Ο Ρούμπιο στην Αθήνα: «Ιστορική συμμαχία» με F-35, LNG και το παρασκήνιο για τα «ευαίσθητα» ενεργειακά έργα

Σε συνθήκες αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας ο στρατηγικός διάλογος μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ αποτυπώνει τη διάθεση για περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας σε μια σειρά θεμάτων πρώτης γραμμής. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο σε δηλώσεις του χαρακτήρισε την Ελλάδα «σημαντικό εταίρο» και «σταθερό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ», ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ρόλο της χώρας ως παράγοντα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Στο «μενού» των συζητήσεων κεντρική θέση έχουν ζητήματα που σχετίζονται με την άμυνα, την ενέργεια και τις επενδύσεις, ενώ όπως είναι φυσικό αναλυτική συζήτηση γίνεται ευρύτερα για τις εξελίξεις στη διεθνή κονίστρα. Άλλωστε πρόκειται για μια περίοδο πολλαπλών εξελίξεων, με την προσοχή να παραμένει στραμμένη στην ευρύτερη περιοχή λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και τον αντίκτυπο που αυτές έχουν στις τιμές της ενέργειας αλλά και ευρύτερα στην παγκόσμια οικονομία.

Για «μία ιστορική συμμαχία» που διατηρούν Ελλάδα και ΗΠΑ μίλησε χαρακτηριστικά ο Μάρκο Ρούμπιο και σημείωσε πως η συμμαχία αυτή έχει γερά θεμέλια. Από την πλευρά του ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η διμερής εταιρική σχέση εδράζεται σε κοινές αξίες, στο διεθνές δίκαιο και στη στόχευση για ειρήνη και ασφάλεια εν μέσω διεθνών προκλήσεων

Ενδιαφέρον έχει και το γεγονός πως ο Μάρκο Ρούμπιο επέλεξε να έρθει στην Αθήνα χωρίς να συνδυάσει την επίσκεψη αυτή με ταξίδι στην Άγκυρα.

Η ενεργειακή ατζέντα

Όπως είναι φυσικό θέματα ενεργειακά έχουν κεντρική θέση στις συζητήσεις και τονίστηκε ο σημαντικός ρόλος της Ελλάδας, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της μεταφοράς του αμερικανικού LNG στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη. Σε δηλώσεις του ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε πως ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών έχει φτάσει σε ένα πρωτόγνωρο επίπεδο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε μια αναφορά που έκανε ο κ. Ρούμπιο, απαντώντας σε ερώτηση για το κατά πόσο μπορεί η Ελλάδα να υπολογίζει στη στήριξη των ΗΠΑ σε σημαντικά έργα ενεργειακής ασφάλειας. Ο Αμερικανός υπουργός αναφέρθηκε στη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας και στην ανάγκη για διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας.

«Έχουμε μεγάλη αφοσίωση σε αυτές τις προσπάθειες και η Ελλάδα το ίδιο» είπε, για να τονίσει ταυτόχρονα «κάποια από τα έργα σχετίζονται με λεπτές καταστάσεις που περιλαμβάνουν και άλλες χώρες». Αυτό που σημείωσε είναι πως τέτοια ζητήματα ίσως είναι καλύτερα να αντιμετωπιστούν μέσω άλλης πρωτοβουλίας και διπλωματίας, εκτός μίας συνέντευξης τύπου. «Έχουμε απόλυτη αφοσίωση στην ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα γιατί είναι προς το συμφέρον της παγκόσμιας ασφάλειας» συμπλήρωσε και μίλησε για ευαίσθητα ζητήματα «που θέλουμε να τα αντιμετωπίσουμε σωστά».

Οι σχετικές αναφορές έχουν ενδιαφέρον, καθώς έρχονται σε μια περίοδο που δρομολογούνται συγκεκριμένες κινήσεις στην περιοχή. Να σημειωθεί εδώ πως στόχος είναι να υπάρξουν το αμέσως προσεχές διάστημα εξελίξεις όσον αφορά στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου.

Η αμυντική συνεργασία

Σε ό,τι αφορά την αμυντική συνεργασία, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε πως η συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας είναι η βασική διμερής συνθήκη που διέπει τις σχέσεις των δύο χωρών. «Η αναβάθμιση των F-16 Viper και η ένταξη των μαχητικών 5ης γενιάς f-35 στην Πολεμική Αεροπορία δεν ενδυναμώνει απλώς την ισχύ της ελληνικής άμυνας, παράλληλα αναδεικνύει και τη σταθερή αμυντική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών» σημείωσε ο Έλληνας υπουργός.

Παράλληλα, o κ. Γεραπετρίτης ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως άγκυρας σταθερότητας και γέφυρας διαλόγου στην Ανατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας πως η αμυντική συνεργασία βρίσκεται στο απόγειό της με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Αλεξανδρούπολη. Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «απαραίτητο σύμμαχο του ΝΑΤΟ» και πυλώνα σταθερότητας για την αμερικανική παρουσία στην περιοχή.

Ποια άλλα θέματα συζητήθηκαν

Με ευρεία ατζέντα - που περιλαμβάνει επίσης θέματα που σχετίζονται με το εμπόριο, τις επενδύσεις, τη ναυσιπλοΐα, τις νέες τεχνολογίες - είναι οι συζητήσεις που είναι σε εξέλιξη.

Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας στάθηκε και στη σημασία που αποδίδει η Αθήνα στην ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας «όχι μόνο επειδή διαθέτει έναν ισχυρό στόλο αλλά διότι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας αποτελεί απαράβατο όρο για να υπάρχει ασφάλεια στην εφοδιαστική αλυσίδα και να μην υπάρχει κίνδυνος επισιτιστικής κρίσης».

Συνάντηση με τον πρωθυπουργό το απόγευμα

Το απόγευμα ο Μάρκο Ρούμπιο - που έφτασε χθες το βράδυ στην Αθήνα - θα γίνει δεκτός από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Νωρίτερα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα απευθύνει από την Πνύκα ομιλία για το μέλλον του δυτικού πολιτισμού, καλώντας Αμερικανούς και Ευρωπαίους σε μια «μεγάλη αναγέννηση του δυτικού πνεύματος».

Οι συμφωνίες

Στο πλαίσιο του Διαλόγου προβλέπεται η υπογραφή τριών συμφωνιών και κειμένων συνεργασίας. Ειδικότερα :

• Θα ανανεωθεί το Μνημόνιο Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ.
• Ελλάδα και ΗΠΑ θα υπογράψουν επίσης Επιστολή Προθέσεων (Letter of Intent) για τη συνεργασία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα.
• Τέλος, θα υπογραφεί Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, βάσει της Διεθνούς Σύμβασης STCW 1978, με στόχο τη διευκόλυνση της απασχόλησης των ναυτικών και την ενίσχυση των διμερών σχέσεων στη ναυτιλία.