Ρουμανία: Με 180 κιλά εκρηκτικών ανατίναξαν βράχο στον Δούναβη για να σωθεί πυρηνικός αντιδραστήρας

Οι ρουμανικές ναυτικές δυνάμεις πραγματοποίησαν ελεγχόμενη έκρηξη με στόχο να εκτρέψουν κρίσιμες ποσότητες νερού από τον Δούναβη, ο οποίος πλήττεται από ιστορική ξηρασία, προς τον τελευταίο εν λειτουργία πυρηνικό αντιδραστήρα της χώρας. Την ίδια ώρα, η γειτονική Ουγγαρία ανακοίνωσε ότι ενδέχεται να διατηρήσει σε λειτουργία για ακόμη δύο ημέρες το μοναδικό της πυρηνικό εργοστάσιο.

Όπως μεταδίδει ο Guardian, Ρουμανία και Ουγγαρία αναγκάστηκαν για πρώτη φορά να θέσουν εκτός λειτουργίας πυρηνικούς αντιδραστήρες που ψύχονται με νερό από τον Δούναβη, καθώς η στάθμη του ποταμού έχει υποχωρήσει σε επίπεδα-ρεκόρ, εντείνοντας τους φόβους για ενεργειακή κρίση στην περιοχή.

Η Ρουμανία κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε εθνικό επίπεδο για ολόκληρο τον Αύγουστο, μετά τη σημαντική μείωση της ηλεκτροπαραγωγής που προκάλεσε η διακοπή λειτουργίας αντιδραστήρα στον πυρηνικό σταθμό της Τσερναβόντα, εξαιτίας της πρωτοφανούς πτώσης της στάθμης του Δούναβη.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Adevarul, στην επιχείρηση χρησιμοποιήθηκαν 180 κιλά εκρηκτικών για την απομάκρυνση μεγάλου βράχου που περιόριζε τη ροή του νερού. Η έκρηξη δημιούργησε τεράστιο πίδακα νερού και ανέδειξε το μέγεθος της κρίσης που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, όπου οι παρατεταμένοι καύσωνες και η ξηρασία έχουν μειώσει δραματικά τη στάθμη των ποταμών, προκαλώντας ανησυχία για την ύδρευση, τις ποτάμιες μεταφορές και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

«Κάθε ημέρα πέρα από την Τετάρτη ή την Πέμπτη που θα συνεχίσει να λειτουργεί ο πυρηνικός σταθμός αποτελεί κέρδος», δήλωσε τη Δευτέρα ο υπουργός Άμυνας της Ρουμανίας, Ράντου Μιρούτσα. «Μία ημέρα λειτουργίας του σταθμού αποδίδει όφελος τριπλάσιο από το κόστος αυτής της επιχείρησης».

Ειδικοί εκτιμούν ότι η ελεγχόμενη έκρηξη θα επιτρέψει στις αρχές να κατασκευάσουν προσωρινό φράγμα, ώστε να διοχετευθούν μεγαλύτερες ποσότητες νερού στο κανάλι που τροφοδοτεί τον εναπομείναντα αντιδραστήρα της Τσερναβόντα.

Με τα μοναδικά πυρηνικά εργοστάσια Ρουμανίας και Ουγγαρίας να λειτουργούν με μειωμένη ισχύ, οι δύο χώρες εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από ακριβές εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη ζήτηση. Και οι δύο εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν νερό από τον Δούναβη για την ψύξη των αντιδραστήρων τους.

Στον πυρηνικό σταθμό του Πακς στην Ουγγαρία, σοβιετικής κατασκευής, η παραγωγή έχει περιοριστεί σημαντικά. Το εργοστάσιο, ηλικίας 44 ετών, το οποίο υπό φυσιολογικές συνθήκες καλύπτει σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, λειτουργεί πλέον με λιγότερο από το 50% της δυναμικότητάς του. Οι αρχές είχαν προειδοποιήσει ότι θα μπορούσε να τεθεί εκτός λειτουργίας ήδη από την Κυριακή, ωστόσο στη συνέχεια ανέφεραν ότι μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με μειωμένη ισχύ έως τη Δευτέρα ή την Τρίτη, προσφέροντας μια προσωρινή ανάσα στο ηλεκτρικό σύστημα.

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μαγιάρ, δήλωσε ότι το εργοστάσιο αναμένεται να σταματήσει πλήρως τη λειτουργία του την επόμενη εβδομάδα. Καθώς οι προβλέψεις δείχνουν ότι η στάθμη του Δούναβη θα παραμείνει εξαιρετικά χαμηλή και ανεπαρκής για τα συστήματα ψύξης των αντιδραστήρων, η διακοπή ενδέχεται να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες.

«Από τη Δευτέρα ενδέχεται να προκύψει κατάσταση ενεργειακής κρίσης», έγραψε στην πλατφόρμα Χ. «Θα απαιτηθούν συντονισμένες κινήσεις και αυτοσυγκράτηση ώστε να αποφευχθούν σοβαρότερες συνέπειες. Υπολογίζουμε στη συμβολή όλων».

Πρόσθεσε ακόμη: «Σήμερα και ίσως αύριο η τελευταία τουρμπίνα, ισχύος 240 μεγαβάτ, μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί. Πρόκειται για πολύ θετική εξέλιξη, καθώς αποφεύγεται η πλήρης παύση λειτουργίας του σταθμού σε μία από τις ημέρες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας».

Ο Μαγιάρ είχε αναφέρει νωρίτερα ότι οι εθελοντικές μειώσεις στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας περιόρισαν τη ζήτηση κατά 700 μεγαβάτ την Κυριακή, μειώνοντας αισθητά την πίεση στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Στις προσπάθειες εξοικονόμησης συμμετέχουν και μεγάλες επιχειρήσεις. Η φαρμακευτική εταιρεία Richter ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι θα μειώσει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά περισσότερο από 50% τις επόμενες τρεις εβδομάδες.

Στη Σερβία, η ιστορικά χαμηλή στάθμη του Δούναβη έχει περιορίσει τη λειτουργία του σημαντικότερου υδροηλεκτρικού σταθμού της χώρας μόλις στο 20% της δυναμικότητάς του. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε τον πρωθυπουργό Τζούρο Μάτσουτ να συγκαλέσει έκτακτη σύσκεψη τη Δευτέρα με αντικείμενο τα ενεργειακά προβλήματα.

Οι μετεωρολογικές προβλέψεις δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας, καθώς δεν αναμένονται σημαντικές βροχοπτώσεις τις επόμενες ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες, γεγονός που σημαίνει ότι η στάθμη του Δούναβη δύσκολα θα ανακάμψει σύντομα. Ο ποταμός διασχίζει δέκα χώρες και σε αρκετά σημεία του έχει υποχωρήσει σε πρωτοφανή επίπεδα, αποκαλύπτοντας βραχώδεις σχηματισμούς, ναυάγια, βόμβα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ακόμη και τα λείψανα μαμούθ.

Τα προϊστορικά οστά εντοπίστηκαν στην αποκαλυφθείσα κοίτη του ποταμού από κάτοικο του Ριάχοβο, χωριού στη βόρεια Βουλγαρία. Ειδικοί από το Περιφερειακό Μουσείο Ιστορίας της γειτονικής πόλης Ρούσε έσπευσαν στο σημείο για να εξετάσουν το σπάνιο εύρημα.