Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Όλα όσα ξέρουμε για τη συντριβή του αμερικανικού ιπτάμενου τάνκερ στο Ιράκ

Στην καρδιά της 14ης ημέρας των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, ένα δραματικό περιστατικό στον αέρα έρχεται να προστεθεί στο ήδη εκρηκτικό κλίμα. Ένα αμερικανικό αεροσκάφος ανεφοδιασμού KC-135 Stratotanker συνετρίβη στο δυτικό Ιράκ το βράδυ της Πέμπτης (12/03), κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Επική Οργή» (Epic Fury). 

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της CENTCOM, το περιστατικό «δεν οφείλεται σε εχθρικά πυρά», αλλά συνδεόταν «με δεύτερο αμερικανικό αεροσκάφος του ίδιου τύπου». Ενώ το ένα KC-135 κατέπεσε, το δεύτερο κατάφερε να επιστρέψει στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Ισραήλ σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης φέροντας σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες φωτογραφίες, σοβαρή ζημιά στο ουραίο τμήμα του.

ΗΠΑ: «Το περιστατικό συνέβη σε φιλικό εναέριο χώρο»

Οι προσπάθειες διάσωσης για τα τουλάχιστον πέντε μέλη του πληρώματος βρίσκονται σε εξέλιξη, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί η τύχη τους. «Το περιστατικό συνέβη σε φιλικό εναέριο χώρο κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Επική Οργή (Epic Fury) και η επιχείρηση διάσωσης συνεχίζεται».

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, «Στο περιστατικό ενεπλάκησαν δύο αεροσκάφη. Το ένα από τα δύο συνετρίβη στο δυτικό Ιράκ και το δεύτερο προσγειώθηκε με ασφάλεια. Το περιστατικό δεν οφειλόταν σε εχθρικά πυρά ή φίλια πυρά».

Δημοσίευμα της Washington Post, το οποίο βασίζεται σε δεδομένα από πλατφόρμες καταγραφής εναέριας κυκλοφορίας, αναφέρει πως οι αποστολές ανεφοδιασμού των αμερικανικών KC-135 την Πέμπτη ξεκίνησαν από το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν στο Ισραήλ, με τα στοιχεία να δείχνουν πως μία πτήση δεν επέστρεψε ποτέ στη βάση της. Παράλληλα, ένα δεύτερο KC-135 που είχε απογειωθεί από την ίδια τοποθεσία, επανήλθε στον ισραηλινό εναέριο χώρο γύρω στις 19:15 τοπική ώρα. Το αεροσκάφος εξέπεμψε τετραψήφιο κωδικό ανάγκης, γνωστό ως «squawking», υποδεικνύοντας κρίσιμη κατάσταση. Αφού πραγματοποίησε κύκλους πάνω από την ακτογραμμή για περίπου μία ώρα, προσγειώθηκε τελικά στο Μπεν Γκουριόν στις 20:35.

Μια φωτογραφία που αναρτήθηκε στο Facebook το βράδυ της Πέμπτης από ερασιτέχνες παρατηρητές πτήσεων —αν και η αυθεντικότητά της δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημ, φαίνεται να απεικονίζει το KC-135 που προσγειώθηκε με ασφάλεια να στερείται μέρους του κάθετου σταθεροποιητή του, ενός ζωτικού εξαρτήματος της ουράς.

Τι λέει η πλευρά του Ιράν

Από την πλευρά του, ο στρατός του Ιράν ισχυρίστηκε μέσω ανακοίνωσης στην κρατική τηλεόραση IRIB πως το αεροσκάφος επλήγη από αντιαεροπορικό πύραυλο των δυνάμεων της «αντίστασης» που πρόσκεινται στην Τεχεράνη, υποστηρίζοντας πως δεν υπήρξαν επιζώντες.

Ειδικότερα, η «Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ», ένας συνασπισμός ένοπλων ομάδων που στηρίζεται από το Ιράν, ανέλαβε την ευθύνη για την κατάρριψη του αμερικανικού τάνκερ. Στην ανακοίνωσή της, η οργάνωση ανέφερε πως ενήργησε «για την υπεράσπιση της κυριαρχίας και του εναέριου χώρου της χώρας μας».

Ταυτόχρονα, γνωστοποιήθηκε πως ένας υπαξιωματικός των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων έχασε τη ζωή του «κατά τη διάρκεια επίθεσης» στην Αρμπίλ του ιρακινού Κουρδιστάν τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής. Η φιλοϊρανική οργάνωση Ashab Alkahf είχε προειδοποιήσει μέσω Telegram πως τα γαλλικά συμφέροντα «στο Ιράκ και στην περιοχή» θα αποτελούσαν «στο στόχαστρο» μετά την εμφάνιση γαλλικού αεροπλανοφόρου.

Τι είναι το KC-135 Stratotanker

Ο εναέριος ανεφοδιασμός συνιστά μία από τις πιο απαιτητικές και κομβικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, λόγω της περιορισμένης χωρητικότητας καυσίμων των μαχητικών και της ταχύτητας κατανάλωσής τους. Τα Stratotanker, με μήκος 41,5 μέτρα και άνοιγμα φτερών 40 μέτρα, είναι τετρακινητήρια σκάφη με ικανότητα μεταφοράς φορτίου άνω των 38 τόνων.

Συνήθως επανδρώνονται από τριμελές πλήρωμα (πιλότο, συγκυβερνήτη και χειριστή του βραχίονα ανεφοδιασμού), ενώ ανάλογα με την αποστολή μπορεί να επιβαίνει πλοηγός ή επιπλέον προσωπικό. Από την έναρξη των εχθροπραξιών στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τα συγκεκριμένα αεροσκάφη επιχειρούν εντατικά, υποστηρίζοντας περισσότερες από 6.000 αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές.

Η φύση της αποστολής ενέχει υψηλό ρίσκο

Τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού βρίσκονται συχνά στον αέρα ταυτόχρονα με τα μαχητικά για υποστήριξη. Κατά τη διαδικασία, οι πιλότοι πρέπει να διατηρούν το ογκώδες σκάφος σε απόλυτα σταθερή πορεία και σε ελάχιστη απόσταση από το άλλο αεροπλάνο, καθώς ο χειριστής κατευθύνει τον βραχίονα με χειριστήριο. Η φύση της αποστολής ενέχει υψηλό ρίσκο, καθώς στο παρελθόν έχουν σημειωθεί ατυχήματα λόγω εσφαλμένης προσέγγισης, όπως το 2018 στην Ιαπωνία, όπου η σύγκρουση ενός F/A-18 με ένα ανεφοδιαστικό C-130 οδήγησε στον θάνατο έξι ανθρώπων.