτική μου θητεία», ανέφερε, για να προσθέσει: «Στη Βουλή του Μητσοτάκη πρέπει να προσκυνάμε κι όχι να ασκούμε μαχητική αντιπολίτευση. Αισθάνομαι δικαιωμένη για το παράσημο αυτό».

Τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση ανέβασε και ο ΣΥΡΙΖΑ. «Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Μητσοτάκη και τους Βουλευτές της ΝΔ, που μέσω διαρροών και κύκλων, αναγνωρίζουν το αποτελεσματικό αντιπολιτευτικό έργο των Βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, παραδεχόμενοι ότι τελικά το κόμμα αυτό δεν έκλεισε τον ιστορικό του κύκλο», ανέφερε χαρακτηριστικά σε ανακοίνωσή της η Κουμουνδούρου. Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ επιχείρησε να δώσει ευρύτερη θεσμική διάσταση στη σύγκρουση, υποστηρίζοντας ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο την Έλενα Ακρίτα ή την αντιπαράθεση δύο κομμάτων. Κατηγόρησε την κυβέρνηση για «απέχθεια στον κοινοβουλευτικό έλεγχο» και έκανε λόγο για «αλλεργία στην κριτική και τη Δημοκρατία», συνδέοντας την απόφαση της ΝΔ με τη συνολικότερη στάση της απέναντι στον αντιπολιτευτικό λόγο.

Στηρίζει Κωνσταντοπούλου – «Με χαρά» από Αναγνωστοπούλου

Την υποψηφιότητα της Έλενας Ακρίτα έχουν ήδη δηλώσει ότι θα υπερψηφίσουν τόσο η Ζωή Κωνσταντοπούλου όσο και η Σία Αναγνωστοπούλου.

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, με μακροσκελή ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιτέθηκε σφοδρά στο κυβερνών κόμμα, δίνοντας και έμφυλη διάσταση στην αντιπαράθεση. Αναφερόμενη ονομαστικά, μεταξύ άλλων, στους Δημήτρη Κυριαζίδη, Κωνσταντίνο Κυρανάκη, Δημήτρη Καιρίδη και Άδωνι Γεωργιάδη, αλλά και στον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η κ. Κωνσταντοπούλου περιέγραψε την Έλενα Ακρίτα ως γυναίκα που «μάχεται για την ισότητα και τη συμπερίληψη», «αντιπαλεύει την έμφυλη βία», στηρίζει θύματα κακοποίησης και ευάλωτους ανθρώπους και διατηρεί ενεργή παρουσία στη Βουλή.

«Η Πλεύση Ελευθερίας θα ψηφίσει την κυρία Ακρίτα για τη θέση της Αντιπροέδρου της Βουλής, που θεωρούμε ότι μπορεί να υπηρετήσει επάξια και σαφώς καλύτερα από άλλους», ξεκαθάρισε η Ζωή Κωνσταντοπούλου, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι «η επιχείρηση ακύρωσης της πρότασης δεν θα περάσει». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην παρουσία των γυναικών στο Προεδρείο της Βουλής, χαρακτηρίζοντας «τραγικό» το γεγονός ότι, όπως υποστήριξε, η ΝΔ επιχειρεί «να αφήσει το Προεδρείο της Βουλής χωρίς καμία γυναίκα».

Υπέρ της υποψηφιότητας τοποθετήθηκε και η ανεξάρτητη, προερχόμενη από τη Νέα Αριστερά βουλεύτρια Σία Αναγνωστοπούλου, προαναγγέλλοντας τη θετική ψήφο της με μία σύντομη ανάρτηση: «Εμείς πάλι θα την ψηφίσουμε την Έλενα Ακρίτα για τη θέση της αντιπροέδρου της Βουλής. Και μάλιστα με χαρά!!!».

Οι 75 ψήφοι και η παγίδα των «παρόντων»

Εντέλει βέβαια, πέρα από τις ανακοινώσεις και τις εκατέρωθεν πολιτικές βολές, την τύχη της υποψηφιότητας Ακρίτα θα καθορίσουν οι αριθμοί.

Σύμφωνα με το άρθρο 67 του Συντάγματος, και το άρθρο 8 του Κανονισμού της Βουλής, για την εκλογή Αντιπροέδρου απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από το ένα τέταρτο του συνολικού αριθμού των μελών της Βουλής.

Αυτό σημαίνει ότι οι 75 θετικές ψήφοι αποτελούν το κατώτατο όριο, όχι όμως απαραιτήτως και τον αριθμό που αρκεί για την εκλογή της Έλενας Ακρίτα. Ο πραγματικός πήχης θα καθοριστεί από τον αριθμό των βουλευτών που θα συμμετάσχουν στην ψηφοφορία. Εάν, για παράδειγμα, είναι παρόντες και οι 300, απαιτούνται 151 θετικές ψήφοι. Όσο μειώνεται ο αριθμός των παρόντων, τόσο υποχωρεί και η απαιτούμενη πλειοψηφία, χωρίς ωστόσο να μπορεί να πέσει κάτω από τις 75 ψήφους.

Κάπου εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο της στάσης που θα τηρήσει η ΝΔ. Εάν οι βουλευτές της προσέλθουν κανονικά στην ψηφοφορία αλλά δεν υπερψηφίσουν την Ακρίτα, θα διατηρήσουν υψηλό τον συνολικό αριθμό των παρόντων και, μαζί του, τον αριθμό των θετικών ψήφων που απαιτούνται για την εκλογή της. Μια εκτεταμένη αποχή, από την άλλη, θα μείωνε τον αριθμό των παρόντων και, κατά συνέπεια, το απαιτούμενο όριο.

Με άλλα λόγια, στην επικείμενη ψηφοφορία δεν θα μετρήσουν μόνο τα «ναι» που θα συγκεντρώσει η υποψήφια του ΣΥΡΙΖΑ. Εξίσου κρίσιμο θα είναι και πόσοι βουλευτές θα βρίσκονται συνολικά στην αίθουσα.

Επιμένει ο ΣΥΡΙΖΑ

Μπροστά σε αυτή την αριθμητική, έχει ήδη τεθεί το ερώτημα εάν ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να κάνει πίσω και να επιλέξει διαφορετικό πρόσωπο, το οποίο ενδεχομένως θα γινόταν αποδεκτό από την κυβερνητική πλειοψηφία. Σύμφωνα με κοινοβουλευτικές πηγές, το κόμμα έχει τη δυνατότητα να αλλάξει την πρότασή του μέχρι την έναρξη της ψηφοφορίας. Εάν, όμως, η υποψηφιότητα της Έλενας Ακρίτα τεθεί στην κρίση της Ολομέλειας και δεν συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, δεν υπάρχει δυνατότητα να ακολουθήσει νέα πρόταση στην ίδια διαδικασία. Από την Κουμουνδούρου, πάντως, δεν εκπέμπεται διάθεση υπαναχώρησης.