Politico: «Αιώνα ταπείνωσης» εγκαινιάζει ο Τραμπ για την ΕΕ - Οι ιστορικές ομοιότητες με την Κίνα του 19ου αιώνα

Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, η εμπορική συμφωνία που υπέγραψε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Ντόναλντ Τραμπ δεν απομάκρυνε τον κίνδυνο εμπορικού πολέμου. Αντίθετα, οδήγησε σε δασμούς 15% στις ευρωπαϊκές εξαγωγές, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε άμεσα με νέες κυρώσεις για τις ρυθμίσεις που αφορούν τους τεχνολογικούς κολοσσούς των ΗΠΑ. Η στάση αυτή ερμηνεύεται στις Βρυξέλλες ως ξεκάθαρη πολιτική ήττα, καθώς η ΕΕ εμφανίστηκε ανίκανη να διαπραγματευθεί από θέση ισχύος.

Παρομοιώσεις με τον «αιώνα ταπείνωσης» της Κίνας

Αναλυτές συγκρίνουν την τρέχουσα συγκυρία με τον Πόλεμο του Οπίου και τις «άνισες συνθήκες» που επέβαλαν οι αποικιοκρατικές δυνάμεις στην Κίνα. Τότε, το Πεκίνο πλήρωσε την τεχνολογική του αδράνεια. Σήμερα, η Ευρώπη πληρώνει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ σε άμυνα, ενέργεια και ψηφιακή τεχνολογία. Όπως παραδέχθηκε η Σαμπίνε Βέιγιαντ της Κομισιόν, «πληρώνουμε το τίμημα επειδή ξαναπέσαμε για ύπνο μετά την πρώτη διακυβέρνηση Τραμπ».

Το «Σύστημα του Turnberry» και τα κενά του

Ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος βάφτισε τη συμφωνία «Σύστημα του Turnberry», παραλληλίζοντάς την με τη διάσκεψη του Bretton Woods. Στην πράξη, όμως, πρόκειται για ένα τετρασέλιδο κείμενο γεμάτο ασάφειες, που αφήνει στον Τραμπ το περιθώριο να πιέσει για νέες παραχωρήσεις – από ποσοστώσεις στον χάλυβα μέχρι επενδύσεις 600 δισ. δολαρίων που η Ε.Ε. δεσμεύτηκε «κατ’ αρχήν» να κατευθύνει στις ΗΠΑ. «Αν δεν το κάνουν, τότε θα πληρώσουν δασμούς 35%», προειδοποίησε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Στρατηγική αδυναμία και τα επόμενα βήματα

Για πολλούς αναλυτές, η συμφωνία δεν είναι απλώς εμπορικό ζήτημα αλλά στρατηγικό αδιέξοδο. Ο Μάρος Σέφκοβιτς επισήμανε ότι η αδυναμία της Ευρώπης πηγάζει από τη διαχρονική απροθυμία επένδυσης σε άμυνα και καινοτομία, ενώ ο Μάριο Ντράγκι προειδοποίησε πως χωρίς κοινή αγορά, ενεργειακή αυτάρκεια και τεχνολογική αναβάθμιση, η Ε.Ε. «κινδυνεύει με γεωπολιτική ασημαντότητα».

Η συζήτηση πλέον επικεντρώνεται στο αν η Ένωση θα μπορέσει να προχωρήσει σε βαθιές μεταρρυθμίσεις για να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία ή αν θα μείνει εγκλωβισμένη σε έναν νέο «αιώνα ταπείνωσης». Το δίλημμα τίθεται ωμά:

• Ενίσχυση της θέσης της ως κέντρο ελεύθερου εμπορίου με συμφωνίες σε όλο τον κόσμο.
• Ή μετατροπή της σε πεδίο μάχης στην κλιμακούμενη αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας.