Μπαχτσελί: Εκλογές το 2028 και υποψήφιος ο Ερντογάν

Ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ηγέτης του εθνικιστικού MHP και κυβερνητικός εταίρος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έβαλε τέλος στα σενάρια περί πρόωρων εκλογών που κυκλοφορούσαν τις τελευταίες εβδομάδες στην Άγκυρα.

«Οι εκλογές στην Τουρκία θα διεξαχθούν στις 14 Μαΐου 2028», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «υποψήφιός μας στις εκλογές είναι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν», ο οποίος, όπως είπε, θα κατακτήσει και «την τρίτη ημισέληνο», μετά τις νίκες του 2018 και του 2023.

Οι δύο αυτές φράσεις, προμηνύουν την αλλαγή Συντάγματος. Και αυτό γιατί στο προεδρικό σύστημα που εγκαθιδρύθηκε το 2017, ο πρόεδρος εκλέγεται για δύο το πολύ πενταετείς θητείες. Ο Ερντογάν έχει ήδη εκλεγεί δύο φορές, το 2018 και το 2023. Με τα σημερινά δεδομένα, δεν μπορεί να είναι ξανά υποψήφιος το 2028.

Τα «παράθυρα» για αλλαγή Συντάγματος

Υπάρχουν δύο «παράθυρα» για να αλλάξει αυτό. Το πρώτο προβλέπεται από το ίδιο το Σύνταγμα: αν η Βουλή αποφασίσει με 360 ψήφους, στις 600, την ανανέωση των εκλογών, τότε ο απερχόμενος πρόεδρος αποκτά δικαίωμα νέας υποψηφιότητας. Το δεύτερο είναι η ψήφιση νέου Συντάγματος, κάτι που η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο.

Εντούτοις, λέγοντας ότι οι εκλογές θα γίνουν κανονικά το 2028, αποκλείει ουσιαστικά τον πρώτο δρόμο. Άρα μένει ο δεύτερος. Ο Μπαχτσελί, πάντως, διευκρίνισε ότι, αν τελικά υπάρξει προσφυγή στις κάλπες πριν από την κανονική ημερομηνία, αυτή δεν θα πρέπει να ονομάζεται «πρόωρες εκλογές» αλλά «ανανέωση». Είναι ο ακριβής συνταγματικός όρος που ξεκλειδώνει τη νέα υποψηφιότητα.

Και για τους δύο δρόμους, ωστόσο, η κυβερνητική συμμαχία (ή όπως αποκαλείται στην Τουρκία, η Λαϊκή Συμμαχία) δεν έχει σήμερα τους αριθμούς στη Βουλή και χρειάζεται στήριξη από άλλα κόμματα. Αυτό εξηγεί γιατί η συζήτηση για το Σύνταγμα συνδέεται στενά με τη διαδικασία της «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία», δηλαδή τον τερματισμό της σύγκρουσης με το PKK και τις επαφές με το φιλοκουρδικό κόμμα (DEM), του οποίου οι ψήφοι θα ήταν καθοριστικές. Το κουρδικό ζήτημα παύει να αντιμετωπίζεται ως στρατιωτικό και γίνεται πολιτικό.

Δεν είναι τυχαίο ότι στην ίδια τοποθέτηση ο Μπαχτσελί αναφέρθηκε και στον Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Απαντώντας στα δημοσιεύματα για «βίλα» στο Ιμραλί (το νησί όπου βρίσκεται φυλακισμένος ο Οτζαλάν), υποστήριξε ότι «βίλα δεν υπάρχει» και ότι εντός των φυλακών κατασκευάστηκε κατοικία 250 τετραγωνικών μέτρων.

Ο ηγέτης του MHP είναι εκείνος που το 2024 άνοιξε ο ίδιος τη συζήτηση για την ειρηνευτική διαδικασία, με μια κίνηση που τότε αιφνιδίασε ακόμη και τους συμμάχους του. Οι δηλώσεις του, επομένως, διαβάζονται στην Άγκυρα λιγότερο ως σχόλιο και περισσότερο ως προαναγγελία των επόμενων κινήσεων της κυβέρνησης.