Κόσμος|28.04.2026 07:20

Εκνευρισμός και ανησυχία στην Ευρώπη λόγω του διπλωματικού αδιέξοδου μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν

Έφη Κουτσοκώστα

Οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από την ηγεσία του Ιράν. Αυτή η δήλωση του Φρίντριχ Μερτς, δεν είναι μία δήλωση που θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι ένας Καγκελάριος της Γερμανίας θα έκανε ποτέ για το μεγάλο σύμμαχο, τις ΗΠΑ. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μερτς ασκεί σφοδρή κριτική στον Τραμπ, μετά κυρίως, την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Είχε πει σε παλαιότερες δηλώσεις ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν έχει στρατηγική εξόδου, αλλά τώρα το πήγε ένα βήμα παραπέρα ανεβάζοντας πρωτοφανώς τους τόνους.

Πριν από δύο ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε το ταξίδι των Αμερικανών διαπραγματευτών στο Ισλαμαμπάντ όπου θα πήγαιναν για συνομιλίες με τους Ιρανούς. Ένας προηγούμενος γύρος στην πρωτεύουσα του Πακιστάν δύο εβδομάδες νωρίτερα, όταν ο Τζ. Ντ. Βανς, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, ηγήθηκε της αμερικανικής αντιπροσωπείας, κατέληξε σε αδιέξοδο.

Τα «καρφιά» Μετς

Η δριμεία κριτική του Μερτς για τις αδιέξοδες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν, η οποία είναι βέβαιο ότι θα επιδεινώσει το ήδη σοβαρό ρήγμα μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στο ΝΑΤΟ, έρχεται σε άμεση αντίθεση με την προσπάθεια του Τραμπ να δώσει θετικό πρόσημο στη διπλωματική προσπάθεια.

Μια μέρα νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε στο Fox News: «Έχουμε όλα τα χαρτιά», προσθέτοντας ότι αν η Τεχεράνη θέλει να μιλήσει, «μπορούν να έρθουν σε εμάς ή μπορούν να μας καλέσουν».

Μιλώντας σε φοιτητές στο Μάρσμπεργκ, ο Μερτς υπονόησε ότι η ομάδα του Τραμπ είναι αυτή που υπολείπεται έναντι των Ιρανών. «Οι Ιρανοί είναι προφανώς πολύ επιδέξιοι στις διαπραγματεύσεις, ή μάλλον, πολύ επιδέξιοι στο να μην διαπραγματεύονται, αφήνοντας τους Αμερικανούς να ταξιδεύουν στο Ισλαμαμπάντ και μετά να φεύγουν ξανά χωρίς κανένα αποτέλεσμα», είπε χαρακτηριστικά.

«Ένα ολόκληρο έθνος ταπεινώνεται από την ιρανική ηγεσία, ειδικά από τους λεγόμενους Φρουρούς της Επανάστασης. Και ελπίζω ότι αυτό θα τελειώσει το συντομότερο δυνατό» πρόσθεσε.

Αφού αρχικά είχε δικαιολογήσει την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν και είχε πει ότι «δεν ήταν η ώρα να κάνει κανείς κηρύγματα στην Ουάσινγκτον», ο Μερτς έχει γίνει πιο επικριτικός απέναντι στη σύγκρουση τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς οι οικονομικές επιπτώσεις της έχουν μετατραπεί σε μια εσωτερική κρίση.

Παρά το τεράστιο πρόγραμμα δημόσιων δαπανών για την αναβάθμιση των υποδομών και των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, η γερμανική οικονομία προβλέπεται τώρα να εισέλθει στο τέταρτο συνεχόμενο έτος στασιμότητας. Εν τω μεταξύ, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία επωφελείται από τον πόλεμο, ξεπερνώντας το CDU στο 27%.

Ο Μερτς ανησυχεί και για τον αντίκτυπο του πολέμου στις αποστολές όπλων των ΗΠΑ στην Ουκρανία.

Αφού ο Τραμπ προσπάθησε να εμπλέξει το ΝΑΤΟ στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, η Γερμανία αντέδρασε, με τον υπουργό Άμυνας του Μερτς, Μπόρις Πιστόριους, να λέει μάλιστα ότι η σύγκρουση στο Ιράν «δεν ήταν ο πόλεμός μας». Αλλά ο καγκελάριος έκτοτε δήλωνε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν θα πρέπει να αποτελεί «τεστ αντοχής» για τις διατλαντικές σχέσεις.

Τη Δευτέρα, επανέλαβε ότι το Βερολίνο ήταν έτοιμο να αναπτύξει ναρκαλιευτικά για να βοηθήσει στην επαναλειτουργία των Στενών στο πλαίσιο μιας διεθνούς αποστολής, αλλά μόνο μετά από συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Δεν βλέπει τέλος των εχθροπραξιών σύντομα «επειδή οι Ιρανοί είναι προφανώς ισχυρότεροι από το αναμενόμενο», όπως τόνισε σχετικά.

Η αλήθεια είναι ότι το Ιράν υπέβαλε τη Δευτέρα μια νέα πρόταση για μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που θα επικεντρώνεται στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, αφήνοντας στην άκρη τις συζητήσεις για το βασικό θέμα για το οποίο ξεκίνησε ο πόλεμος, που είναι τα πυρηνικά όπλα, αλλά και οι πύραυλοι και οι κυρώσεις για αργότερα.

Σύμφωνα, μάλιστα, με νομοσχέδιο που καταρτίζεται από το κοινοβούλιο του Ιράν, οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πρέπει να πληρώνουν στην Τεχεράνη για τις «υπηρεσίες» που συνεπάγεται η διέλευση από τα Στενά, η οποία ήταν δωρεάν πριν από τον πόλεμο.

O πόλεμος κοστίζει στην Ευρώπη

Με τις συνομιλίες, λοιπόν, να βρίσκονται εδώ και μέρες σε στάδιο προετοιμασίας αλλά στην πραγματικότητα να μην προχωρούν και η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές να μη γεφυρώνεται, ο εκνευρισμός αλλά και η ανησυχία στην Ευρώπη μεγαλώνει και αρχίζει να εκφράζεται πιο έντονα. Ο Μερτς, ο ηγέτης της μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ, με τις δηλώσεις του στέλνει ένα μήνυμα στον Τραμπ αλλά και στο εσωτερικό του. Και σίγουρα βλέπει ότι όσο οι Αμερικανοί δεν αποκτούν μία ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί χρόνος και ο λογαριασμός για τις οικονομίες της Ευρώπης να είναι ιδιαίτερα επώδυνος.

Ο πόλεμος «μας κοστίζει πολλά χρήματα και πολλή οικονομική ισχύ», δήλωσε μεταξύ άλλων, για να προσθέσει με νόημα ότι «το πρόβλημα με συγκρούσεις σαν κι αυτή είναι πάντα το εξής: δεν χρειάζεται απλώς να μπεις, πρέπει να ξαναβγείς. Το είδαμε αυτό με πολύ οδυνηρό τρόπο στο Αφγανιστάν, για 20 χρόνια».

ΤεχεράνηΗΠΑΕυρώπηΓερμανίαΦρίντριχ ΜέρτςσύγκρουσηΝτόναλντ Τραμπ