Κατάφερε το πιο απομονωμένο νησί του κόσμου να επινοήσει δίκη του γλώσσα; Τι δείχνει νέα έρευνα

Μια ξύλινη πινακίδα από το Νησί του Πάσχα, που χρονολογείται στα τέλη του 15ου αιώνα, ανατρέπει όσα πίστευαν μέχρι τώρα οι ερευνητές για το μυστηριώδες σύστημα γραφής «ρόγκο ρόγκο» του νησιού.

Η ανάλυση υποδηλώνει ότι το σύστημα γραφής ίσως υπήρχε πριν ακόμη φτάσουν οι Ευρωπαίοι. Αυτή η πιθανότητα επαναφέρει στο προσκήνιο την ιδέα της ανεξάρτητης επινόησης.

Όπως σημειώνει το dailygalaxy.com, το Νησί του Πάσχα ή Ράπα Νούι βρίσκεται περισσότερα από 3.000 χιλιόμετρα μακριά από τις ακτές της Χιλής και συγκαταλέγεται στα πιο απομονωμένα κατοικημένα μέρη στη Γη. Οι πρώτοι άνθρωποι εγκαταστάθηκαν εκεί μεταξύ 1150 και 1280, δημιουργώντας έναν ξεχωριστό πολιτισμό μακριά από εξωτερικές επιρροές. Αυτή η απομόνωση κράτησε μέχρι το 1722, όταν ο Ολλανδός θαλασσοπόρος Γιάκομπ Ρόχγεβεν έφτασε στο νησί.

Ανάμεσα στα ευρήματα που εντόπισαν αργότερα οι Ευρωπαίοι ήταν το «ρόγκο ρόγκο», ένα σύστημα χαραγμένων συμβόλων που καταγράφηκε για πρώτη φορά το 1864. Από τότε, οι ερευνητές προσπαθούν να καταλάβουν την προέλευσή του. Αναπτύχθηκε τοπικά ή επηρεάστηκε από εξωτερικούς παράγοντες;

Μια μοναδική πινακίδα που χρονολογείται πριν τους Ευρωπαίους

Μια ομάδα με επικεφαλής τη Σίλβια Φεράρα από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια ανέλυσε αρκετά ξύλινα αντικείμενα με επιγραφές χρησιμοποιώντας ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα. Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Scientific Reports, μία πινακίδα χρονολογείται μεταξύ 1493 και 1509, δηλαδή πολύ πριν φτάσουν οι Ευρωπαίοι στο νησί. Αυτό το στοιχείο υποδηλώνει ότι οι κάτοικοι του Ράπα Νούι ενδέχεται να ανέπτυξαν το «ρόγκο ρόγκο» μόνοι τους.

«Το ερώτημα είναι υψίστης σημασίας, καθώς υποδηλώνει την πιθανότητα μιας ανεξάρτητης επινόησης της γραφής, παρόμοιας με εκείνη που συνέβη σε άλλα μέρη του κόσμου όπου η γραφή δημιουργήθηκε από την αρχή, όπως στη Μεσοποταμία, την Αίγυπτο, την Κίνα και τη Μεσοαμερική», έγραψαν οι συγγραφείς. «Αν το "ρόγκο ρόγκο" προηγείται της άφιξης ξένων ταξιδιωτών, θα μπορούσε να αποτελεί μία ακόμη - και την πιο πρόσφατη - επινόηση γραφής στην ανθρώπινη ιστορία».

Τα απρόσμενα μοτίβα που παρουσιάζει

Το «ρόγκο ρόγκο» δεν μοιάζει καθόλου με ευρωπαϊκά συστήματα γραφής. Τα σύμβολά του είναι πιο εικονογραφικά και η διάταξή τους δεν αντιστοιχεί σε δυτικά πρότυπα. Οι ερευνητές ανέφεραν ότι δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις εξωτερικής επιρροής.

Το σύστημα παραμένει επίσης ακατανόητο. Δεν έχουν βρεθεί ποτέ δίγλωσσα κείμενα και υπάρχουν ελάχιστα συμφραζόμενα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αποκρυπτογράφησή του. Έτσι, προς το παρόν, τα σύμβολα παραμένουν δύσκολο να ερμηνευτούν.

Η έλλειψη δεδομένων διατηρεί το μυστήριο

Τα ευρήματα συνοδεύονται από ορισμένους περιορισμούς. Η ραδιοχρονολόγηση δείχνει πότε κόπηκε το ξύλο, όχι πότε χαράχτηκαν τα σύμβολα. Όπως εξήγησε η Φεράρα, θα ήταν ασυνήθιστο να χρησιμοποιηθεί πολύ παλιό ξύλο, αλλά αυτή η αβεβαιότητα δεν μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως. «Ιστορικά», είπε, «αν δανειστείς ένα σύστημα γραφής, τότε το διατηρείς όσο το δυνατόν πιο κοντά στο αρχικό».

Υπάρχει επίσης το ζήτημα του μεγέθους του δείγματος. Μόνο μία πινακίδα χρονολογείται ξεκάθαρα πριν από την ευρωπαϊκή επαφή, ενώ άλλες ανήκουν σε μεταγενέστερες περιόδους. Ο συνολικός αριθμός γνωστών αντικειμένων «ρόγκο ρόγκο» είναι μόλις 27 και είναι διασκορπισμένα σε συλλογές ανά τον κόσμο, γεγονός που καθιστά τη μελέτη τους ακόμη πιο δύσκολη.