Μόσχα και Ουάσινγκτον σε… ρουλέτα ισχύος: Η CIA, η Ουκρανία και οι συναντήσεις με Σι και Πεζεσκιάν

Το μήνυμα που επιχείρησε να μεταφέρει η Ουάσινγκτον στη Μόσχα μέσω του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, δεν φαίνεται, μέχρι στιγμής, να οδηγεί σε αλλαγή της στρατηγικής του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Σύμφωνα με τη Washington Post, αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι ο Ρώσος πρόεδρος θεωρεί τις Ηνωμένες Πολιτείες περισσότερο ευάλωτες λόγω της παρατεταμένης εμπλοκής τους στον πόλεμο με το Ιράν και βλέπει στη συγκεκριμένη συγκυρία ένα περιθώριο για ενίσχυση της ρωσικής πίεσης στην Ουκρανία αλλά και ευρύτερα στην Ευρώπη.

Αντί, μάλιστα, να εκπέμψει μήνυμα υποχώρησης μετά τις αμερικανικές προειδοποιήσεις, ο Πούτιν προετοιμάζεται για έναν νέο κύκλο διπλωματικών επαφών. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι συναντήσεις του με τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, αλλά και με ηγέτες κρατών που διατηρούν στενές ή στρατηγικές σχέσεις με τη Ρωσία.

Η στάση αυτή αποτυπώνει τη διπλή τακτική που φαίνεται να ακολουθεί το Κρεμλίνο. Από τη μία πλευρά, διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Ουάσινγκτον, ακόμη και μέσω των υπηρεσιών πληροφοριών. Από την άλλη, επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι η Μόσχα διαθέτει ένα ευρύ δίκτυο διπλωματικών εταίρων και δεν σκοπεύει να κινηθεί αποκλειστικά μέσα στο πλαίσιο που επιχειρούν να διαμορφώσουν οι ΗΠΑ.

Η μυστική αποστολή του επικεφαλής της CIA στη Μόσχα

Η επίσκεψη του Τζον Ράτκλιφ στη ρωσική πρωτεύουσα πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες ιδιαίτερης μυστικότητας και αποτέλεσε την πρώτη γνωστή μετάβαση διευθυντή της CIA στη Μόσχα από τον Νοέμβριο του 2021. Τότε, ο πρώην επικεφαλής της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών Γουίλιαμ Μπερνς είχε ταξιδέψει στη Ρωσία σε μία προσπάθεια να αποτρέψει την εισβολή στην Ουκρανία.

Αυτή τη φορά, ο Ράτκλιφ δεν είχε απευθείας συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι επαφές του πραγματοποιήθηκαν με υψηλόβαθμα στελέχη των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της FSB Αλεξάντερ Μπόρτνικοφ και ο διευθυντής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών, Σεργκέι Ναρίσκιν.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επιβεβαίωσε ότι ο Ρώσος πρόεδρος ενημερώθηκε για το περιεχόμενο των συνομιλιών. Της αποστολής είχε προηγηθεί, σύμφωνα με τη Washington Post, απόρρητη αμερικανική αξιολόγηση, βάσει της οποίας το Κρεμλίνο θεωρεί ότι η πολύμηνη σύγκρουση με το Ιράν έχει περιορίσει τις στρατιωτικές και πολιτικές δυνατότητες των ΗΠΑ.

Η φθορά των αμερικανικών αποθεμάτων σε κρίσιμα οπλικά συστήματα, μεταξύ των οποίων οι πύραυλοι Patriot και Tomahawk, φέρεται να έχει ενισχύσει στη Μόσχα την αντίληψη ότι η Ουάσινγκτον διαθέτει μικρότερα περιθώρια αντίδρασης σε περίπτωση νέας ρωσικής κλιμάκωσης.

