Τραμπ - Σι: Η νέα αναφορά στην «παγίδα του Θουκυδίδη» και ο φόβος μίας σινοαμερικανικής σύρραξης

Ο Πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, κάλεσε σε εκτεταμένη συνεργασία με την Ουάσινγκτον προκειμένου να αποφευχθεί η «παγίδα του Θουκυδίδη»  που θα μπορούσε να θέσει τις ΗΠΑ και την Κίνα σε πορεία στρατιωτικής σύγκρουσης εν μέσες αυξανόμενων εντάσεων για την τεχνητή νοημοσύνη, το εμπόριο και την Ταϊβάν.

Στην αρχή της συνάντησης κορυφής με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Κινέζος πρόεδρος έθεσε τους όρους για μια αμοιβαία κατανόηση που, όπως δήλωσε, θα μπορούσε να απομακρύνει τις δύο ανταγωνίστριες υπερδυνάμεις από μελλοντική στρατιωτική σύγκρουση και να τις οδηγήσει σε έναν δρόμο αμοιβαίου όφελους.

Αντί για αντιπαράθεση, στόχος θα πρέπει να είναι οι συνθήκες ώστε «η επίτευξη της μεγάλης αναζωογόνησης του κινεζικού έθνους και το να γίνει η Αμερική ξανά μεγάλη να πηγαίνουν χέρι-χέρι», δήλωσε ο Σι, επικαλούμενος το πολιτικό σύνθημα του Τραμπ, όπως αναφέρει ο Guardian.

«Θα πρέπει να ενισχύσουμε την επικοινωνία. Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες διαφέρουν στις εθνικές συνθήκες, αλλά μέσω ειλικρινούς, σε βάθος και συνεχούς διαλόγου, οι δύο χώρες μας μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα η μία την άλλη, να αναζητήσουν κοινό έδαφος παραμερίζοντας τις διαφορές και να οικοδομήσουν αμοιβαία εμπιστοσύνη», δήλωσε ο Σι, με τον Τραμπ να παρακολουθεί.

Διάλογος και πρόληψη κρίσεων

«Οφείλουμε να συνυπάρξουμε ειρηνικά», σημείωσε. «Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως δύο μεγάλες χώρες, έχουν να κερδίσουν από τη συνεργασία και θα χάσουν και οι δύο από την αντιπαράθεση. Οι ένοπλες δυνάμεις μας θα πρέπει να διατηρούν τακτικό διάλογο και να βελτιώσουν τους μηχανισμούς για την επικοινωνία και την πρόληψη κρίσεων».

Με τέτοιες συνθήκες σε ισχύ, δήλωσε ο Σι, «η παγίδα του Θουκυδίδη μπορεί να ξεπεραστεί», αναφερόμενος στο φαινόμενο, όπως ορίστηκε από τον Έλληνα ιστορικό, των εντάσεων που προκύπτουν όταν μια αναδυόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυριαρχία μιας εδραιωμένης δύναμης.

Ο Σι επικαλέστηκε τη φράση στη συνάντησή του με τον Τραμπ στο Πεκίνο τον Μάιο, ρωτώντας τον Αμερικανό πρόεδρο πώς σχεδιάζει να την αποφύγει.

Οι προτάσεις του για τη μείωση των εντάσεων - οι οποίες περιλάμβαναν επίσης την πρόσκληση 100.000 νέων Αμερικανών να επισκεφθούν την Κίνα σε φοιτητικές ανταλλαγές - έρχονται εν μέσες μιας περιόδου έντονου ανταγωνισμού μεταξύ των δύο δυνάμεων για την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και το εμπόριο, με κάθε πλευρά να επιβάλλει δασμούς στην άλλη.

Η άφιξη του Κινέζου Προέδρου

Ο Τραμπ είχε νωρίτερα καλωσορίσει τον Σι και τη σύζυγό του, Πενγκ Λιγιουάν, στον Λευκό Οίκο, σημειώνοντας ότι ήταν ο πρώτος Κινέζος ηγέτης που πραγματοποιεί δεύτερη επίσημη κρατική επίσκεψη στις ΗΠΑ. Η προηγούμενη επίσκεψη πραγματοποιήθηκε το 2015, όταν πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Μπαράκ Ομπάμα.

«Ο Πρόεδρος Σι και η κ. Πενγκ φθάνουν σε μια σημαντική στιγμή για την Αμερική, τη 250ή επέτειο από την ίδρυσή μας», δήλωσε.

Ο Τραμπ ανέφερε ότι είχε δημιουργήσει «μια πραγματικά μεγάλη φιλία» με τον Σι. «Ο Πρόεδρος Σι και εγώ έχουμε σημειώσει τεράστια πρόοδο στα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι δύο χώρες μας», είπε. «Οι ομάδες μας εργάζονται για την ενθάρρυνση μιας πιο ισορροπημένης εμπορικής σχέσης, συμπεριλαμβανομένης της νέας πρόσβασης στην αγορά για τους Αμερικανούς αγρότες και κτηνοτρόφους».

Πρόσθεσε ότι η τρέχουσα επίσκεψη θα περιλαμβάνει συζητήσεις για την ασφάλεια, την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη (AI), την οποία αποκάλεσε «υπερ-νοημοσύνη», έναν όρο που εισήγαγε στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών την Τρίτη.

Ο Σι εκθείασε επίσης την προσωπική του σχέση με τον Αμερικανό ομόλογό του, λέγοντας: «Ο Πρόεδρος Τραμπ και εγώ τρέφουμε σεβασμό ο ένας για τον άλλον. Έχουμε οικοδομήσει προσωπική επαφή και διατηρούμε επικοινωνία».

Απευθυνόμενος απευθείας στον Τραμπ, είπε: «Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής σας στην Κίνα φέτος, συμφωνήσαμε να οικοδομήσουμε μια εποικοδομητική σχέση Κίνας - ΗΠΑ στρατηγικής σταθερότητας. Είμαι έτοιμος να εργαστώ μαζί σας για να οδηγήσουμε το γιγαντιαίο πλοίο των σχέσεων Κίνας-US σε μια σταθερή πορεία προς το μέλλον».

Η τελετή υποδοχής στον Λευκό Οίκο πραγματοποιήθηκε αφού ο Τραμπ είχε κάνει το ασυνήθιστο βήμα να μεταβεί στη στρατιωτική βάση Άντριους στο Μαίριλαντ το προηγούμενο βράδυ για να υποδεχθεί τον Κινέζο ηγέτη και τη σύζυγό του στον διάδρομο προσγείωσης.

Μεγάλο μέρος της ίδιας επισημότητας επαναλήφθηκε στην τελετή της Πέμπτης (24/9), ενώ ακούστηκαν οι εθνικοί ύμνοι και των δύο χωρών. Ο Τραμπ συνοδευόταν από τη σύζυγό του, Μελάνια, ενώ μέλη του υπουργικού συμβουλίου του και ανώτεροι σύμβουλοι – συμπεριλαμβανομένης της Νάταλι Χαρπ, της αφοσιωμένης βοηθού του Τραμπ που φέρει το παρατσούκλι «ο ανθρώπινος εκτυπωτής»  από τους συναδέλφους της – παρακολουθούσαν.

Τα θέματα που συζητήθηκαν

Ο Τραμπ και ο Σι ήταν προγραμματισμένο να διεξαγάγουν διμερείς συνομιλίες μετά την τελετή και τις εναρκτήριες ομιλίες.

Παρά τον αρμονικό τόνο που υιοθέτησαν και οι δύο ηγέτες, αναλυτές έχουν εκφράσει σκεπτικισμό σχετικά με την πιθανότητα επίτευξης μακροπρόθεσμων σταθερών ρυθμίσεων σε μια σειρά από ζητήματα.

Στον αγώνα δρόμου για την τεχνητή νοημοσύνη (AI), οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αυστηρούς ελέγχους εξαγωγών σε μικροτσίπ, ημιαγωγούς, λογισμικό και εξοπλισμό κατασκευής τσιπ σε μια προσπάθεια να επιβραδύνουν την ανάπτυξη της Κίνας.

Μια ανακωχή που συμφωνήθηκε μεταξύ Τραμπ και Σι στη Νότια Κορέα πέρυσι με στόχο τη διατήρηση των δασμών σε χαμηλότερα επίπεδα επρόκειτο να λήξει τον Νοέμβριο, αλλά έχει πλέον παραταθεί έως τον Φεβρουάριο, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ.

Οι αναλυτές πιστεύουν ότι η παράταση υποδηλώνει ότι ο Τραμπ συνεχίζει να μην είναι ικανοποιημένος με τις προσφορές υποχωρήσεων του Σι στο εμπόριο και θέλει να διατηρήσει την πίεση με την ελπίδα να επιτύχει μια καλύτερη συμφωνία εάν οι δύο ηγέτες συναντηθούν ξανά στη σύνοδο κορυφής της G20 που έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στο Μαϊάμι τον Δεκέμβριο.

Παρά τον εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο χωρών, οι κινεζικές εισαγωγές συνεχίζουν να αυξάνονται ραγδαία προς τις ΗΠΑ. Η Κίνα βρίσκεται σε τροχιά να καταγράψει εμπορικό έλλειμμα ύψους ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.