Ινστιτούτο Τσίπρα: Από την αδρανή αγροτική γη στους νέους παραγωγούς - Η πρόταση για Τράπεζα Γης

Τη δημιουργία μιας ελληνικής Τράπεζας Γης, με στόχο να αξιοποιηθεί αδρανής καλλιεργήσιμη γη και να διευκολυνθεί η πρόσβαση νέων αγροτών σε αυτή, προτείνει το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα (ΙΝΑΤ), μέσα από νέα Flash Ανάλυση με τίτλο «Η γη που “κοιμάται” και οι νέοι που περιμένουν».

Στην ανάλυσή του, το ΙΝΑΤ εστιάζει στην αναντιστοιχία που, όπως επισημαίνει, παρατηρείται σήμερα στην ελληνική περιφέρεια: από τη μία πλευρά υπάρχουν νέοι αγρότες, κάτω των 40 ετών, οι οποίοι επιλέγουν να παραμείνουν στον τόπο τους αλλά δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις και, από την άλλη, σημαντικές εκτάσεις αγροτικής γης παραμένουν αναξιοποίητες.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, μάλιστα, η έκταση της αδρανούς αγροτικής γης αυξάνεται, με το ζήτημα να μην περιορίζεται αποκλειστικά στον πρωτογενή τομέα.

Όπως υποστηρίζει στην ανάλυσή του, η εγκατάλειψη καλλιεργήσιμων εκτάσεων συνδέεται με ευρύτερες οικονομικές, δημογραφικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις, μεταξύ των οποίων η αύξηση της εξάρτησης από εισαγωγές τροφίμων, η περαιτέρω δημογραφική πίεση στην περιφέρεια, αλλά και η συσσώρευση εύφλεκτης χέρσας βιομάζας.

Η πρόταση για Τράπεζα Γης

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η Ομάδα Κοινών, Ομότιμης Παραγωγής και Αποκέντρωσης του ΙΝΑΤ προτείνει τη θεσμοθέτηση μιας ελληνικής Τράπεζας Γης, η οποία θα λειτουργεί ως μηχανισμός σύνδεσης των νέων αγροτών με διαθέσιμες, αναξιοποίητες καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

Η πρόταση στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες.

• Πρώτον, προβλέπει τη δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Γης, στο οποίο θα καταγράφονται οι διαθέσιμες εκτάσεις, προκειμένου η σχετική πληροφορία να είναι προσβάσιμη στους ενδιαφερόμενους.
• Δεύτερον, προτείνεται η απόδοση της διαθέσιμης γης με κοινωνικά κριτήρια και όχι μέσα από διαδικασίες πλειοδοσίας.
• Τρίτον, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μακροχρόνιες συμβάσεις διάρκειας άνω των δέκα ετών, με το ΙΝΑΤ να εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο μπορούν να δημιουργηθούν σταθερότερες συνθήκες για την πραγματοποίηση επενδύσεων από τους παραγωγούς.

Τα ευρωπαϊκά παραδείγματα

Στην ανάλυση γίνεται παράλληλα αναφορά σε πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το ΙΝΑΤ επικαλείται τα παραδείγματα της Γαλλίας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας, όπου έχουν αναπτυχθεί θεσμικά εργαλεία για τη διαχείριση και αξιοποίηση αγροτικής γης, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχο πλαίσιο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα.

Κατά το Ινστιτούτο, ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να συμβάλει τόσο στη διευκόλυνση της εγκατάστασης και παραμονής νέων αγροτών στην περιφέρεια όσο και στην αξιοποίηση εκτάσεων που σήμερα παραμένουν εκτός παραγωγής, εντάσσοντας παράλληλα το ζήτημα στη συζήτηση για την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.