Ο Τραμπ μετρά κέρδη και ζημιές από μία εύθραυστη εκεχειρία

Δεν πέρασαν λίγες ώρες από τη στιγμή που ο Τραμπ εγκατέλειψε τις μεγαλόστομες απειλές για τον «αφανισμό του ιρανικού πολιτισμού» και προχώρησε σε μία πανηγυρική ανακοίνωση ότι επετεύχθη συμφωνία με το Ιράν για μία εκεχειρία 15 ημερών, και φάνηκαν τα πρώτα «σύννεφα».

Γιατί ήταν προφανές ότι ο Τραμπ εδώ και μέρες επεδίωκε έναν τρόπο να βγει από αυτόν τον πόλεμο που μόνο ζημιά του προκαλούσε σε πολιτικό επίπεδο. Για αυτό, ήταν απολύτως απαραίτητο για το κύρος του ίδιου και των ΗΠΑ να δείξει ότι είναι αποφασισμένος να φτάσει τα πράγματα στα άκρα προκειμένου να πιέσει το Ιράν να δεχτεί ένα πλαίσιο συνομιλιών. Και το κατάφερε. Αλλά ο δρόμος έως την τελική συμφωνία μόνο εύκολος δε θα είναι. Αφενός γιατί η απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές παραμένει χαώδης, αφετέρου γιατί υπάρχει ο παράγων Ισραήλ, που έχει άλλου είδους στοχεύσεις και ενδεχομένως και προγραμματισμό.

Ο Τραμπ πρέπει να αποδείξει στους Αμερικανούς αλλά και το Κογκρέσο ότι κέρδισε αυτόν τον πόλεμο και άρα ότι πέτυχε τους πολεμικούς του στόχους και να το κάνει σύντομα καθώς σε 7 μήνες έχει μία κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση που θα μπορούσε να του στερήσει την πλειοψηφία στο Κογκρέσο.

Η αλήθεια είναι ότι ο Τραμπ πέτυχε ορισμένους από τους πολεμικούς του στόχους, αλλά το ιρανικό καθεστώς παραμένει απειλή στο Στενό του Ορμούζ και αυτό απέχει πολύ από το τελικό ξεκαθάρισμα, παρά τα όσα υποσχέθηκε την περασμένη εβδομάδα.

Θα αρχίσει ο Τραμπ ξανά τους βομβαρδισμούς;

Θα αρχίσει όντως ο κ. Τραμπ να βομβαρδίζει ξανά αν το Ιράν αποσυρθεί από τις συνομιλίες; Δεδομένων των κινδύνων για τις τιμές του πετρελαίου και στις ΗΠΑ, αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο. Φαίνεται ότι η συμφωνία για εκεχειρία δίνει το τέλειο άλλοθι στον Τραμπ να το λήξει, τουλάχιστον για την ώρα. Ποιο είναι λοιπόν το αποτέλεσμα;

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατάφεραν να αποδυναμώσουν περαιτέρω το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν συγκριτικά με τον Ιούνιο. Οι κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις βομβαρδίστηκαν ξανά και το καθεστώς γνωρίζει τώρα ότι οι ΗΠΑ θα παρακολουθούν οποιαδήποτε νέα πυρηνική δραστηριότητα και μπορούν πάντα να χτυπήσουν ξανά.

Οι 40 ημέρες βομβαρδισμών προκάλεσαν επίσης τεράστιες ζημιές στον στρατό του Ιράν και στη βιομηχανική του βάση. Το ναυτικό του έχει καταστραφεί, η αεράμυνά του έχει εξαφανιστεί και τα αποθέματα και η παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων του έχουν υποβαθμιστεί σημαντικά. Αυτό θα χρειαστεί χρόνια για να ανασυγκροτηθεί, ακόμη και με την πιθανή βοήθεια της Ρωσίας και της Κίνας.

Η μεγαλύτερη ήττα

Η μεγαλύτερη ήττα είναι η συνεχιζόμενη απειλή του Ιράν για το Στενό του Ορμούζ αλλά και τα δεδομένα που αφορούν στο εμπλουτισμένο ουράνιο του.

