Τα διακυβεύματα της συνόδου στο Πεκίνο - Ενέργεια, ορυκτά και... η καυτή ιρανική πατάτα

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει δύσκολη πρόκληση στο να μετατρέψει την ατζέντα του περί «ενεργειακής κυριαρχίας» σε πραγματικές ενεργειακές επιτυχίες, όταν συναντηθεί με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο.

Η Κίνα είναι μια τεράστια αγορά και ο Τραμπ αγαπά να χρησιμοποιεί διμερείς συνόδους κορυφής για να εξασφαλίζει συμφωνίες αγοράς ενέργειας. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου λένε ότι η ενέργεια βρίσκεται στην ατζέντα της συνόδου αυτής της εβδομάδας, αν και δεν είναι σαφές πόσο ψηλά στις προτεραιότητες.

Σύμφωνα με τον αναλυτή εμπορίου Τσαντ Μπάουν, λέει το Axios, το έδαφος δεν είναι πρόσφορο για συμφωνίες πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η Κίνα είναι επιφυλακτική απέναντι στην ιδέα να εξαρτάται ενεργειακά από έναν αντίπαλο.

Επιπλέον, το «ιστορικό ανατροπών πολιτικής» του Τραμπ δημιουργεί τον φόβο ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διακόψουν εξαγωγές αν οι εγχώριες τιμές ενέργειας αυξηθούν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Παράλληλα: «Ο πόλεμος με το Ιράν και η παγκόσμια έλλειψη ενέργειας σημαίνουν ότι υπάρχουν πολλοί ενδιαφερόμενοι για αμερικανικό πετρέλαιο και LNG σήμερα, άρα υπάρχει μικρότερη πίεση από την αμερικανική πλευρά», ανέφερε ο Μπράουν.

Η επίδραση του πολέμου με το Ιράν

Οι ΗΠΑ ίσως διαθέτουν και μικρότερη διαπραγματευτική ισχύ ενόψει της συνόδου λόγω του πολέμου με το Ιράν. Η Κίνα ενισχύει τον παραδοσιακά κυρίαρχο ρόλο της ως παγκόσμιος προμηθευτής ηλιακών πάνελ, μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ ο πόλεμος περιορίζει τις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο Τραμπ, σύμφωνα με τον αναλυτή Ντέιβιντ Χαρτ, επιδιώκει να χρησιμοποιήσει την αυξημένη παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου των ΗΠΑ ως γεωπολιτικό μοχλό πίεσης. Ωστόσο, «παρότι και οι δύο πλευρές έχουν σημειώσει επιτυχίες, το στρατιωτικό ρίσκο του Τραμπ στο Ιράν έχει ουσιαστικά αποδυναμώσει τη θέση του».

Οι κινεζικές εισαγωγές αμερικανικού LNG και αργού πετρελαίου έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια λόγω των εμπορικών συγκρούσεων, αν και έχει υπάρξει αύξηση στις εισαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων. Η Κίνα εξαρτάται από τα Στενά του Ορμούζ για πετρέλαιο και φυσικό αέριο και αποτελεί τον βασικό αγοραστή ιρανικού αργού πετρελαίου. Παράλληλα, ενισχύει όλο και περισσότερο τη δική της μορφή κυριαρχίας ως «ηλεκτρο-κράτος», μέσω εξαγωγών ηλιακών πάνελ, μπαταριών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Σπάνιες γαίες, ο «άσσος στο μανίκι» των Κινέζων

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στους περιορισμούς εξαγωγών ορυκτών από την Κίνα, παρότι μια συμφωνία το περασμένο φθινόπωρο χαλάρωσε ορισμένους από τους κινεζικούς ελέγχους. Το θέμα είναι εξαιρετικά σημαντικό, καθώς οι σπάνιες γαίες και άλλα κρίσιμα ορυκτά είναι απαραίτητα για αμυντικές και βιομηχανικές εφαρμογές. Η Κίνα παραμένει ο κυρίαρχος προμηθευτής παγκοσμίως.

Η Μέλανι Χαρτ του Atlantic Council υποστηρίζει ότι ισχυρότερες δεσμεύσεις της Κίνας για τα ορυκτά θα αποτελούσαν επιτυχία για τους Αμερικανούς διαπραγματευτές. «Ενώ το Πεκίνο θέλει να διατηρήσει αυτόν τον μοχλό πίεσης, η Ουάσιγκτον θέλει να τον χαλαρώσει αρκετά ώστε να κερδίσει χρόνο για προσπάθειες απο-εξάρτησης των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης εναλλακτικών δυνατοτήτων εξόρυξης και επεξεργασίας σπάνιων γαιών».

Η σύνοδος ίσως αγγίξει και το ίδιο το ζήτημα του πολέμου, δεδομένης της επιρροής που διαθέτει η Κίνα στο Ιράν ως βασικός αγοραστής ενέργειας και τεχνολογικός εταίρος του. Η Τατιάνα Μίτροβα από το Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής δήλωσε στο Axios: «Θα παρακολουθούσα προσεκτικά οτιδήποτε συνδέει την Κίνα με αποκλιμάκωση, ασφάλεια ναυσιπλοΐας ή έναν πιο ενεργό διπλωματικό ρόλο απέναντι στο Ιράν».