Τραμπ - Σι: Η κρίσιμη συνάντηση στο Πεκίνο, οι προσδοκίες και τα θέματα «αγκάθια» που θα τεθούν στο τραπέζι

Και μόνο η παρουσία του Τραμπ στο Πεκίνο είναι είδηση. Η σύνοδος κορυφής του με τον Σι Τζινπίνγκ, η οποία αρχικά είχε προγραμματιστεί για τις αρχές Απριλίου, αναβλήθηκε λόγω του πολέμου στο Ιράν. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος και η ομάδα του Σι ήταν αποφασισμένοι να πραγματοποιηθεί η σύνοδος κορυφής, κυρίως επειδή πρόκειται να είναι η πρώτη από τις τέσσερις συναντήσεις μεταξύ των δύο ανδρών φέτος.

Η επωδός σχεδόν όλων των εμπλεκομένων είναι ότι τουλάχιστον μιλάνε. Πριν από ένα χρόνο βρίσκονταν στα πρόθυρα ενός τεράστιου εμπορικού πολέμου. Η Αμερική είχε επιβάλει δασμούς στα κινεζικά προϊόντα στο 145% και οι έλεγχοι των εξαγωγών σπάνιων γαιών της Κίνας απείλησαν την παγκόσμια βιομηχανία με όλα τα σενάρια τότε να προαναγγέλουν παγκόσμια ύφεση.

Αυτός ο κίνδυνος άνοιξε το δρόμο για μια εκεχειρία, η οποία συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο του 2025. Και οι δύο χώρες μείωσαν τους δασμούς, η Κίνα ξεκίνησε πάλι τις αποστολές σπάνιων γαιών και η Αμερική απέφυγε να επιβάλει περισσότερους ελέγχους στις εξαγωγές στην Κίνα.

Οι προσδοκίες της Κίνας και των ΗΠΑ

Μπορεί να διαρκέσει η εκεχειρία; Πολλοί και από τις δύο πλευρές πιστεύουν ότι μπορεί, απλώς επειδή η εναλλακτική λύση - η οικονομική σύγκρουση πλήρους εμβέλειας - είναι τόσο δυσάρεστη. Ωστόσο, η εκεχειρία δεν βασίζεται στην αγάπη αλλά στον φόβο. Και οι δύο πλευρές εργάζονται για να μειώσουν την επιρροή της άλλης. Η Κίνα προσπαθεί να προχωρήσει στους προηγμένους ημιαγωγούς και να διαφοροποιήσει τις εξαγωγές της, ώστε να μπορεί να ευδοκιμήσει χωρίς την αμερικανική αγορά. Η Αμερική προσπαθεί να σπάσει την ισχυρή επιρροή της Κίνας στις σπάνιες γαίες.

Η αδύναμη οικονομία του Σι αποτελεί κίνητρο για να συνεργαστεί και ελπίζει να δελεάσει τον Τραμπ με υποσχέσεις για αγορά περισσότερων γεωργικών προϊόντων, αεροσκαφών κλπ. Αλλά ο Σι έχει δώσει ξανά αυτή την υπόσχεση στο παρελθόν και οι Αμερικανοί αγρότες δεν έχουν ανακτήσει ποτέ το χαμένο μερίδιο αγοράς τους στην Κίνα.

Ο Σι θεωρεί την τεχνητή νοημοσύνη ως το καθοριστικό πεδίο ανταγωνισμού του Πεκίνου με τις ΗΠΑ και υστερεί, αν και όχι πολύ.

Η κυβέρνηση θέλει συνομιλίες με το Πεκίνο σχετικά με τις δικλείδες ασφαλείας που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη και με κάθε τρόπο να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας.

Ωστόσο, παραμένουν χαμηλές οι προσδοκίες όσον αφορά τον έλεγχο των όπλων μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, και το καλύτερο αποτρεπτικό μέσο είναι η κυριαρχία των ΗΠΑ στα μοντέλα και την υπολογιστική ισχύ.

