Ένα βήμα πριν τις πρόωρες εκλογές το Ισραήλ: Οι δημοσκοπήσεις που «καίνε» τον Νετανιάχου

Σε τροχιά πρόωρων εκλογών εισέρχεται το Ισραήλ μετά την ομόφωνη υπερψήφιση του νομοσχεδίου για τη διάλυση της Κνεσέτ στην προκαταρκτική ανάγνωση.

Σύμφωνα με το timesofisrael.com, η εξέλιξη αυτή, που πυροδοτήθηκε από την «ανταρσία» των υπερορθόδοξων συμμάχων του Μπενιαμίν Νετανιάχου για το ζήτημα της στρατιωτικής θητείας, γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό από την αντιπολίτευση, η οποία κάνει λόγο για το τέλος της χειρότερης κυβέρνησης στην ιστορία της χώρας. «Η αρχή του τέλους για τη χειρότερη κυβέρνηση στην ιστορία του Ισραήλ», δήλωσε ο επικεφαλής της Αριστεράς. Παρότι το νομοσχέδιο δεν ορίζει ακριβή ημερομηνία, οι εκλογές πρέπει να διεξαχθούν το αργότερο έως τις 27 Οκτωβρίου.

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών

Με συντριπτική πλειοψηφία 110-0, οι βουλευτές της Κνεσέτ υπερψήφισαν το μεσημέρι της Τετάρτης στην προκαταρκτική ανάγνωση το κυβερνητικό νομοσχέδιο για τη διάλυση του κοινοβουλίου. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, εφόσον το νομοσχέδιο λάβει την τελική έγκριση. Το κείμενο του νομοσχεδίου δεν προσδιορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία για τις κάλπες.

Αντίθετα, ορίζει ότι η αρμόδια Επιτροπή του Κοινοβουλίου θα πρέπει να ορίσει τη διεξαγωγή τους τουλάχιστον τρεις μήνες μετά την τελική επικύρωση της νομοθεσίας. Το χρονοδιάγραμμα για την οριστική ψήφιση παραμένει ασαφές: το νομοσχέδιο είτε θα προωθηθεί με διαδικασίες εξπρές τις επόμενες ημέρες είτε θα καθυστερήσει λόγω πολιτικών ελιγμών.

Σε κάθε περίπτωση, οι εκλογές πρέπει να προκηρυχθούν εντός πέντε μηνών από την ψήφιση του νόμου, δηλαδή το αργότερο στα μέσα με τέλη Οκτωβρίου. Πληροφορίες αναφέρουν ότι τα υπερορθόδοξα κόμματα της Κνεσέτ προτιμούν τις αρχές Σεπτεμβρίου, ενώ η καταληκτική συνταγματική προθεσμία είναι η 27η Οκτωβρίου.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ήταν απών από την ψηφοφορία, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, συμμετείχε σε έκτακτες διαβουλεύσεις για θέματα ασφαλείας. Η αντιπολίτευση υποδέχτηκε με ενθουσιασμό το αποτέλεσμα. Η βουλευτής του κόμματος «Υπάρχει Μέλλον» (Yesh Atid), Μεράβ Μπεν Αρί, άρχισε να ψάλλει την εβραϊκή προσευχή «Σεχεχιάνου» –που είθισται να λέγεται σε στιγμές μεγάλης χαράς– μέσα στην αίθουσα της ολομέλειας.

Χαρακτηρίζοντας την ψηφοφορία ως «την αρχή του τέλους για τη χειρότερη κυβέρνηση στην ιστορία του Ισραήλ», ο επικεφαλής των Δημοκρατικών, Γιαΐρ Γκολάν, τόνισε ότι «δεν έχει πλέον σημασία αν οι εκλογές επισπευσθούν ή διεξαχθούν βάσει προγράμματος», καθώς η κυβέρνηση που προκάλεσε «πρωτοφανή ζημιά» πλησιάζει πλέον «στο τέλος της διαδρομής της».

«Αυτές είναι οι εκλογές της 7ης Οκτωβρίου», δήλωσε ο ηγέτης της ισραηλινής Αριστεράς, δεσμευόμενος να «στείλει στο σπίτι της την κυβέρνηση της αποτυχίας που μας έφερε τη μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία της χώρας». Από την πλευρά της πλειοψηφίας, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του συνασπισμού, Οφίρ Κατς, απευθυνόμενος στους βουλευτές, επέμεινε ότι «ο κυβερνητικός συνασπισμός εκπλήρωσε τον σκοπό του».

