Αμερικανικός συναγερμός για Πούτιν: Φόβοι για ρωσικό χτύπημα σε χώρα του ΝΑΤΟ - Τα βασικά σενάρια έως το 2029

Το ενδεχόμενο ο Βλαντιμίρ Πούτιν να επιχειρήσει μέσα στα επόμενα χρόνια να δοκιμάσει τις αντοχές και την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ με μια περιορισμένης κλίμακας επίθεση εναντίον χώρας-μέλους της Συμμαχίας εξετάζουν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Wall Street Journal, πρόσφατες εκθέσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών αναλύουν διαφορετικά πιθανά σενάρια, τα οποία εκτείνονται από μια κυβερνοεπίθεση ή άλλη υβριδική ενέργεια έως μια περιορισμένη χερσαία εισβολή στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ καλούνται να διαχειριστούν τα αποθέματά τους σε κρίσιμα πυρομαχικά, τα οποία θα ήταν απαραίτητα σε περίπτωση μιας μεγάλης στρατιωτικής αντιπαράθεσης με τη Ρωσία ή την Κίνα.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα αμερικανικά αποθέματα ορισμένων οπλικών συστημάτων έχουν μειωθεί σημαντικά εξαιτίας των αποστολών στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή, αλλά και λόγω των πρόσφατων στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ κατά του Ιράν.

Μεταξύ των οπλικών συστημάτων για τα οποία εκφράζονται ανησυχίες περιλαμβάνονται πύραυλοι ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς, τα τακτικά πυραυλικά συστήματα ATACMS και οι πύραυλοι εδάφους-αέρος μικρού βεληνεκούς Stinger. Λευκός Οίκος και Πεντάγωνο, πάντως, διαψεύδουν επισήμως ότι υφίστανται ελλείψεις.

Γιατί άλλαξε η εκτίμηση των ΗΠΑ για τον Πούτιν

Μέχρι πρόσφατα, η εκτίμηση των αμερικανικών υπηρεσιών ήταν ότι ο Ρώσος πρόεδρος δύσκολα θα επιχειρούσε να προκαλέσει στρατιωτικά χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ όσο βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η συγκεκριμένη εκτίμηση άρχισε να μεταβάλλεται μέσα στο 2026. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Πούτιν βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πιέσεις, τόσο λόγω της πορείας του πολέμου όσο και στο εσωτερικό της Ρωσίας, προκειμένου να παρουσιάσει μια σαφή στρατιωτική επιτυχία.

Την ίδια στιγμή, οι επιθέσεις ουκρανικών drones προκαλούν αυξανόμενες ζημιές σε ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ενεργειακές υποδομές, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις καταγράφουν περιορισμένα εδαφικά κέρδη παρά τις σημαντικές απώλειες. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι αμερικανικές υπηρεσίες εξετάζουν το ενδεχόμενο ο Ρώσος πρόεδρος να γίνει περισσότερο απρόβλεπτος εάν θεωρήσει ότι έχει περιέλθει σε αδιέξοδο.

Οι «δοκιμαστικές επιθέσεις» και ο φόβος για το ΝΑΤΟ

Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις πως η Μόσχα επιχειρεί ήδη να μετρήσει τις αντιδράσεις και τα όρια της Συμμαχίας μέσω ενεργειών χαμηλότερης έντασης.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται περιστατικά κατά τα οποία ρωσικά όπλα ή μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν εισέλθει σε έδαφος ή εναέριο χώρο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, μεταξύ άλλων στην Πολωνία και τη Ρουμανία. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται η εφημερίδα, ένας βασικός στόχος μιας ενδεχόμενης περιορισμένης ρωσικής ενέργειας θα μπορούσε να είναι η δοκιμή της συνοχής του ΝΑΤΟ και η δημιουργία ρωγμών μεταξύ των συμμάχων.

«Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδρούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε μια τέτοια περίπτωση», σημειώνει η Χέδερ Κόνλει, ανώτερη ερευνήτρια στο American Enterprise Institute. Όπως προσθέτει, πάγια επιδίωξη της Μόσχας είναι να αμφισβητήσει την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ και να αποδυναμώσει τη σχέση των ΗΠΑ με τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.

Από κυβερνοεπίθεση έως περιορισμένη εισβολή

Τα σενάρια που εξετάζουν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα πιθανών ενεργειών. Σε αυτά περιλαμβάνονται μια μεγάλης κλίμακας κυβερνοεπίθεση εναντίον χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ, η χρήση ένοπλων ομάδων χωρίς διακριτικά για την κατάληψη περιορισμένου εδάφους, καθώς και μια μικρής κλίμακας στρατιωτική εισβολή στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.

Σύμφωνα με τις σχετικές εκτιμήσεις, το πιθανό χρονικό παράθυρο για μια τέτοια ρωσική κίνηση εκτείνεται από το φθινόπωρο του 2026 έως το 2029. Η πιθανότητα του πιο ακραίου σεναρίου, δηλαδή μιας περιορισμένης χερσαίας εισβολής, εξακολουθεί να θεωρείται χαμηλή. Οι αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι θα μπορούσε να αυξηθεί όσο περνά ο χρόνος.

Μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να ενεργοποιήσει το Άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, το οποίο προβλέπει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Το κρίσιμο ερώτημα του Άρθρου 5

Πιο σύνθετη θεωρείται η κατάσταση στην περίπτωση κυβερνοεπιθέσεων, επιχειρήσεων σαμποτάζ ή άλλων υβριδικών ενεργειών, καθώς δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρο πότε μια τέτοια επίθεση περνά το όριο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενεργοποίηση του Άρθρου 5.

«Η πρόκληση για το ΝΑΤΟ ήταν πάντα το πώς θα αντιδράσει σε μια επίθεση που δεν εμπίπτει στο Άρθρο 5», σημειώνει η Χέδερ Κόνλει, υπενθυμίζοντας ότι στο παρελθόν οι χώρες της Συμμαχίας έχουν επιλέξει σε ανάλογες περιπτώσεις να αποφύγουν την κλιμάκωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εκτεταμένες κυβερνοεπιθέσεις που είχε δεχθεί η Εσθονία το 2007, όταν η κρίση αντιμετωπίστηκε χωρίς στρατιωτική κλιμάκωση σε επίπεδο ΝΑΤΟ.

Η Συμμαχία, πάντως, δηλώνει ότι προετοιμάζεται για διαφορετικά ενδεχόμενα. «Εξετάζουμε διαρκώς και προετοιμαζόμαστε για διάφορα σενάρια. Το ΝΑΤΟ παρακολουθεί την κατάσταση και είμαστε έτοιμοι να αποτρέψουμε απειλές και να αμυνθούμε εφόσον χρειαστεί», δήλωσε ο συνταγματάρχης Μάρτιν Ο' Ντόνελ, εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ.