Ευρώπη και ΗΠΑ σε τροχιά σύγκρουσης: Πόσο πιθανή είναι η διάλυση του ΝΑΤΟ;

Ο κλονισμός της εμπιστοσύνης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής αλλά και της πίστης των δύο πλευρών προς το ΝΑΤΟ, η συνειδητοποίησης της Ευρώπης ότι πλέον είναι αναγκαίο να ενισχύσει τη στρατηγική και στρατιωτική αυτονομία της και το γεγονός ότι εισερχόμαστε σε μία άναρχη διπλωματική πορεία, σε μία περίοδο πολλαπλών διαπραγματεύσεων, στην οποία ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιδιώξει να αλλάξει την ισχύουσα παγκόσμια αρχιτεκτονική των ισορροπιών και της ασφάλειας, αποτελούν τα σημαντικότερα συμπεράσματα, στον απόηχο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός, με βάση τις εκτιμήσεις διεθνολόγων στο ethnos.gr.

Σε ό,τι αφορά το μέλλον της Ευρωατλαντικής Συμμαχίας μετά τις επιδιώξεις του Αμερικανού προέδρου στη Γροιλανδία, οι διεθνολόγοι αναφέρουν ότι μπορεί να μην διαφαίνεται στο άμεσο μέλλον διάλυσή της ή αποχώρηση από αυτήν των ΗΠΑ, ωστόσο, δημιουργήθηκε ένας -έστω και μικρός- κίνδυνος για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Ιδίως από τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει να υποβαθμίζει τους υπάρχοντες θεσμούς και οργανισμούς (ΟΗΕ, ΠΟΥ κτλ.) και να επιχειρεί τη δημιουργία νέων.

«Ξεκίνησε μία άναρχη διπλωματική πορεία»

Ειδικότερα, σε μία περίοδο πολλαπλών διαπραγματεύσεων, η οποία θα χαρακτηριστεί από μία άναρχη διπλωματική πορεία, μπήκε ο δυτικός κόσμος μετά το Νταβός, σύμφωνα με τον διεθνολόγο - οικονομολόγο και καθηγητή Παγκόσμιας Πολιτικής Οικονομίας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Αθανάσιο Μποζίνη.

«Αυτό συμβαίνει, διότι η Αμερική, παρά τη θεώρηση των συμμάχων της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θέλει να εξασφαλίσει την εθνική της ασφάλεια, όπως την κατανοεί εκείνη και ουσιαστικά θέλει να αλλάξει ισορροπίες. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει οι ΗΠΑ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία χωρίς βία αλλά η συμφωνία να επέλθει με το γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ και όχι με την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του τι θα κάνει η Δανία. Μπαίνουμε σε μία άναρχη διπλωματική πορεία, από τη στιγμή που οι ΗΠΑ επιμένουν στην απόκτηση της Γροιλανδίας, μέσα από το ισχυρό άρμα του ΝΑΤΟ, του οποίου είναι ο βασικός χρηματοδότης», σημειώνει στο ethnos.gr ο κ. Μποζίνης.

Κατά τον ίδιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί αυτήν την κατάσταση, ανησυχεί αλλά παραμένει απλός θεατής με χαμηλούς τόνους.

«Ο Τραμπ θέλει να αλλάξει την παγκόσμια αρχιτεκτονική των ισορροπιών και της ασφάλειας και να υπάρξει μία καινούργια διακυβέρνηση. Θεωρεί ότι ο ΟΗΕ έχει ολοκληρώσει το έργο του και δεν μπορεί να σταματήσει πολέμους, όπως κάνουν οι ΗΠΑ αλλά και ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις νέες βιοαπειλές. Υποβαθμίζει τους υπάρχοντες θεσμούς και οργανισμούς και θέλει να δημιουργήσει ένα νέο θεσμό τύπου ΟΗΕ, ο οποίος θα είναι πιο επεμβατικός και πιο γρήγορος στις αντιδράσεις του», αναφέρει ο καθηγητής του ΠΑΜΑΚ.    

Ο ίδιος σημειώνει ότι αποτέλεσμα αυτών των επιδιώξεων του Ντόναλντ Τραμπ θα είναι να αλλάξουν οι ισορροπίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να δημιουργηθούν κλυδωνισμοί εντός αυτής.

