Αγωνία στη Μέση Ανατολή: Το μισό βήμα πίσω από Τραμπ και η προειδοποίηση του Ιράν για «περιφερειακό πόλεμο»

Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσαν την έναρξη διαλόγου με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας και την αποφυγή στρατιωτικής δράσης, σε ένα χρονικό σημείο κατά το οποίο οι εντάσεις στον Κόλπο αυξάνονται και οι περιφερειακές δυνάμεις εντείνουν τις διπλωματικές τους προσπάθειες για την αποτροπή σύγκρουσης.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους το Σάββατο ότι η Τεχεράνη «συζητά σοβαρά με την Ουάσινγκτον», λίγες ώρες αφότου ο ανώτατος αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας του Ιράν ανακοίνωσε ότι οι προετοιμασίες για τις διαπραγματεύσεις προχωρούν.

Ο Τραμπ, μιλώντας από το Air Force One, είπε ότι πιστεύει ότι το Ιράν πρέπει να συμφωνήσει σε μια συμφωνία «χωρίς πυρηνικά όπλα», αλλά ότι δεν γνωρίζει αν η Τεχεράνη όντως προτίθεται να υπογράψει μια τέτοια συμφωνία.

«Αλλά μας μιλούν, μας μιλούν σοβαρά», είπε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους

Αναφέρθηκε επίσης στην «αρμάδα» των ΗΠΑ που κατευθύνεται προς το Ιράν, με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, λέγοντας «έχουμε πολύ μεγάλα, ισχυρά πλοία που κατευθύνονται προς αυτή την κατεύθυνση. Ελπίζω να διαπραγματευτούν κάτι που είναι αποδεκτό», πρόσθεσε.

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζάνι, έκανε γνωστό ότι η Τεχεράνη προετοιμάζεται για συνομιλίες με τις ΗΠΑ.

«Σε αντίθεση με την τεχνητά κατασκευασμένη αφήγηση του πολέμου στα μέσα ενημέρωσης, η διαμόρφωση ενός πλαισίου για διαπραγματεύσεις προχωρά», έγραψε στο X, αλλά απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Αλί Χαμενεΐ: Μια αμερικανική επίθεση θα πυροδοτούσε έναν περιφερειακό πόλεμο

Από την πλευρά του ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δήλωσε σήμερα, Κυριακή (1/2) ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση κατά της χώρας του θα πυροδοτούσε έναν περιφερειακό πόλεμο .

«Οι Αμερικανοί οφείλουν να ξέρουν ότι αν ξεκινήσουν έναν πόλεμο, αυτή τη φορά θα είναι ένας περιφερειακός πόλεμος», σημείωσε ο Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις στο Ιράν, σύμφωνα με τις δηλώσεις του που επικαλέστηκε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Οι απειλές του Τραμπ φέρνουν αποτέλεσμα

Όπως αναφέρει σε εκτενές άρθρο του το Al Jazeera, οι εξελίξεις έρχονται εν μέσω εβδομάδων αυξανόμενων εντάσεων, με τον Τραμπ να απειλεί επανειλημμένα να επιτεθεί στο Ιράν λόγω της καταστολής των πρόσφατων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων και της προσπάθειάς του να περιορίσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε ότι τα αμερικανικά πλοία που αποστέλλονται στο Ιράν είναι έτοιμα να χρησιμοποιήσουν «βία, αν χρειαστεί», εάν το Ιράν αρνηθεί να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Το Αμερικανικό Κεντρικό Στρατηγείο (CENTCOM) προειδοποίησε επίσης την Παρασκευή το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) για τα σχέδιά του να πραγματοποιήσει διήμερη ναυτική άσκηση στο Στενό του Ορμούζ, ένα θαλάσσιο πέρασμα στον Κόλπο που είναι κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο.

«Οποιαδήποτε ανασφαλής και αντιεπαγγελματική συμπεριφορά κοντά στις αμερικανικές δυνάμεις, τους περιφερειακούς εταίρους ή τα εμπορικά πλοία αυξάνει τους κινδύνους σύγκρουσης, κλιμάκωσης και αποσταθεροποίησης», ανέφερε το CENTCOM σε δήλωσή του.

Ανοιχτοί σε διαπραγματεύσεις «αλλά χωρίς την απειλή επίθεσης»

Ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι είναι ανοιχτοί σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον, αλλά μόνο όταν ο Τραμπ σταματήσει να απειλεί με επίθεση τη χώρα.

Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκί ανταπάντησε επίσης το Σάββατο, αναφέροντας σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο αμερικανικός στρατός, που επιχειρεί στα ανοικτά των ακτών του Ιράν, «προσπαθεί τώρα να υπαγορεύσει στον ισχυρό στρατό μας πώς πρέπει να διεξάγει ασκήσεις σκοποβολής στο δικό του έδαφος».

«Το CENTCOM ζητά επίσης «επαγγελματισμό» από έναν εθνικό στρατό που η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει κατατάξει ως «τρομοκρατική οργάνωση», ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει το δικαίωμα της ίδιας «τρομοκρατικής οργάνωσης» να διεξάγει στρατιωτικές ασκήσεις!», έγραψε ο Αραγκί.

Ο Αραγκί πρόσθεσε: «Η παρουσία ξένων δυνάμεων στην περιοχή μας έχει πάντα προκαλέσει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που δηλώνεται: προώθηση της κλιμάκωσης αντί της αποκλιμάκωσης».

Η παρέμβαση του Κατάρ

Εν τω μεταξύ, το Υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ ανακοίνωσε ότι ο πρωθυπουργός Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θάνι συναντήθηκε με τον Λαριτζάνι στο Τεχεράνη το Σάββατο για να συζητήσουν «τις προσπάθειες για την αποκλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή».

Ο Σεΐχης Μοχάμεντ επανέλαβε την «υποστήριξη του Κατάρ σε όλες τις προσπάθειες που αποσκοπούν στη μείωση των εντάσεων και στην επίτευξη ειρηνικών λύσεων που ενισχύουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή», ανέφερε το υπουργείο σε δήλωση σχετικά με τις συνομιλίες.

«Τόνισε επίσης την ανάγκη για συντονισμένες προσπάθειες ώστε να γλιτώσουν οι λαοί της περιοχής από τις συνέπειες της κλιμάκωσης και να συνεχιστεί ο συντονισμός με αδελφικές και φιλικές χώρες για την επίλυση των διαφορών με διπλωματικά μέσα», πρόσθεσε η δήλωση.

Η Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία έχουν επίσης αναλάβει διπλωματικές προσπάθειες για να αποτρέψουν μια στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Η Τουρκία, που είναι μέλος του ΝΑΤΟ, συνορεύει με το Ιράν και αντιτίθεται σε οποιαδήποτε ξένη επέμβαση στην περιοχή. Έχει καλέσει σε διάλογο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για να αποφευχθεί περαιτέρω αποσταθεροποίηση και βρίσκεται σε επαφή με τις δύο πλευρές για να βρει λύση.

Ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δήλωσε επίσης στον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζέσκιάν την Τρίτη ότι το Ριάντ δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου ή του εδάφους του για στρατιωτικές ενέργειες κατά της Τεχεράνης, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων SPA.