«Ρήξη» Τραμπ και Βανς-Ρούμπιο για το πότε θα τελειώσει ο πόλεμος - Ξεπέρασε τα 100 δολάρια το Brent

Το Ιράν ανακοίνωσε χθες Τετάρτη (9/9) ότι επιτέθηκε σε πάνω από δέκα πλοία που αποπειράθηκαν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και ανήγγειλε ότι προσεχώς θα επεκτείνει πέρα από το θαλάσσιο πέρασμα στρατηγικής σημασίας τη ζώνη στην οποίο θα απαιτεί να ζητείται άδεια από τα πλοία για να περάσουν.

Η Τεχεράνη δικαιολόγησε τις επιθέσεις αυτές κάνοντας λόγο περί αντιποίνων στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς της Τρίτης (8/9) εναντίον πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων και προειδοποίησε εκ νέου τον εχθρό της. «Οι επιθέσεις των ΗΠΑ εναντίον ιρανικών εμπορικών πλοίων (...) αποτελούν (...) προφανή απειλή για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», τόνισε το υπουργείο Εξωτερικών, επικαλούμενο το δικαίωμα στη «νόμιμη άμυνα».

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν πως στοχοποίησαν στην περιοχή του Κόλπου δυο αμερικανικά πολεμικά, οκτώ πετρελαιοφόρα και άλλα δέκα εμπορικά πλοία που προσπαθούσαν να περάσουν τα Στενά του Ορμούζ.

Η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, αναφέρθηκε σε πλοία στις φλόγες σε διάφορα σημεία, χωρίς να ξεκαθαρίσει αν υπήρξαν θύματα ή περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Χθες (9/9) βράδυ, η ιρανική κρατική τηλεόραση αναφέρθηκε σε έκρηξη, τις αιτίες της οποίας δεν εξήγησε, στο νότιο τμήμα της χώρας, κοντά στα Στενά.

«Νέα κλιμάκωση»

Για τους παράγοντες της αγοράς του μαύρου χρυσού, πρόκειται για «νέα κλιμάκωση», σημείωσε ο Άρνε Λόμαν Ράσμουσεν, αναλυτής της Global Risk Management.

Ενώ η κυκλοφορία στα Στενά ήταν ελεύθερη προτού ξεσπάσει ο πόλεμος, το Ιράν απαιτεί πλέον τα πλοία να εξασφαλίζουν άδεια για να τα διασχίσουν, κάτι που απορρίπτουν οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και κρατών της περιοχής.

Η Τεχεράνη ανήγγειλε την Κυριακή (6/9) τη δημιουργία, εντός «μερικών ημερών», νέας «απαγορευμένης ζώνης» κοντά στη θαλάσσια οδό. Οι Φρουροί διευκρίνισαν χθες (9/9) πως θα εκτείνεται σε μέρος του Κόλπου του Ομάν και της Αραβικής Θάλασσας. Οποιοδήποτε πλοίο εισέρχεται στη ζώνη χωρίς άδεια θα εκτίθεται σε κυρώσεις, διεμήνυσαν. Από την άλλη, ο αμερικανικός στρατός επιβάλλει αποκλεισμό στα λιμάνια του Ιράν στον Κόλπο, σε αντίποινα για το κλείσιμο του Ορμούζ.

Αφότου ξέσπασε ο πόλεμος, η κίνηση έχει σχεδόν παραλύσει στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, προκαλώντας μεγάλα προβλήματα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εκτινάσσοντας συχνά στα ύψη τις τιμές του αργού.

Χθες (9/9) η τιμή του βαρελιού Brent κατέγραψε άλμα 3,4% στα 101,21 δολάρια, ξεπερνώντας το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Ιούλιο. Η τιμή της αντίστοιχης αμερικανικής ποικιλίας West Texas Intermediate σημείωσε επίσης αλματώδη άνοδο (3,25%), στα 96,05 δολάρια.

