Γιατί η Κίνα εκτόξευσε πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς στον Νότιο Ειρηνικό - Τι μηνύματα και σε ποιον ήθελε να στείλει

Στις 12:01 το μεσημέρι της Δευτέρας (6/7), ένα υποβρύχιο του Ναυτικού του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού της Κίνας (PLAN) εκτόξευσε δοκιμαστικά έναν βαλλιστικό πύραυλο στη ζώνη του Νοτίου Ειρηνικού που έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή χωρίς πυρηνικά όπλα. Αυτή είναι η δεύτερη φορά μέσα σε δύο χρόνια που η Κίνα πραγματοποιεί δοκιμή βαλλιστικού πυραύλου στον Ειρηνικό.

Το γεγονός ότι η δοκιμή έγινε την ημέρα που τα Φίτζι έγιναν ο τέταρτος επίσημος σύμμαχος της Αυστραλίας μέσω συνθήκης - μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Νέα Ζηλανδία και την Παπούα Νέα Γουινέα - κάνει τη χρονική συγκυρία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Στην καλύτερη περίπτωση μοιάζει με πρόκληση, ενώ στη χειρότερη με ξεκάθαρη προσπάθεια εξαναγκασμού.

Σύμφωνα με τον Guardian, δεν είναι πιθανό αυτή η δοκιμή να αποφασίστηκε την τελευταία στιγμή. Ακόμη και για έναν στρατό του οποίου η τεχνολογική και επιχειρησιακή ικανότητα έχει αυξηθεί εντυπωσιακά τις τελευταίες δεκαετίες - και θα συνεχίσει να αυξάνεται - τέτοιου είδους ενέργειες απαιτούν χρόνο προετοιμασίας. Παρ’ όλα αυτά, είναι πιθανό η υπογραφή του συμφώνου της «Συμμαχίας του Ωκεανού της Ειρήνης» να οδήγησε την Κίνα στην επίσπευση της δοκιμής.

Η Ουάσινγκτον, φυσικά, βρίσκεται στο επίκεντρο της σκέψης του Πεκίνου και θα καταγράψει προσεκτικά το γεγονός. Όμως τι σημαίνει αυτό για την Αυστραλία και τους περιφερειακούς εταίρους της;

Η Κίνα ακολούθησε το γράμμα του νόμου ενημερώνοντας τις χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, ότι επρόκειτο να πραγματοποιηθεί μια τέτοια δοκιμή, αλλά ελάχιστα τήρησε το πνεύμα του. Η διαφάνεια στις δοκιμές όπλων θα πρέπει να συμβάλλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης ή τουλάχιστον στη μείωση των υποψιών. Όταν όμως η ενημέρωση για μια δοκιμή γίνεται μόλις λίγες ώρες πριν, δεν επιτυγχάνεται ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών μπορεί να ζητά από τις χώρες της περιοχής να μην «υπερερμηνεύουν» τη δοκιμή, όμως η απουσία ουσιαστικής προειδοποίησης καθιστά αυτό το αίτημα κενό περιεχομένου. Πώς η επίδειξη ότι ένας πύραυλος με πυρηνική δυνατότητα μπορεί να πλήξει στόχους χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά να αποτελεί απόδειξη της δέσμευσης του Πεκίνου σε «μια πορεία ειρηνικής ανάπτυξης»;

Τι ξέρουμε για τον πύραυλο

Για να παραφράσουμε τα λόγια του Κινέζου πρέσβη στην Αυστραλία: «Οι φήμες σταματούν όταν οι άνθρωποι είναι πραγματικά ενημερωμένοι και τα γεγονότα μιλούν πιο δυνατά από τα λόγια».

Ποια είναι λοιπόν αυτά τα γεγονότα;

• Πρώτον, ο τύπος του πυραύλου που δοκιμάστηκε φέρεται να ήταν ένας από τους νέους κινεζικούς JL-3 SLBM (βαλλιστικούς πυραύλους εκτοξευόμενους από υποβρύχια). Αυτοί μπορούν να εξοπλιστούν με πολλαπλές κεφαλές, καθεμία από τις οποίες μπορεί να μεταφέρει πυρηνικό φορτίο και να πλήξει διαφορετικούς στόχους.
• Δεύτερον, ο συγκεκριμένος πύραυλος έχει εμβέλεια περίπου 10.000 χιλιομέτρων. Αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανό να εκτοξεύτηκε από πυρηνοκίνητο υποβρύχιο βαλλιστικών πυραύλων που επιχειρούσε στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.
• Τρίτον, η Κίνα διαθέτει έξι τέτοια υποβρύχια. Τα μεγάλα ναυπηγεία της στο Μποχάι πιθανότατα μπορούν να κατασκευάζουν έως και έξι τον χρόνο. Παράλληλα, εικόνες από τη Σαγκάη δείχνουν ότι ένα δεύτερο ναυπηγείο έχει ξεκινήσει την κατασκευή πυρηνοκίνητων υποβρυχίων.

Σε συνδυασμό με τον περίπλου της Αυστραλίας από κινεζική ναυτική δύναμη πέρυσι - που περιλάμβανε ασκήσεις με πραγματικά πυρά - καθώς και με την παρενόχληση αυστραλιανών περιπολικών αεροσκαφών, ελικοπτέρων και ναυτικού προσωπικού, όλα αυτά δείχνουν την αυξανόμενη προθυμία της Κίνας να χρησιμοποιεί στρατιωτική ισχύ για να εξαναγκάζει κράτη στον Ινδο-Ειρηνικό να υιοθετούν πολιτικές που ευνοούν το Πεκίνο.

Η «στρατηγική weishe»

Η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας θα ήθελε η Αυστραλία να σταματήσει τις νόμιμες επιχειρήσεις διέλευσης σε διεθνή ύδατα, ώστε να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Γι’ αυτό και παρενοχλεί το προσωπικό που πραγματοποιεί αυτές τις επιχειρήσεις.

Από την εποχή του Μάο Τσε Τουνγκ, η Κίνα έχει αναθέσει στον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό την εφαρμογή της στρατηγικής weishe - όρος που μεταφράζεται περίπου ως «εξαναγκασμός». Στην εποχή του Σι Τζινπίνγκ, το weishe έχει επεκταθεί, με στόχο τη διατήρηση της «περιόδου στρατηγικών ευκαιριών» του Πεκίνου και την ενεργή διαμόρφωση της περιοχής. Η συγκεκριμένη δοκιμή αποτελεί το πιο πρόσφατο στοιχείο ότι η Κίνα θα καταφεύγει σε όλο και πιο εμφανείς επιδείξεις ισχύος στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής.

Είτε η δοκιμή προγραμματίστηκε ώστε να συμπέσει με τη «Συμμαχία του Ωκεανού της Ειρήνης» είτε όχι, πρόκειται για μια ενέργεια που δύσκολα συμβαδίζει με τις αρχές του «αμοιβαίου σεβασμού, της ισότιμης μεταχείρισης, του αμοιβαίου οφέλους και των αμοιβαία επωφελών αποτελεσμάτων, της ανοιχτότητας και της συμπερίληψης». Οι χώρες του Ειρηνικού, συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλίας, έχουν εκφράσει τη δέσμευσή τους για έναν Ειρηνικό που θα αποτελεί «ωκεανό ειρήνης». Κάποιος αναρωτιέται αν η Κίνα προτιμά έναν ωκεανό γεμάτο κομμάτια από θραύσματα πυραύλων.