Το Πεκίνο πιθανότατα θα κάνει δηλώσεις σχετικά με την υπεύθυνη διαχείριση - και στη συνέχεια θα επιδιώξει τα δικά του συμφέροντα χωρίς να λαμβάνει υπόψη τους κανόνες ή τους νόμους.

Ιράν και Ταΐβάν στο τραπέζι

Επί τάπητος θα τεθεί και το θέμα της Ταϊβάν. Ο Σι θέλει δικαίωμα βέτο στις πωλήσεις όπλων των ΗΠΑ στο νησί και πιέζει τις ΗΠΑ να «αντιταχθούν» επίσημα στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν, σε αντίθεση με την τρέχουσα στάση της «μη υποστήριξης».

Ο Τραμπ μπορεί να μην ενδιαφέρεται για την ελευθερία της Ταϊβάν ή για το παράδειγμα που παρουσιάζει ότι μια ευημερούσα κινεζική δημοκρατία είναι εφικτή. Αλλά σίγουρα, με το μέτωπο της Μέσης Ανατολής ανοιχτό, ο Πρόεδρος δεν θέλει άλλη μια κρίση κατά τη διάρκεια της θητείας του, η οποία θα ήταν μια οικονομική και γεωπολιτική καταστροφή.

Όταν, βέβαια, δύο ηγέτες και μάλιστα αυτού του βεληνεκούς συναντιούνται μπορούν να συζητήσουν τα πάντα και να αποφασίσουν τα πάντα. Η Ιαπωνία και άλλοι στην περιοχή παρακολουθούν με αγωνία - μια υπενθύμιση ότι η υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Ταϊπέι είναι ένα συμφέρον που διαμορφώνει τις συμμαχίες της Αμερικής σε όλο τον κόσμο. Ένα λάθος θα ήταν να μην σταματήσει στο Τόκιο πριν από το Πεκίνο ως ένδειξη αλληλεγγύης προς την Ιαπωνία.

Οι ΗΠΑ θέλουν τη βοήθεια της Κίνας στο θέμα του Ιράν και ειδικά στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Και θα θεωρούσαν θετικό βήμα αν η Κίνα τουλάχιστον σταματούσε να βοηθά ενεργά τον εχθρό, κάτι που επίσης δε διαφαίνεται ότι θα μπορούσε να διασφαλιστεί εύκολα.

Η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται ολοένα και πιο ενοχλημένη από τη στάση του Πεκίνου, το οποίο δημοσίως δηλώνει ότι επιθυμεί τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν, ενώ παράλληλα -σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις- συνεχίζει να παρέχει υποστήριξη στην ιρανική στρατιωτική μηχανή.

Η Wall Street Journal ανέφερε, μάλιστα, ότι κινεζικές εταιρείες εξάγουν εξαρτήματα που είναι κρίσιμα για το πρόγραμμα drones της Τεχεράνης, με Αμερικανούς αξιωματούχους να εκτιμούν, την ίδια ώρα, ότι η σύγκρουση με το Ιράν ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση του Σι απέναντι στον Τραμπ ενόψει της συνάντησής τους.

Προς το παρόν, η μεγαλύτερη προσδοκία από τη συνάντηση των δύο ηγετών αφορά στην επίδειξη καλής διάθεσης. Στα τέλη του καλοκαιριού, ο Σι αναμένεται να ανταποδώσει την επίσκεψη πηγαίνοντας στην Αμερική. Οι ηγέτες μπορεί να ξεκινήσουν συζητήσεις για την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης, και η Κίνα πιθανότατα θα ανακοινώσει μεγάλες αγορές βοδινού κρέατος, φασολιών και Boeing. Αλλά τα καλά νέα σταματούν εκεί όπως και οι προσδοκίες. Και οι δύο πλευρές, σε αυτή τη φάση μάλλον θα είναι ικανοποιημένες με τη διατήρηση του status quo, δηλαδή την αποφυγή μίας επιδείνωσης.