Γιατί η ρήξη Τραμπ-Νετανιάχου δεν επηρεάζει την πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στο Ισραήλ

Τον Ιανουάριο του 2024, το Axios μετέδωσε ότι ο τότε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζο Μπάιντεν, «έχανε την υπομονή του» με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Al Jazeera, μέχρι εκείνη τη στιγμή, ο πόλεμος που το Ισραήλ διεξήγαγε στη Γάζα και τον οποίο πολλοί χαρακτηρίζουν γενοκτονικό βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη επί μήνες, ενώ ο Μπάιντεν δεχόταν έντονες επικρίσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ για τη στήριξη της Ουάσιγκτον προς το Ισραήλ.

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος της θητείας του Μπάιντεν και επεκτάθηκαν στους πρώτους δέκα μήνες της δεύτερης προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ.

Έκτοτε, διεθνή μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν συστηματικά ανώνυμες μαρτυρίες για εντάσεις, διαφωνίες και «δύσκολες» τηλεφωνικές συνομιλίες μεταξύ του Τραμπ και του Νετανιάχου. Ωστόσο, η αμερικανική στήριξη προς τον βασικό σύμμαχό της στη Μέση Ανατολή δεν έχει κλονιστεί.

Αυτή την εβδομάδα δημοσιεύθηκε ακόμη μία ανώνυμη αναφορά για μια οργισμένη συνομιλία μεταξύ των ηγετών, γεμάτη βαριές εκφράσεις, η οποία αναπαράχθηκε γρήγορα από διεθνή μέσα.

Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ αποκάλεσε τη Δευτέρα τον Νετανιάχου «εντελώς τρελό» και τον επέπληξε για την κλιμάκωση των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο.

Την ίδια περίοδο, ισραηλινό πλήγμα στην πόλη αλ Μαρουανίγια του νότιου Λιβάνου κόστισε τη ζωή σε έξι ανθρώπους, ανάμεσά τους δύο παιδιά.

Οι πολιτικές που εφαρμόζονται μετρούν περισσότερο από τις διαρροές

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά τις επαναλαμβανόμενες διαρροές για συγκρούσεις και σκληρές εκφράσεις μεταξύ Αμερικανών προέδρων και του Νετανιάχου, εκείνο που έχει σημασία είναι η πολιτική που εφαρμόζεται στην πράξη και αυτή έχει αλλάξει ελάχιστα.

Ο Ράιαν Κοστέλο, διευθυντής πολιτικής της οργάνωσης National Iranian American Council Action (NIAC), δήλωσε ότι πολλοί πολιτικοί παρατηρητές πλέον «σαρκάζουν» τις αναφορές περί έντονου παρασκηνιακού εκνευρισμού των Αμερικανών προέδρων απέναντι στον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

«Αυτό που έχει πραγματική σημασία είναι τι συμβαίνει στην πράξη», ανέφερε στο Al Jazeera.

Δύο κυβερνήσεις, ένα μοτίβο

Παρά τις πληροφορίες ότι ο Τραμπ επέπληξε τον Νετανιάχου, η Ιζαμπέλ Χέισλιπ, υπεύθυνη συνηγορίας της αμερικανικής οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων DAWN, υποστηρίζει ότι η αμερικανική πολιτική παραμένει πλήρως ευθυγραμμισμένη με τα ισραηλινά συμφέροντα.

«Οι μονομερείς αναφορές που παρουσιάζουν τον Τραμπ ως ισχυρό ηγέτη που σηκώνει το τηλέφωνο και φωνάζει στον Νετανιάχου επειδή υπονομεύει την αμερικανική πολιτική διαψεύδονται από τα πραγματικά αποτελέσματα, καθώς ο Νετανιάχου πετυχαίνει ακριβώς ό,τι επιδιώκει», δήλωσε στο Al Jazeera.

Όπως πρόσθεσε, «ο Τραμπ δεν έχει τον τελικό λόγο στις ισραηλινές ενέργειες. Όπως και οι προκάτοχοί του, έχει αποδειχθεί ανίκανος να θέσει σε προτεραιότητα τα αμερικανικά συμφέροντα, επιλέγοντας αντίθετα να εξυπηρετεί τις επεκτατικές επιδιώξεις του Ισραήλ».

Η τελευταία αυτή διαρροή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Τραμπ δέχεται αυξανόμενες πιέσεις τόσο από τους Δημοκρατικούς αντιπάλους του όσο και από τμήματα της πολιτικής του βάσης για τον χειρισμό του πολέμου με το Ιράν, τον οποίο ξεκίνησε από κοινού με τον Νετανιάχου στις 28 Φεβρουαρίου.

Η σύγκρουση, κατά τη διάρκεια της οποίας το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, προκάλεσε εκτίναξη των τιμών των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες και ενίσχυσε τις πληθωριστικές πιέσεις.

Οι επικριτές του κατηγορούν τον Τραμπ ότι επέτρεψε στο Ισραήλ να παρασύρει τις ΗΠΑ σε έναν πόλεμο που δεν εξυπηρετεί τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.

Καθώς οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν στάσιμες, η κλιμάκωση των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο και οι απειλές για βομβαρδισμό της Βηρυτού απειλούν να τινάξουν στον αέρα την εύθραυστη εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο.

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι διέκοψαν τις επαφές με τις Ηνωμένες Πολιτείες εξαιτίας των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο.

Πριν από το δημοσίευμα του Axios, ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι συνομίλησε τόσο με τον Νετανιάχου όσο και με εκπρόσωπο της Χεζμπολάχ, χωρίς να κατονομάσει το πρόσωπο, και ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν πως «θα σταματήσουν όλα τα πυρά».

Ωστόσο, ο Νετανιάχου έσπευσε να δηλώσει ότι ο ισραηλινός στρατός «θα συνεχίσει να επιχειρεί όπως έχει σχεδιαστεί στον νότιο Λίβανο», όπου επεκτείνει την εισβολή του και μετατρέπει ολόκληρες πόλεις σε ερείπια.

Η αμερικανική στήριξη στο επίκεντρο

Οργανώσεις και ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο και σε άλλα μέτωπα της περιοχής δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν χωρίς την αμερικανική υποστήριξη.

Από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2023, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν παράσχει στο Ισραήλ σχεδόν 25 δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια, έχουν συμβάλει στην απόκρουση ιρανικών αντιποίνων και έχουν ασκήσει βέτο σε σειρά ψηφισμάτων κατάπαυσης του πυρός στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Παρ’ όλα αυτά, οι ανώνυμες πληροφορίες περί οργής του Αμερικανού προέδρου απέναντι στον Νετανιάχου συνεχίζουν να αποτελούν σταθερό στοιχείο της ειδησεογραφίας.

Οι διαρροές αποδίδονται συνήθως σε Αμερικανούς αξιωματούχους, παραμένει όμως ασαφές πώς το ίδιο αφήγημα συνεχίζει να επανεμφανίζεται σε δύο διαφορετικές κυβερνήσεις και υπό προέδρους από διαφορετικά πολιτικά κόμματα.

«Διαχείριση της οργής»

Σε δημόσιο επίπεδο, τόσο οι συνεργάτες του Μπάιντεν όσο και εκείνοι του Τραμπ έχουν αποφύγει σε μεγάλο βαθμό να επικρίνουν ανοιχτά το Ισραήλ.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επαινέσει τον Νετανιάχου, υποστηρίζοντας σε περισσότερες από μία περιπτώσεις ότι χωρίς τη δική του ηγεσία το Ισραήλ δεν θα συνέχιζε να υφίσταται ως κράτος.

Τον Δεκέμβριο, κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στη Φλόριντα, χαρακτήρισε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό «ήρωα».

«Είμαστε στο πλευρό σας και θα συνεχίσουμε να είμαστε», είπε ο Τραμπ στον Νετανιάχου.

Δύο εβδομάδες νωρίτερα, πάντως, το Axios είχε μεταδώσει ότι ο Λευκός Οίκος είχε επιπλήξει τον Νετανιάχου για παραβιάσεις της εκεχειρίας στη Γάζα.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το δημοσίευμα, το μήνυμα προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό ήταν σαφές: «Αν θέλετε να καταστρέψετε τη φήμη σας και να δείξετε ότι δεν τηρείτε συμφωνίες, είναι δική σας επιλογή. Δεν θα σας επιτρέψουμε όμως να βλάψετε τη φήμη του προέδρου Τραμπ μετά τη συμφωνία που διαμεσολάβησε για τη Γάζα».

