Οι τρεις λόγοι που ο Τραμπ διεκδικεί τη Γροιλανδία και οι τρεις τρόποι για την αποκτήσει

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που ενδιαφέρεται να εξασφαλίσει τη Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου.

Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, οι ΗΠΑ κατέλαβαν τη Γροιλανδία όταν η Δανία καταλήφθηκε από τη Γερμανία, αλλά στο τέλος του πολέμου οι ΗΠΑ δίσταζαν να αποχωρήσουν.

Όπως αναφέρει το Sky News, το 1949 τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Δανία εντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ και το 1951 υπέγραψαν μια συνθήκη που νομικά υποχρέωνε τις ΗΠΑ να υπερασπιστούν τη Γροιλανδία. Κατόπιν, το 1953 κατασκευάζεται η Αεροπορική Βάση Thule από τις ΗΠΑ, η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε Διαστημική Βάση Pituffik.

Διαβάζοντας ανάμεσα από τα συμφραζόμενα

Οι ΗΠΑ έχουν τρεις κύριους λόγους για να θεωρούν ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική τους ασφάλεια:

• Πρώτον, έγκαιρη προειδοποίηση για βαλλιστικούς πυραύλους.

Αν και η Γροιλανδία βρίσκεται στον Αρκτικό Κύκλο και φαίνεται αρκετά βόρεια από οποιαδήποτε άμεση τροχιά μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, η Γη δεν είναι μια τέλεια σφαίρα. Η διάμετρος στους πόλους είναι περίπου 43 χιλιόμετρα μικρότερη από τη διάμετρο στον ισημερινό. Αυτό σημαίνει ότι η συντομότερη απόσταση μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ περνά πάνω από τη Γροιλανδία.

Έτσι, για την παρακολούθηση -και ενδεχόμενη καταστροφή- βαλλιστικών πυραύλων που κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ, απαιτείται η ύπαρξη δυνατοτήτων παρακολούθησης και πυραύλων στη Γροιλανδία (κάτι που εξηγεί επίσης γιατί τα διατλαντικά εμπορικά αεροπλάνα ακολουθούν διαδρομή μεγάλης κυκλικής απόστασης που περνά πιο κοντά στον πόλο παρά στον ισημερινό).

• Δεύτερον, το Βορειοανατολικό Πέρασμα (NSR) και το Βορειοδυτικό Πέρασμα (NWP).

Πάνω από το 90% του παγκόσμιου εμπορίου γίνεται μέσω της θάλασσας και η άνοδος της θερμοκρασίας στον πλανήτη ανοίγει νέες εμπορικές διαδρομές που ιστορικά ήταν παγωμένες και απροσπέλαστες για το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου.

Η μεταφορά εμπορευμάτων από την Ευρώπη στην Ιαπωνία απαιτεί 13.000 μίλια, ενώ μέσω της NSR μειώνεται στα 6.000 μίλια, προσφέροντας σημαντική εξοικονόμηση. Η διασφάλιση της ελευθερίας διέλευσης σε αυτές τις νέες εμπορικές διαδρομές αποτελεί ζήτημα ασφάλειας για τις ΗΠΑ.

• Τρίτον, η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικούς ορυκτούς πόρους

Αυτοί οι πόροι περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων ουράνιο, καθώς και 50 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ωστόσο, το εχθρικό κλίμα έχει παραδοσιακά δυσκολέψει την εξόρυξη αυτών των πολύτιμων πόρων.

Ποιες επιλογές μπορεί να εξετάσουν οι ΗΠΑ για να επιτύχουν τις βλέψεις τους

• Διαπραγματεύσεις

Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία και η Δανία έχει ξεκαθαρίσει ότι είναι ανοιχτή σε συζητήσεις για την επέκταση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή.

Ωστόσο, είναι σαφές ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν εμπιστοσύνη στην ικανότητα της Δανίας να περιορίσει μακροπρόθεσμα το συνεχές ενδιαφέρον της Ρωσίας και της Κίνας στην περιοχή.

• Αγορά

Οι ΗΠΑ έχουν προσπαθήσει πολλές φορές να αγοράσουν τη Γροιλανδία.

Στην πραγματικότητα, το 1946 οι ΗΠΑ προσέφεραν 100 εκατομμύρια δολάρια για την αγορά του νησιού (περίπου 1,3 δισ. δολάρια με σημερινή αξία), αλλά η απάντηση ήταν: «Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση».

• Στρατιωτική επέμβαση

Οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, ενώ οι ίδιοι οι Γροιλανδοί δεν έχουν εθνική στρατιωτική δύναμη.

Η Δανία είναι υπεύθυνη για την άμυνα και την ασφάλεια της Γροιλανδίας, αλλά δε θα ήταν σε θέση να αποκρούσει μια στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ, αν ο Τραμπ αποφάσιζε να ακολουθήσει αυτή την εναλλακτική.

Θεωρητικά, αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι αποφασισμένος να εξασφαλίσει τη Γροιλανδία, η στρατιωτική επιλογή είναι πιθανότατα η πιο ασφαλής επιλογή. Ωστόσο, η επίθεση σε ένα άλλο μέλος του ΝΑΤΟ θα σήμαινε σχεδόν σίγουρα το τέλος του ΝΑΤΟ με τη σημερινή του μορφή και θα βύθιζε πολλές ευρωπαϊκές χώρες σε μια κρίση ασφάλειας, δεδομένης της πολύ πραγματικής απειλής που θέτει σήμερα η Ρωσία.