Η τωρινή κατάσταση

Έξι και πλέον μήνες μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προέβλεψε χθες πως θα τελειώσει «αμέσως μετά» τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, στις αρχές Νοεμβρίου. Οι Ιρανοί, οι οποίοι «δεν μπορούν να αντέξουν για πολύ ακόμα», προσπαθούν «απεγνωσμένα» να επηρεάσουν την έκβαση των εκλογών στις ΗΠΑ, υποστήριξε ο ρεπουμπλικάνος.

Μερικές ώρες νωρίτερα, οι Φρουροί της Επανάστασης τόνιζαν ότι ο πόλεμος θα τελειώσει όταν η Ουάσιγκτον σταματήσει να απειλεί το Ιράν και αποδεχτεί βασικές απαιτήσεις του. Συγκεκριμένα:

• να «απέχει από οποιαδήποτε νέα απειλή»,
• να «αποσύρει τις δυνάμεις του ισραηλινού στρατού από τον Λίβανο»,
• να «βάλει τέλος στον αποκλεισμό της Υεμένης»,
• να «αποδεσμεύσει τους παγωμένους ιρανικούς πόρους (αξίας) 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων»
• και να «αποφύγει οποιαδήποτε ανάμιξη στις πυρηνικές και βαλλιστικές δυνατότητες» της χώρας.

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο στρατός του οποίου συμμετείχε στην πρώτη φάση του πολέμου από τα τέλη Φεβρουαρίου, διαβεβαίωσε χθες πως η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. «Μένει ακόμη δουλειά να γίνει», πάντως «το κύριο καθήκον είναι να ανατραπεί το τρομοκρατικό καθεστώς στο Ιράν» και «είμαστε πολύ κοντά» στην εκπλήρωση του στόχου αυτού, δήλωσε - λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες για τη δική του πολιτική επιβίωση βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ.

Ενώ το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας πυροδοτεί για δεκαετίες εντάσεις ανάμεσα στο Ιράν και τη Δύση, το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) ανέφερε πως εντείνονται οι κατασκευαστικές εργασίες τον τελευταίο χρόνο στο όρος Κολάνγκ, στο κεντρικό τμήμα της ιρανικής επικράτειας, όπου οι ΗΠΑ υποπτεύονται ότι θα φιλοξενηθεί υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση - ο πρόεδρος Τραμπ έχει απειλήσει πως μπορεί να βομβαρδιστεί το όρος το προσεχές διάστημα.

Χθες (9/9), το διοικητικό συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ψήφισε υπέρ της παραπομπής του ιρανικού φακέλου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, εξαιτίας της «αθέτησης» υποχρεώσεων της Τεχεράνης.

Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν ΗΠΑ και Ιράν στα μέσα Ιουνίου, και στη θεωρία άνοιγε τον δρόμο για να τερματιστεί ο πόλεμος, έγινε χίλια κομμάτια τον Ιούλιο. Έκτοτε η διαδικασία των διαπραγματεύσεων παραμένει σε αδιέξοδο.

Αντικρουόμενες εκτιμήσεις από Βανς και Ρούμπιο

Παράλληλα, κορυφαίοι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου φέρονται να έχουν προειδοποιήσει κατ’ ιδίαν τον Ντόναλντ Τραμπ ότι η σύγκρουση με το Ιράν ενδέχεται να παραταθεί έως και το τέλος της προεδρικής του θητείας, σύμφωνα με τη Wall Street Journal. Η εκτίμηση αυτή, φυσικά, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις δημόσιες διαβεβαιώσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ θα πετύχουν σύντομα μια αποφασιστική νίκη.

Στις συζητήσεις στο Οβάλ Γραφείο και στην Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, και άλλοι κορυφαίοι αξιωματούχοι φέρεται να έχουν επισημάνει στον Τραμπ ότι η Τεχεράνη μπορεί να συνεχίσει να αντιστέκεται στην αμερικανική πίεση, παρά τον ναυτικό αποκλεισμό και τις υπόλοιπες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράταση της σύγκρουσης ακόμη και μετά την ορκωμοσία του επόμενου προέδρου, τον Ιανουάριο του 2029.