«Ψηφίσαμε εννέα προϋπολογισμούς σε αυτή τη θητεία και 520 νόμους. Όσον αφορά τον νόμο για τη στράτευση, θα περάσουμε έναν νόμο που θα προκύψει μέσα από διάλογο και θα καλύπτει τις ανάγκες των IDF», ανέφερε ο Κατς. «Η αξία της μελέτης της Τορά πρέπει να διατηρηθεί, και ταυτόχρονα, όσοι δεν μελετούν θα κατατάσσονται.»

Η ανταρσία των υπερορθόδοξων

Η ψηφοφορία της Τετάρτης πυροδοτήθηκε από τις κινήσεις των μέχρι πρότινος συμμάχων του Νετανιάχου. Το υπερορθόδοξο κόμμα «Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά» (UTJ) ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα πιέσει για τη διάλυση της Κνεσέτ, εξαιτίας της αποτυχίας του κυβερνητικού συνασπισμού να νομοθετήσει την απαλλαγή των υπερορθόδοξων σπουδαστών θρησκευτικών σχολών (γιεσιβά) από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Η απόφαση του UTJ ελήφθη όταν ο Νετανιάχου παραδέχτηκε στους υπερορθόδοξους βουλευτές ότι η κυβέρνηση δεν διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία για να περάσει τη σχετική τροπολογία, ζητώντας τους να παγώσει το θέμα μέχρι τη διεξαγωγή των εκλογών.

Αντιδρώντας στην κίνηση του UTJ και θέλοντας να διατηρήσει τον έλεγχο τόσο της νομοθετικής διαδικασίας όσο και του χρόνου των εκλογών, ο Οφίρ Κατς –ο οποίος προεδρεύει και της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής– κατέθεσε αμέσως δικό του νομοσχέδιο για την προκήρυξη εκλογών.

Το νομοσχέδιο συνυπογράφηκε από βουλευτές των κομμάτων UTJ, Shas, «Νέα Ελπίδα», «Θρησκευτικός Σιωνισμός» και «Εβραϊκή Ισχύς» (Otzma Yehudit), ενώ αντίστοιχες προτάσεις κατέθεσε και η αντιπολίτευση. Συνολικά, στην ημερήσια διάταξη της Τετάρτης περιλαμβάνονταν 13 διαφορετικά νομοσχέδια για τη διάλυση της Κνεσέτ. Αυτά αναμένεται να συγχωνευθούν σε ένα ενιαίο κείμενο προτού σταλούν στην αρμόδια επιτροπή για επεξεργασία, ενόψει των επόμενων τριών αναγνώσεων που απαιτούνται για να γίνουν νόμος του κράτους. Αντίθετα, οι βουλευτές καταψήφισαν το νομοσχέδιο διάλυσης που είχε καταθέσει ο επικεφαλής του αραβικού κόμματος Hadash-Ta'al, Αϊμάν Οντέχ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νετανιάχου είχε ζητήσει επίμονα από τα υπερορθόδοξα κόμματα να μην προκαλέσουν πρόωρες κάλπες τον Σεπτέμβριο, προειδοποιώντας σε κατ' ιδίαν συζητήσεις ότι ένα τέτοιο χρονοδιάγραμμα θα «έθετε σε κίνδυνο» τις πιθανότητες νίκης του δεξιού μπλοκ. Σε μια προσπάθεια να μεταπείσει τους υπερορθόδοξους, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επανέφερε εσπευσμένα στην κοινοβουλευτική ατζέντα το νομοσχέδιο για την απαλλαγή τους από τη στράτευση, με τη σχετική συζήτηση να ξεκινά το πρωί της Τετάρτης στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας.

Ωστόσο, οι υπερορθόδοξοι απέρριψαν την πρόταση. Ο πνευματικός ηγέτης της παράταξης Degel HaTorah, ραβίνος Ντοβ Λάντο, κάλεσε τους βουλευτές του «να μην παρασυρθούν σε πολιτικά παιχνίδια και να στηρίξουν τη διάλυση της Κνεσέτ». Μιλώντας στο The Times of Israel, πηγές των υπερορθόδοξων διέψευσαν τους ισχυρισμούς του περιβάλλοντος Νετανιάχου ότι ο πρωθυπουργός είχε εξασφαλίσει την πλειοψηφία για την υπερψήφιση του επίμαχου νομοσχεδίου περί στράτευσης.

