«Σκληρό ροκ» στο Ορμούζ: Το τέλος της διπλωματίας και η επιστροφή στο «σημείο μηδέν»

Η νέα «σφράγιση» των Στενών του Ορμούζ το βράδυ του Σαββάτου (18/4) από την Τεχεράνη αποτελεί την οδυνηρή επιβεβαίωση ότι οι ελπίδες για μια συμφωνία που θα εκτόνωνε την ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ανήκουν οριστικά στο παρελθόν.

Παρά τις προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν για τις επαφές στο Πακιστάν, η πραγματικότητα αποδείχθηκε σκληρή: το χάσμα μεταξύ των απαιτήσεων του Ντόναλντ Τραμπ και των «κόκκινων γραμμών» της ιρανικής ηγεσίας παραμένει αγεφύρωτο.

Το αδιέξοδο της «ιερής» διαπραγμάτευσης

Σύμφωνα με αναλυτές, το αδιέξοδο προκλήθηκε από την αδυναμία συμφωνίας για το πυρηνικό μέλλον του Ιράν. Η απαίτηση της Ουάσιγκτον για οριστικό μηδενισμό του εμπλουτισμού ουρανίου προσέκρουσε στην ιδεολογική και εθνική στάση της Τεχεράνης. Για το Ιράν, το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά «ιερό χώμα» της πατρίδας του, κάτι που καθιστά οποιαδήποτε υποχώρηση αδύνατη.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα Στενά του Ορμούζ παύουν να λειτουργούν απλώς ως εμπορική οδός και μετατρέπονται στον απόλυτο μοχλό πίεσης. Ό,τι δεν μπορεί να επιτευχθεί στις αίθουσες των συσκέψεων στην Ουάσιγκτον ή την Τεχεράνη, εκδηλώνεται πλέον με τη σύσφιξη ή τη χαλάρωση του ναυτικού αποκλεισμού στην περιοχή, σύμφωνα με ανάλυση του Al Jazeera.

Πολιτική επιβίωση εναντίον στρατηγικής νίκης

Ειδικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι βρισκόμαστε σε μια επικίνδυνη ισορροπία, καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει φτάσει ακόμη στο «πολιτικό σημείο θραύσης» της.

Από τη μία, ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ στην ανάγκη του για μια «λαμπερή» διπλωματική νίκη, η οποία όμως, όσο καθυστερεί, τον κάνει να φαίνεται αδύναμος.

Από την άλλη, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) βρίσκουν στην κλιμάκωση την ευκαιρία να επιβάλουν τη σκληρή τους γραμμή, θεωρώντας ότι ο έλεγχος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής είναι το ισχυρότερο χαρτί τους.

Δομικά προβλήματα χωρίς φόρμουλα συμβιβασμού

Πέρα από το πυρηνικό ζήτημα, παραμένουν στο τραπέζι -χωρίς καν να έχουν συζητηθεί- το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν και ο περιφερειακός του ρόλος. Η έλλειψη μιας κοινά αποδεκτής φόρμουλας συμβιβασμού σημαίνει ότι η σύγκρουση εισέρχεται σε μια φάση παρατεταμένης φθοράς.

Με τη διεθνή οικονομία να κρατά την ανάσα της μπροστά στο ενδεχόμενο ενός ενεργειακού σοκ, η κατάσταση παραμένει ρευστή. Όσο οι δύο πλευρές χρησιμοποιούν τα Στενά ως εργαλείο «εκβιασμού» και επίδειξης ισχύος, ο κίνδυνος ενός ατυχήματος που θα πυροδοτήσει μια γενικευμένη ανάφλεξη παραμένει πιο ορατός από ποτέ.