Διπλωματικός «πόλεμος νεύρων» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν - Η πρόοδος, η παράταση και τα ερωτήματα

Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν σημείωσαν πρόοδο στις συνομιλίες την Τρίτη (14/4), πλησιάζοντας περισσότερο σε μια συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους.

Οι δύο αντίπαλοι - με τη βοήθεια διαμεσολαβητών από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία - προσπαθούν να γεφυρώσουν τα εναπομείναντα χάσματα και να καταλήξουν σε συμφωνία πριν λήξει η εκεχειρία στις 21 Απριλίου.

Σύμφωνα με το Axios, η διαπραγματευτική ομάδα του Ντόναλντ Τραμπ - ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο ανώτερος σύμβουλος Τζάρεντ Κούσνερ - συνέχισε τις επαφές, ανταλλάσσοντας προτάσεις με την ιρανική πλευρά και τις διαμεσολαβήτριες χώρες. «Βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία και παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με όλες τις χώρες και πλησιάζουν σε συμφωνία», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. Μία δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε ότι σημειώθηκε πρόοδος.

«Θέλουμε και θέλουν συμφωνία»

«Θέλουμε να καταλήξουμε σε συμφωνία. Και μέλη της ιρανικής κυβέρνησης θέλουν το ίδιο. Το ζητούμενο είναι να ευθυγραμμιστεί ολόκληρη η κυβέρνηση», ανέφερε τρίτος αξιωματούχος. Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες, νέος γύρος απευθείας συνομιλιών αναμένεται τις επόμενες ημέρες, πριν από τη λήξη της εκεχειρίας, χωρίς ωστόσο να έχει οριστεί ημερομηνία.

Ο Βανς, ο οποίος ηγήθηκε των αρχικών συνομιλιών στο Πακιστάν, δήλωσε ότι «οι άνθρωποι απέναντί μας θέλουν συμφωνία» και εξέφρασε την αισιοδοξία του για την πορεία των διαπραγματεύσεων. Αν επιτευχθεί συμφωνία-πλαίσιο, η εκεχειρία θα πρέπει να παραταθεί ώστε να καθοριστούν οι λεπτομέρειες μιας συνολικής συμφωνίας. «Οι λεπτομέρειες είναι περίπλοκες. Δεν μπορούν να οριστικοποιηθούν σε δύο ημέρες», σημείωσε αξιωματούχος.

Ασφυκτικός οικονομικός κλοιός γύρω από το Ιράν

Η πίεση προς την Τεχεράνη αυξάνεται, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, λόγω του ναυτικού αποκλεισμού - που έχει περιορίσει τις εξαγωγές πετρελαίου - και της επιδεινούμενης οικονομικής κρίσης. «Το Ιράν δεν έχει χρήματα. Το γνωρίζουμε - και το γνωρίζουν ότι το γνωρίζουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά αξιωματούχος.

Το Ιράν εξάγει περίπου 1,5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, με έσοδα γύρω στα 140 εκατ. δολάρια. «Ενας αποκλεισμός μπορεί να μηδενίσει αυτά τα έσοδα από τη μια μέρα στην άλλη», σημείωσε ο Μίαντ Μαλέκι, ανώτερος συνεργάτης στη δεξαμενή σκέψης Foundation for Defense of Democracies. Το νησί Χαργκ, από όπου διακινείται περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, θα μπορούσε ουσιαστικά να παραλύσει υπό τέτοιες συνθήκες. «Τι σημαίνει για μια χώρα που στηρίζεται στο πετρέλαιό της να μην μπορεί να παράγει; Θα είναι χειρότερο από τη Βενεζουέλα υπό τον Μαδούρο», ανέφερε αξιωματούχος.

Ήδη πριν από τον πόλεμο, η ιρανική οικονομία βρισκόταν υπό πίεση από τις κυρώσεις της κυβέρνησης Τραμπ, με υψηλή ανεργία, ελλείψεις καυσίμων και υψηλές τιμές τροφίμων, μια κατάσταση που επιδεινώθηκε περαιτέρω από τον πόλεμο. Παράλληλα, αμερικανικά και ισραηλινά χτυπήματα έχουν πλήξει βασικές βιομηχανικές υποδομές, ενώ η κρατική τράπεζα Σεπάχ δέχεται συνεχείς κυβερνοεπιθέσεις. Το παρατεταμένο μπλακ άουτ στο διαδίκτυο - πλέον στη 47η ημέρα - κοστίζει στην οικονομία περίπου 50 εκατ. δολάρια ημερησίως.

Εξετάζεται έμπρακτα το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας;

Οι ΗΠΑ και το Ιράν εξετάζουν το ενδεχόμενο να παρατείνουν την εκεχειρία τους - η οποία λήγει την Τρίτη (21/4) - για ακόμη δύο εβδομάδες, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος για διαπραγματεύσεις με στόχο μια ειρηνευτική συμφωνία, σύμφωνα με το Bloomberg που επικαλείται άτομο που γνωρίζει το θέμα.

Οι διαμεσολαβητές μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών προσπαθούν να οργανώσουν τεχνικές συνομιλίες για την επίλυση των πιο αμφιλεγόμενων ζητημάτων, δήλωσε το άτομο, το οποίο ζήτησε να μην κατονομαστεί λόγω της ευαισθησίας του θέματος. Σε αυτά περιλαμβάνονται το άνοιγμα ξανά των Στενών του Ορμούζ και ο πυρηνικός εμπλουτισμός του Ιράν, πρόσθεσε. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν υπάρχουν ακόμη εγγυήσεις ότι η κατάπαυση του πυρός θα παραταθεί και οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει σε αυτό, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος που γνωρίζει το θέμα, ζητώντας να διατηρήσει την ανωνυμία του.  Ούτε το Ιράν ούτε οι ΗΠΑ επιθυμούν την επιστροφή στις εχθροπραξίες, δήλωσε ένα άλλο άτομο που γνωρίζει τις συζητήσεις.

Πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος υποβάθμισε την προοπτική αναζωπύρωσης των μαχών την Τρίτη (14/4), δηλώνοντας στο Fox Business ότι ο πόλεμος, που διαρκεί σχεδόν επτά εβδομάδες, «πλησιάζει στο τέλος του».

Θρίλερ με την ημέρα και το μέρος της επόμενης συνάντησης

Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συμφωνήσει κατ’ αρχήν να συναντηθούν, αλλά δεν έχουν αποφασίσει ακόμη για την ημερομηνία και τον τόπο της συνάντησης όπως αναφέρει η Wall Street Journal. Οι περιφερειακοί μεσολαβητές εξακολουθούν να πιέζουν για την παράταση της εκεχειρίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν και για τη διοργάνωση ενός δεύτερου γύρου συνομιλιών, αλλά η πρόοδος είναι αργή, σύμφωνα με αξιωματούχους που είναι ενήμεροι για το θέμα.

Σημειώνεται ότι ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεμπάζ Σαρίφ θα επισκεφθεί τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και την Τουρκία από τις 15 έως τις 18 Απριλίου, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών του Ισλαμαμπάντ. Οι αξιωματούχοι πρόσθεσαν ότι είναι απίθανο να πραγματοποιηθεί συνάντηση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν πριν από τη λήξη της εν λόγω επίσκεψης. Υπενθυμίζεται ότι η εκεχειρία δύο εβδομάδων ανακοινώθηκε από τον πρόεδρο Τραμπ στις 7 Απριλίου.