Αργεντινή: Η «μάχη του νερού» στις Άνδεις - Οινοποιοί εναντίον εξορύξεων για την προστασία των παγετώνων

Στην καρδιά της παραγωγής κρασιού της Αργεντινής, τη Μεντόζα, η αγωνία για το μέλλον της υδροδότησης μεγαλώνει. Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις που χαλαρώνουν το πλαίσιο προστασίας των παγετώνων έχουν πυροδοτήσει μια έντονη σύγκρουση ανάμεσα στην κυβέρνηση του Χαβιέρ Μιλέι, που επιδιώκει δισεκατομμύρια από εξορυκτικές επενδύσεις, και τους τοπικούς παραγωγούς που βλέπουν το «δίχτυ ασφαλείας» τους να απειλείται.

«Χωρίς νερό, δεν θα υπήρχε κρασί»

Η Βιρτζίνια ντε Βάγιε, ξεναγώντας μας στον οικογενειακό αμπελώνα 160 στρεμμάτων στους πρόποδες των Άνδεων, είναι ξεκάθαρη: «Χωρίς νερό, δεν θα υπήρχε κρασί». Οι οινοποιοί της περιοχής βασίζονται αποκλειστικά στο χιόνι και το λιώσιμο των παγετώνων που τροφοδοτούν τα ποτάμια της κοιλάδας.

«Οι Άνδεις, με τα χιόνια και τους παγετώνες τους, τροφοδοτούν τα ποτάμια που φτάνουν στην κοιλάδα και αρδεύουν τις καλλιέργειες. Είναι το ίδιο νερό που πίνουμε στα σπίτια μας. Γι’ αυτό η Μεντόζα παρομοιάζεται ως η "νύμφη του νερού”», εξηγεί η ίδια στο BBC.

Για την επιχείρηση Bodega Gieco, που παράγει 100.000 λίτρα ετησίως, οι παγετώνες λειτουργούν ως εγγύηση επιβίωσης σε περιόδους ξηρασίας, οι οποίες γίνονται όλο και πιο συχνές.

Η Αργεντινή, η οποία το 2010 πρωτοπόρησε παγκοσμίως με νόμο για την προστασία των παγετώνων, αλλάζει πλέον κατεύθυνση. Με τις νέες ρυθμίσεις, η ευθύνη περνά στις επαρχίες, οι οποίες θα κρίνουν αν ένας παγετώνας είναι «στρατηγικός». Αν αποφασιστεί το αντίθετο, ο παγετώνας χάνει την προστασία του και μπορεί να παραχωρηθεί για βιομηχανική χρήση.

«Αν είναι παγετώνας, δίνει νερό»

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση και οι υποστηρικτές των μεταρρυθμίσεων υποστηρίζουν ότι η αυστηρή προστασία εμπόδιζε κρίσιμες επενδύσεις σε χαλκό και λίθιο. Ο πρόεδρος Μιλέι έχει τονίσει την ανάγκη η χώρα να φτάσει τα επίπεδα εξαγωγών της Χιλής, προσελκύοντας κολοσσούς όπως η Glencore και η BHP.

Ωστόσο, οι επιστήμονες και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν για ένα «ψευδές δίλημμα». Ο παγετωνολόγος Λούκας Ρουίς επισημαίνει: «Δεν υπάρχουν παγετώνες που δεν τροφοδοτούν ποτάμια. Αν είναι παγετώνας, δίνει νερό».

«Los glaciares no se tocan»

Το σύνθημα «Los glaciares no se tocan» («Μην αγγίζετε τους παγετώνες») κυριαρχεί πλέον στους δρόμους από τη Μεντόζα μέχρι την Παταγονία. Παρά το γεγονός ότι στη δημόσια διαβούλευση του Μαρτίου συμμετείχαν πάνω από 100.000 πολίτες, οι επικριτές καταγγέλλουν ότι η διαδικασία ήταν προσχηματική, καθώς ελάχιστοι κατάφεραν τελικά να ακουστούν. Η σύγκρουση παραμένει ανοιχτή, με εκατομμύρια ανθρώπους να φοβούνται ότι η δίψα για επενδύσεις θα αφήσει τη χώρα χωρίς το πολυτιμότερο αγαθό της.