«Ο Τραμπ θα συνεχίσει τις διεκδικήσεις και επιδιώξεις του στη Βενεζουέλα, στη Γροιλανδία, ίσως στον Καναδά και θα δημιουργηθούν μεγάλοι κλυδωνισμοί εντός των κόλπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό διότι κάποιες χώρες - μέλη της θα υποστηρίζουν τις επιδιώξεις του Τραμπ και άλλες την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναφέρει ο κ. Μποζίνης.

«Μικρός αλλά ορατός ο κίνδυνος διάλυσης του ΝΑΤΟ»

Σύμφωνα με τον κ. Μποζίνη, με βάση τις τελευταίες εξελίξεις έχει δημιουργηθεί ο κίνδυνος διάλυσης του ΝΑΤΟ, αν και τουλάχιστον σε αυτήν τη φάση ο κίνδυνος αυτός είναι μικρός. Παράλληλα, δεν αποκλείει και το ενδεχόμενο να φύγουν οι ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και όπως λέει, σε μία τέτοια εξέλιξη η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα μπορέσει από μόνη της να διασφαλίσει τα συμφέροντα των κρατών - μελών της.

«Αν διαλυθεί το ΝΑΤΟ, μήπως το κάθε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα φροντίσει από μόνο του για την ασφάλειά του; Το σίγουρο είναι ότι θα δημιουργηθεί μεγάλη απόσταση μεταξύ του πλούσιου βορρά και του φτωχού νότου της Ευρώπης. Εκτιμώ ότι τουλάχιστον προς το παρόν οι ΗΠΑ θα παραμείνουν στο ΝΑΤΟ αλλά, αν δημιουργηθεί οποιοδήποτε ζήτημα με τη διαφοροποιημένη στάση της Ευρώπης, για παράδειγμα στην Ουκρανία, ο Τραμπ μπορεί να βρει πάτημα και να εγκαταλείψει το ΝΑΤΟ. Στο ενδεχόμενο της διάλυσης του ΝΑΤΟ ή της απόσυρσης των ΗΠΑ από αυτό, θα δημιουργηθούν κλυδωνισμοί στην παγκόσμια ασφάλεια. Θα έχουμε μία παγκόσμια αρχιτεκτονική νέας ασφάλειας και μένει να δούμε τους νέους συσχετισμούς ισχύος που θα δημιουργηθούν», καταλήγει ο καθηγητής του ΠΑΜΑΚ. 

«Αφύπνιση της Ευρώπης;»

Για πιθανή αφύπνιση της Ευρώπης, αφού μετά το Νταβός συνειδητοποίησε ότι πρέπει να προχωρήσει σε μία στρατηγική αυτονομία, κάνει λόγο από την πλευρά του ο διεθνολόγος και καθηγητής Δημοσιογραφίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Νίκος Παναγιώτου. Όπως λέει, με τις εξελίξεις στο Νταβός δικαιώθηκαν, όσοι επέμειναν στην ενίσχυση της στρατιωτικής δυνατότητας της Ευρώπης.

«Όλα αυτά που συνέβησαν στο Νταβός, μπορεί να δώσουν ώθηση και να έχουν και πολιτικά οφέλη οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις, όσοι, δηλαδή, στην Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζουν την πολιτική προσέγγιση της στρατηγικής και στρατιωτικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», λέει ο κ. Παναγιώτου.

Κατά τον ίδιο, στο Νταβός καταγράφηκε και μία ακόμα αρνητική έκπληξη και αυτή ήταν η επίθεση του Ζελένσκι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Επιτέθηκε σε αυτούς που έχουν στηρίξει την Ουκρανία με διάφορους τρόπους. Πρέπει να απαντήσει η Ευρώπη σε αυτήν την πρόκληση», υπογραμμίζει ο κ. Παναγιώτου.

Τέλος, ο καθηγητής Δημοσιογραφίας του ΑΠΘ θεωρεί ότι έχουν πλέον ψυχρανθεί οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ και αν ακολουθηθούν οι ίδιες πολιτικές, δύσκολα θα αναθερμανθούν.

«Σε ό,τι αφορά το ΝΑΤΟ, δεν είμαι πολύ σίγουρος κατά πόσο οι χώρες θα συνεχίσουν να επενδύουν σε έναν οργανισμό, του οποίου ένας σημαντικός εταίρος, εν προκειμένω οι ΗΠΑ, δεν δείχνουν και πολύ εμπιστοσύνη σε αυτόν. Αυτή η έλλειψη πίστης σίγουρα υπονομεύει το ΝΑΤΟ, οπότε το πράγμα μπορεί να πάρει άλλη τροπή», καταλήγει ο καθηγητής του ΑΠΘ.