Ο Τραμπ στέλνει συγκεχυμένα μηνύματα και για τα δύο, τα οποία το Ιράν αντικρούει.

Σχετικά με το ουράνιο, ο Τραμπ λέει ότι το Ιράν θα παραδώσει τα αποθέματά του στο πλαίσιο μιας συμφωνίας. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγσεθ δήλωσε ότι το Ιράν είτε θα το παραδώσει είτε οι ΗΠΑ θα πάνε να το πάρουν.

Αλλά το δεύτερο σενάριο θα απαιτούσε χερσαίες δυνάμεις και πιθανές απώλειες. Η καλύτερη στιγμή για να γίνει αυτό θα ήταν πριν από μια κατάπαυση του πυρός. Εάν το Ιράν διατηρήσει τα αποθέματα ουρανίου του, τότε οι ΗΠΑ θα είχαν αποτύχει σε έναν ακόμη στόχο που είχαν θέσει με την έναρξη του πολέμου.

Όσο για το Στενό του Ορμούζ, θα μπορεί τώρα το Ιράν να επιβάλει διόδια; Αυτό δεν είναι σαφές, αλλά τα μηνύματα αυτό δείχνουν.

Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν ενδέχεται να έχουν μια «κοινή επιχείρηση» διοδίων στο Στενό, κάτι που είναι κακή ιδέα ακόμη και αν το Ιράν το αποδεχόταν, γιατί πριν από τον πόλεμο, το Στενό ήταν μια ελεύθερη διεθνής πλωτή οδός.

Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί θεμελιώδη αρχή των ΗΠΑ εδώ και αιώνες. Η Κίνα θα χαιρόταν αν η αρχή αυτή εγκαταλειφθεί σε περίπτωση που έχει σχέδια για τα στενά της Ταϊβάν. Εάν το Ιράν διατηρήσει το δικαίωμα βέτο στην κυκλοφορία στα στενά, αυτό θα θεωρηθεί ως ήττα των ΗΠΑ.

Υπάρχει προοπτική για λευκό καπνό;

Αυτό μας φέρνει πίσω στη δύο εβδομάδων κατάπαυση του πυρός και στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν που, εκτός απροόπτου, θα ξεκινήσουν το Σάββατο. Υπάρχει προοπτική να βγει «λευκός καπνός» σε 15 ημέρες;

Το σχέδιο 10 σημείων του Ιράν για διαπραγματεύσεις απέχει πολύ από τις απαιτήσεις του Τραμπ.

Το Ιράν θέλει να αποσυρθούν από τη Μέση Ανατολή οι ΗΠΑ, τέλος στις επιθέσεις του Ισραήλ στη Χεζμπολάχ και την άρση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, μεταξύ άλλων.

Η εκδοχή που δημοσιεύθηκε στα Φαρσί περιλαμβάνει την «αποδοχή του εμπλουτισμού ουρανίου», την οποία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν αποδέχεται.

Ο Τραμπ κατάφερε να βρει μία οδό διαφυγής από τον πόλεμο που μόνος του επέλεξε να μπει. Το αν αυτή η οδός θα οδηγήσει όντως εκεί που εκείνος θέλει, μένει να φανεί. Πάντως, σίγουρα δεν θα είναι καθόλου εύκολο και οι ισορροπίες ανάμεσα στους παίκτες της περιοχής την καθιστά πιο δύσβατη. Γιατί πέραν των Αμερικανών που φαίνεται να μη βλέπουν με καλό μάτι την εμπλοκή της χώρας τους σε έναν τέτοιο πόλεμο πάλι, από τον Τραμπ περιμένουν οι σύμμαχοί του στην περιοχή και κυρίως το Ισραήλ.

Ο Νετανιάχου καθόλου δεν χάρηκε με αυτή την εξέλιξη και καθόλου διατεθειμένος δεν είναι να σταματήσει να πολεμάει τουλάχιστον τη Χεζμπολά στον Λίβανο. Μέσα σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, ο Τραμπ την επόμενη μέρα δε θα κάνει ταμείο μόνο για τον εαυτό του και την πολιτική του επιβίωση αλλά και για τη σχέση του με τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ.