Κόσμος|13.01.2026 15:36

Ανάλυση: Πώς Πατριαρχείο Μόσχας και Ρωσία οδηγούν σε σχίσμα την Εκκλησία και γιατί οι επιθέσεις κατά Βαρθολομαίου

Ρωμανός Κοντογιαννίδης

Σε σχίσμα την Ορθόδοξη Εκκλησία οδηγούν οι πράξεις και οι ενέργειες του Πατριαρχείου Μόσχας και της ρωσικής Πολιτείας, με αποκορύφωμα την τελευταία επίθεση που εξαπέλυσε με ανακοίνωσή της η Ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών σε βάρος του Οικουμενικού Πατριάρχη, Βαρθολομαίου, τον οποίο, μεταξύ άλλων, κατηγορεί και για άμεση σχέση με τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες, με στόχο να καλλιεργήσει ρωσοφοβικά αισθήματα στις ευρωπαϊκές χώρες.

Αυτό τόνισε στο ethnos.gr ο αναπληρωτής καθηγητής Διορθοδόξων, Διαχριστιανικών Σχέσεων, Εκκλησιαστικής Πολιτικής και Διπλωματίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γρηγόρης Λιάντας, υπογραμμίζοντας ότι «η ρωσική εκκλησία οδηγείται με τις ίδιες τις πράξεις της σε αίρεση και πρέπει κάποιος να την επαναφέρει στην τάξη».

«Η τελευταία είδηση που έχουμε, είναι ότι η ρωσική πλευρά κατηγορεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ότι έχει σχέσεις με τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες σε βάρος της χώρας τους. Αυτά είναι ιστορίες για παιδιά του Νηπιαγωγείου. Δυστυχώς, η ρωσική πλευρά, τόσο η πολιτική όσο και η Εκκλησία, βρίσκονται σε παράκρουση και είναι προφανέστατο ότι δεν ισχύει τίποτα απ' όσα λένε. Και το ίδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο με δήλωσή του φαίνεται ότι δεν παίρνει στα σοβαρά αυτά που λέει η συγκεκριμένη ρωσική υπηρεσία. Το πρόβλημα το έχει η ίδια η Εκκλησία της Μόσχας, η οποία με τις πράξεις και τις ενέργειές της οδηγεί σε σχίσμα την Ορθόδοξη Εκκλησία. Αμφισβητεί τον προκαθήμενο όλων των ορθοδόξων, τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Τη Μητέρα Εκκλησία από την οποία και οι ίδιοι πήρανε στο παρελθόν την αυτοκεφαλία», σημειώνει στο ethnos.gr ο κ. Λιάντας.

Ποιες οι αιτίες του προβλήματος

Κατά τον καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, τα προβλήματα μεταξύ Οικουμενικού Πατριαρχείου και αυτού της Μόσχας και η αμφισβήτηση των ενεργειών του πρώτου από το δεύτερο κατά παράβαση των Κανόνων της Εκκλησίας, ξεκίνησαν το 2016, όταν διεξήχθη στο Κολυμπάρι της Κρήτης η Αγία Οικουμενική Σύνοδος των Ορθοδόξων. Τότε το Πατριαρχείο της Μόσχας, με την πρόφαση ότι δεν θα συμμετάσχει στη Σύνοδο το Πατριαρχείο Αντιοχείας, δεν παρευρέθη ούτε αυτό, μποϋκοτάροντας στην ουσία τη Σύνοδο.

Το αποκορύφωμα της ρήξης μεταξύ των δύο Πατριαρχείων ήρθε, όταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναγνώρισε την αυτοκεφαλία της ουκρανικής Εκκλησίας, η οποία ήθελε να φύγει από τους κόλπους του ρωσικού Πατριαρχείου, στο οποίο βρισκόταν μέχρι τότε.

«Δίνοντας το 2018 την αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας το Οικουμενικό Πατριαρχείο ενήργησε στο πλαίσιο του καθήκοντος και με βάση τις συνθήκες που επικρατούσαν. Το Πατριαρχείο της Μόσχας θεώρησε την ενέργεια αυτήν του Οικουμενικού Πατριαρχείου ως casus belli, στην ουσία διότι ήθελε να ποδηγετεί την ουκρανική Εκκλησία, όπως ήθελε εκείνο. Δυστυχώς, δεν έχουμε δει, όσο διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, το Πατριαρχείο της Μόσχας να έχει προχωρήσει έστω και σε μία δήλωση για τα χιλιάδες άτομα, τους χιλιάδες πιστούς, που έχουν σκοτωθεί κατά τις εχθροπραξίες, μεταξύ των οποίων άμαχοι και μικρά παιδιά. Δεν κατάφεραν να πείσουν το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, να μην προχωρήσει σε αναγνώριση της αυτοκεφαλίας της ουκρανικής Εκκλησίας και αμέσως προχώρησαν σε εισπήδηση στο έδαφός του. Δυστυχώς, η ρωσική πλευρά βλέπει φαντάσματα και δεν δικαιούται να απευθύνει κατηγορίες σε βάρος του Οικουμενικού Πατριάρχη», σημειώνει ο κ. Λιάντας.

Οι βαλτικές χώρες

Ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ αναφέρει ακόμα ότι φόβος του Πατριαρχείου της Μόσχας είναι, μήπως και άλλες εκκλησίες χωρών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης ακολουθήσουν το παράδειγμα της ουκρανικής Εκκλησίας και ζητήσουν την αυτοκεφαλία τους. Εν προκειμένω φοβάται για τις χώρες της Βαλτικής και για να αποφύγει αυτήν την εξέλιξη, προχωρεί σε επίθεση εναντίον του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου.

«Διαχρονικά ο Πατριάρχης Μόσχας θέλει και επιχειρεί να είναι ο πρώτος μεταξύ των Ορθοδόξων Εκκλησιών και οι άλλες να αποτελούν φερέφωνά του. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να ισχύσει. Έρχεται σε αντίθεση με τους Κανόνες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Με τις ενέργειές του το ρωσικό Πατριαρχείο και τα εξαπτέρυγά του, το ρωσικό κράτος, οδηγούνται σε αίρεση από μόνοι τους και πρέπει κάποιος να τους επαναφέρει στην τάξη», τονίζει στο ethnos.gr ο κ. Λιάντας.           

ΕκκλησίαΟικουμενικός Πατριάρχης ΒαρθολομαίοςκαθηγητήςΑριστοτέλειο Πανεπιστήμιο ΘεσσαλονίκηςεπιθέσειςΠατριαρχείο Μόσχας