Ελάχιστοι γνωρίζουν το ακριβές περιεχόμενο των συνομιλιών υψηλού επιπέδου στον Λευκό Οίκο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ανώτατοι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένων μελών του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, συμμετέχουν στις τηλεφωνικές επικοινωνίες του προέδρου με ξένους ηγέτες.

Η Νεγκάρ Μορταζαβί, ανώτερη ερευνήτρια στο Center for International Policy, εκτιμά ότι η διαρροή για την τεταμένη συνομιλία Τραμπ και Νετανιάχου ενδέχεται να αποσκοπεί στη δημιουργία της εικόνας ενός Αμερικανού προέδρου που εμφανίζεται αυστηρός απέναντι στο Ισραήλ, προκειμένου να περιοριστούν οι αντιδράσεις για τον πόλεμο.

«Ίσως πρόκειται για έναν τρόπο εκτόνωσης της οργής ή μετατόπισης της ευθύνης που αποδίδεται στις Ηνωμένες Πολιτείες για τη συνέχιση αυτού του αντιδημοφιλούς, παράνομου και περιττού πολέμου», δήλωσε στο Al Jazeera.

Όπως σημείωσε, το μήνυμα που επιχειρείται να περάσει είναι: «Κοιτάξτε, είμαστε πολύ θυμωμένοι με το Ισραήλ. Τους φωνάζουμε. Τους αποκαλούμε με διάφορα ονόματα».

Η ίδια υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η πολιτική είναι σημαντικότερη από τη ρητορική: «Αλλάζει αυτό τα δεδομένα επί του πεδίου;»
Πόλεμος πληροφοριών και διαρροών

Από την πλευρά του, ο Κοστέλο εκτιμά ότι η συγκεκριμένη διαρροή απευθύνεται κυρίως προς το Ιράν.

«Τη βλέπω πρωτίστως ως μήνυμα προς τους Ιρανούς ότι ο Τραμπ είναι αποφασισμένος και ότι επιθυμεί να απομονώσει όσα συμβαίνουν στον Λίβανο και τις ισραηλινές επιθέσεις από τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν», ανέφερε.

«Μένει να φανεί κατά πόσο αυτή η έντονη επίπληξη οδήγησε πραγματικά σε αλλαγή της ισραηλινής πολιτικής. Πιστεύω ότι ο Νετανιάχου εξακολουθεί να έχει ισχυρά κίνητρα για να συνεχίσει να αψηφά τις αμερικανικές παραινέσεις».

Το Axios υπερασπίστηκε, από την πλευρά του, το δημοσίευμά του.

«Στηρίζουμε πλήρως το ρεπορτάζ μας, το οποίο, παρεμπιπτόντως, ανέφερε ότι ο Τραμπ και ο Νετανιάχου είχαν αρκετές τεταμένες συνομιλίες στο παρελθόν, αλλά συνέχισαν να συντονίζονται στενά για το Ιράν και άλλα ζητήματα», δήλωσε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ο εκπρόσωπος του μέσου, Τζέικ Γουίλκινς.

Η Μορταζαβί προειδοποίησε ότι όλες οι πλευρές που εμπλέκονται στον πόλεμο με το Ιράν επιχειρούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη και την αντίληψη του κοινού για τη σύγκρουση.

Έφερε ως παράδειγμα πρόσφατες αναφορές ότι ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν είχε παραιτηθεί, φήμη που διαψεύστηκε άμεσα από το γραφείο του.

«Πρόκειται για έναν εξαιρετικά υβριδικό πόλεμο. Είναι πόλεμος στο πεδίο της μάχης. Είναι πόλεμος πληροφοριών και μυστικών υπηρεσιών. Είναι πόλεμος αφηγημάτων», δήλωσε στο Al Jazeera.

«Και παράλληλα διεξάγεται ένας πόλεμος πληροφόρησης, που περιλαμβάνει παραπληροφόρηση, μισές αλήθειες και στρατηγικά σχεδιασμένες διαρροές».