Ο Ράτκλιφ φέρεται να προειδοποίησε τη ρωσική πλευρά ότι μία σημαντική κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία θα μπορούσε τελικά να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα για τη Μόσχα, ωθώντας τον Ντόναλντ Τραμπ πιο κοντά στις θέσεις του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Το μήνυμα για την Ουκρανία και η στάση Τραμπ

Παράλληλα, σύμφωνα με τους New York Times, ο επικεφαλής της CIA μετέφερε στους Ρώσους συνομιλητές του μία ιδιαίτερα αρνητική αμερικανική αποτίμηση για τη στρατιωτική και οικονομική κατάσταση της Ρωσίας.

Το μήνυμα προς τη Μόσχα ήταν ότι θα πρέπει να εξετάσει σοβαρές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, προτού επιδεινωθεί περαιτέρω η θέση της.

Η αμερικανική πλευρά φέρεται να υποστήριξε ότι οι ρωσικές δυνάμεις έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες χωρίς ανάλογα εδαφικά οφέλη. Παράλληλα, ο Ράτκλιφ φέρεται να έθεσε το ερώτημα κατά πόσο ο Πούτιν λαμβάνει από το στενό του περιβάλλον πλήρη και ακριβή εικόνα για την πραγματική κατάσταση στο μέτωπο.

Ωστόσο, η παρέμβαση του διευθυντή της CIA δεν συνοδεύτηκε, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, από κάποια συγκεκριμένη απειλή για τις συνέπειες που θα αντιμετώπιζε η Ρωσία εάν επέλεγε να συνεχίσει τις επιχειρήσεις.

Μέχρι στιγμής, άλλωστε, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το Κρεμλίνο προχωρά σε ουσιαστική αναθεώρηση της στρατηγικής του.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε από την πλευρά του να υποβαθμίσει τη σημασία της επίσκεψης Ράτκλιφ, χαρακτηρίζοντάς την «ημι-τακτική», ενώ εμφανίστηκε βέβαιος ότι ο Πούτιν δεν πρόκειται να επιτεθεί σε χώρα του ΝΑΤΟ.

Διπλωματικός μαραθώνιος στο Μπισκέκ

Μέσα σε αυτό το γεωπολιτικό σκηνικό, ο Βλαντίμιρ Πούτιν στρέφεται στο Μπισκέκ, όπου θα συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης και θα έχει σειρά διμερών επαφών.

Σύμφωνα με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ, στις 31 Αυγούστου ο Ρώσος πρόεδρος αναμένεται να συναντηθεί με τον Σι Τζινπίνγκ και τον πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι.

Την 1η Σεπτεμβρίου έχει προγραμματιστεί συνάντηση με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, ενώ στο διπλωματικό του πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης επαφές με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ηγέτες κρατών της Κεντρικής Ασίας.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι συνομιλίες με το Πεκίνο και την Τεχεράνη. Η Κίνα αποτελεί τον σημαντικότερο οικονομικό και στρατηγικό εταίρο της Ρωσίας, ενώ οι στενές σχέσεις Μόσχας και Τεχεράνης βρίσκονται υπό αυξημένη αμερικανική παρακολούθηση, ιδιαίτερα εν μέσω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης με το Ιράν.

Για το Κρεμλίνο, η παρουσία του Πούτιν στη σύνοδο και οι διαδοχικές επαφές με κορυφαίους ηγέτες αποτελούν παράλληλα μία ευκαιρία να προβληθεί η εικόνα ότι η Ρωσία δεν βρίσκεται σε διεθνή απομόνωση και εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρούς συνομιλητές και σημαντικά περιθώρια διπλωματικών ελιγμών.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον κατά πόσο το μήνυμα που μετέφερε ο επικεφαλής της CIA μπορεί να επηρεάσει τις επόμενες αποφάσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν ή εάν ο Ρώσος πρόεδρος θα επιμείνει στην εκτίμηση ότι η αμερικανική εμπλοκή σε πολλαπλά μέτωπα δημιουργεί ένα παράθυρο ευκαιρίας για τη Μόσχα, είτε για συνέχιση είτε για περαιτέρω κλιμάκωση της πίεσης.