Τουταγχαμών: Νέα ευρήματα «δείχνουν» κρυφούς θαλάμους πίσω από τον τάφο του - Το μυστήριο της Νεφερτίτης

Ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της αρχαιολογίας επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς νέα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν την πιθανή ύπαρξη άγνωστων διαδρόμων και θαλάμων πέρα από τον τάφο του Τουταγχαμών, στην Κοιλάδα των Βασιλέων στην Αίγυπτο, όπως αποκάλυψε το nature.com.

Τα ευρήματα αναζωπυρώνουν μία θεωρία που απασχολεί τους αιγυπτιολόγους εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία: ότι πίσω από τους τοίχους του περίφημου τάφου KV62 μπορεί να βρίσκεται τμήμα ενός μεγαλύτερου ταφικού συγκροτήματος, το οποίο ορισμένοι επιστήμονες έχουν συνδέσει ακόμη και με τη βασίλισσα Νεφερτίτη.

Η νέα έρευνα συνδύασε δεδομένα από γεωραντάρ και μετρήσεις μικροβαρύτητας, μία μη επεμβατική τεχνική που μπορεί να εντοπίσει μεταβολές στην πυκνότητα του υπεδάφους. Σύμφωνα με το Nature, τα αποτελέσματα δείχνουν σχηματισμούς που θα μπορούσαν να αντιστοιχούν σε τεχνητούς χώρους κάτω από το έδαφος.

Ένας διάδρομος δύο μέτρων πίσω από τον τάφο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν τα δεδομένα από το γεωραντάρ που χρησιμοποιήθηκε στο εσωτερικό του τάφου.

Ο μηχανικός και γεωφυσικός George Ballard, ο οποίος ανέλυσε τα αποτελέσματα, εκτιμά ότι πίσω από τον ταφικό θάλαμο μπορεί να υπάρχει διάδρομος πλάτους περίπου δύο μέτρων, ο οποίος είναι γεμάτος με μπάζα και συνεχίζει πέρα από το σημείο όπου σήμερα τελειώνει ο γνωστός τάφος.

Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, γιατί προηγούμενες έρευνες δεν κατάφεραν να εντοπίσουν έναν μεγάλο κενό χώρο ακριβώς πίσω από τους τοίχους.

Ακόμη πιο ενδιαφέροντα θεωρούνται τα αποτελέσματα από περισσότερες από 1.200 μετρήσεις μικροβαρύτητας σε έκταση περίπου 35 τετραγωνικών μέτρων γύρω από τον τάφο.

Οι επιστήμονες εντόπισαν περιοχές χαμηλότερης πυκνότητας με γεωμετρικά χαρακτηριστικά και ορθές γωνίες, οι οποίες εμφανίζονται παράλληλες προς τον βόρειο τοίχο του ταφικού θαλάμου. Το συγκεκριμένο μοτίβο θεωρείται συμβατό με την πιθανή ύπαρξη τεχνητών κατασκευών.

Ένα από τα ευρήματα, που οι ερευνητές ονομάζουν «ανωμαλία 7», παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Πρόκειται για μία περιοχή χαμηλής πυκνότητας, μέσα στην οποία υπάρχει ένας σχεδόν τετράγωνος σχηματισμός υψηλότερης πυκνότητας.

Μία από τις ερμηνείες είναι ότι θα μπορούσε να πρόκειται για θάλαμο μέσα στον οποίο υπάρχουν αντικείμενα, χωρίς όμως αυτό να μπορεί να επιβεβαιωθεί από τις υπάρχουσες μετρήσεις.

Γιατί επιστρέφει στο προσκήνιο η Νεφερτίτη

Η θεωρία ότι ο τάφος του Τουταγχαμών μπορεί να αποτελεί μόνο ένα τμήμα μεγαλύτερου ταφικού συγκροτήματος δεν είναι καινούργια.

Το 2015, ο Βρετανός αιγυπτιολόγος Nicholas Reeves είχε υποστηρίξει ότι ο βόρειος τοίχος του ταφικού θαλάμου ενδέχεται να κρύβει ένα σφραγισμένο πέρασμα.

Η υπόθεσή του βασίστηκε, μεταξύ άλλων, σε γραμμές και ρωγμές στους τοίχους, καθώς και σε διαφοροποιήσεις στις τοιχογραφίες. Σύμφωνα με τη θεωρία του, το σημείο μπορεί να αποτελεί έναν «ψεύτικο» τοίχο που κατασκευάστηκε για να κρύψει άλλους χώρους.

Ο τάφος του Τουταγχαμών θεωρείται άλλωστε ασυνήθιστα μικρός για βασιλικό τάφο της 18ης Δυναστείας.

Μία από τις υποθέσεις είναι ότι υπήρχε ήδη στην περιοχή μεγαλύτερος βασιλικός τάφος και ότι, μετά τον αιφνίδιο θάνατο του νεαρού φαραώ, τμήμα του τροποποιήθηκε γρήγορα προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για την ταφή του.

Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η σύνδεση με τη Νεφερτίτη, της οποίας ο τάφος δεν έχει ταυτοποιηθεί με βεβαιότητα μέχρι σήμερα. Ορισμένοι αιγυπτιολόγοι θεωρούν ότι η περίφημη βασίλισσα ενδέχεται να κυβέρνησε για σύντομο χρονικό διάστημα ως φαραώ πριν από την άνοδο του Τουταγχαμών.

Ωστόσο, τα νέα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι η Νεφερτίτη βρίσκεται πίσω από τους τοίχους του τάφου. Επιβεβαιώνουν μόνο ότι υπάρχουν γεωφυσικές ενδείξεις που δικαιολογούν περαιτέρω έρευνα.

Το επόμενο βήμα μπορεί να δώσει την απάντηση

Η ερευνητική ομάδα έχει πλέον στραφεί στις αιγυπτιακές Αρχές, καθώς οποιαδήποτε φυσική πρόσβαση στους ύποπτους χώρους απαιτεί την έγκριση του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου.

Εφόσον δοθεί το «πράσινο φως», οι επιστήμονες σχεδιάζουν να ανοίξουν με εξαιρετικά προσεκτικό τρόπο μικρές οπές και να χρησιμοποιήσουν μικροσκοπικά τηλεχειριζόμενα οχήματα με κάμερες 360 μοιρών, ώστε να δουν για πρώτη φορά τι υπάρχει στους χώρους που υποδεικνύουν οι μετρήσεις.

Ο Ballard έχει αναφέρει ότι οι πρώτες τέτοιες έρευνες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ακόμη και τον Νοέμβριο, εάν εγκριθεί η σχετική πρόταση.

Οι ανεξάρτητοι επιστήμονες εμφανίζονται πάντως προσεκτικοί. Ειδικοί στη γεωφυσική που μίλησαν στο Nature χαρακτηρίζουν τα ευρήματα ενδιαφέροντα και την πιθανότητα ύπαρξης θαλάμων εύλογη, τονίζουν όμως ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα προτού εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα.

Περισσότερο από έναν αιώνα μετά την ανακάλυψη του τάφου του Τουταγχαμών το 1922, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: κρύβεται πίσω από τους ζωγραφισμένους τοίχους του KV62 ένα άγνωστο μέχρι σήμερα τμήμα της βασιλικής νεκρόπολης;

Και, αν πράγματι υπάρχουν σφραγισμένοι χώροι εκεί, το ακόμη μεγαλύτερο μυστήριο είναι ποιος - ή τι - βρίσκεται μέσα σε αυτούς.