Έκκληση για «πάγωμα» των αμφιλεγόμενων νομοσχεδίων

Ακόμη και στην παρούσα φάση, η έγκριση της προκαταρκτικής ανάγνωσης περιπλέκει το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης για το υπόλοιπο της θητείας της, ειδικά σε ό,τι αφορά πρωτοβουλίες που σχετίζονται με τις εκλογές, όπως η μείωση του ορίου ηλικίας ψήφου ή η αύξηση του εκλογικού ορίου εισόδου στη βουλή. Η κυβέρνηση δίνει μάχη με τον χρόνο για να προλάβει να ψηφίσει και άλλα αμφιλεγόμενα νομοσχέδια προτού διαλυθεί η Κνεσέτ.

Οι επικριτές της προειδοποιούν ότι οι προωθούμενες ρυθμίσεις –και κυρίως το νομοσχέδιο για τη διάσπαση του ρόλου του Γενικού Εισαγγελέα και τον δραστικό περιορισμό των εξουσιών του– αποτελούν προσπάθεια αποδυνάμωσης των ελάχιστων θεσμικών αντιβάρων στην εκτελεστική εξουσία, ακριβώς τη στιγμή που η χώρα οδεύει προς εκλογές. Αμέσως μετά την ψηφοφορία, ο επικεφαλής του κόμματος «Μπλε και Λευκό», Μπένι Γκαντς, κάλεσε τον πρόεδρο της Κνεσέτ, Αμίρ Οχάνα, να σταματήσει την προώθηση των αμφιλεγόμενων κυβερνητικών νομοσχεδίων που βρίσκονται σε εξέλιξη.

«Είναι σωστό και απαραίτητο για την Κνεσέτ να απέχει από την προώθηση αμφιλεγόμενων νομοθετημάτων με ευρείες δημόσιες, συνταγματικές, οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις, τα οποία δεν απολαμβάνουν ευρείας συναίνεσης είτε στην κοινωνία είτε εντός του κοινοβουλίου», ανέφερε σε δήλωσή του ο Γκαντς, αναφερόμενος συγκεκριμένα στο νομοσχέδιο για τη στράτευση, τη μεταρρύθμιση στα ΜΜΕ και τη διάσπαση του ρόλου του Γενικού Εισαγγελέα.

Την ίδια στιγμή, η βουλευτής του «Υπάρχει Μέλλον», Μεράβ Μπεν Αρί, με επιστολή της προς τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο Κατς, απαίτησε την άμεση σύγκληση της αρμόδιας επιτροπής προκειμένου το νομοσχέδιο για τις εκλογές να προχωρήσει «χωρίς καθυστέρηση», υποστηρίζοντας ότι η νομοθετική διαδικασία πρέπει να επιταχυνθεί «προκειμένου να επέλθει η διάλυση της Κνεσέτ το συντομότερο δυνατό». Η πολιτική πίεση για την κυβέρνηση αποτυπώνεται και στις δημοσκοπήσεις.

Σύμφωνα με έρευνα του Channel 12 που παρουσιάστηκε πρόσφατα, το 42% των Ισραηλινών που είχαν ψηφίσει το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου στις προηγούμενες εκλογές, είτε σκέφτονται είτε έχουν ήδη αποφασίσει να στηρίξουν άλλο κόμμα στις επόμενες κάλπες. Η ίδια δημοσκόπηση έδειξε ότι αν οι εκλογές γίνονταν σήμερα, τα σιωνιστικά κόμματα της αντιπολίτευσης (που τάσσονται κατά του Νετανιάχου) θα συγκέντρωναν 59 έδρες – μόλις δύο λιγότερες από την απόλυτη πλειοψηφία στην Κνεσέτ των 120 εδρών. Αντίθετα, οι παρατάξεις του σημερινού κυβερνητικού συνασπισμού θα περιορίζονταν στις 51 έδρες, ενώ τα αραβικά κόμματα θα εξασφάλιζαν 10 έδρες.