Τζόναθαν: Τι μπορεί να μας μάθει για τη μακροζωία το γηραιότερο εν ζωή χερσαίο ζώο που πάτησε τα 194

Μια πολύ μεγάλη ώθηση στην προσπάθεια του ανθρώπου να παρατείνει το προσδόκιμο ζωής του έδωσαν επιστήμονες που σύμφωνα με τον Guardian, ανέλυσαν τον γενετικό κώδικο του γηραιότερου εν ζωή χερσαίου ζώου.

Ο Τζόναθαν είναι μια χελώνα η οποία στους κήπους του Plantation House, της επίσημης κατοικίας του κυβερνήτη της Αγίας Ελένης στον Νότιο Ατλαντικό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, είναι πλέον 194 ετών κι αυτό σημαίνει ότι ζούσε την εποχή που ζούσε και ο Κάρολος Δαρβίνος.

Τι είδαν οι επιστήμονες

Η ανάλυση DNA του Τζόναθαν αποκάλυψε μια σειρά γενετικών παραλλαγών σε σχεδόν όλες τις βιολογικές οδούς που σχετίζονται με τη γήρανση και έχουν εντοπίσει μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Όλες μαζί βοηθούν τους οργανισμούς να επιβιώνουν, επιδιορθώνοντας κατεστραμμένο DNA, ρυθμίζοντας τον μεταβολισμό και προστατεύοντας τον οργανισμό από τον καρκίνο.

Αυτό που κέντρισε ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον των ερευνητών, ωστόσο, ήταν ορισμένα χημικά μοτίβα στα γονίδια του Τζόναθαν, τα οποία φαίνεται να προστατεύουν την υγιή λειτουργία των μιτοχονδρίων του – των μικροσκοπικών δομών που λειτουργούν σαν «μπαταρίες» και παρέχουν ενέργεια στα κύτταρα.

Η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων έχει συνδεθεί έντονα με τη γήρανση και τις ασθένειες που σχετίζονται με αυτή.

«Εξακολουθούμε να προσπαθούμε να καταλάβουμε πώς ακριβώς συμβαίνει η γήρανση και ο Τζόναθαν μάς προσφέρει ένα πραγματικό παράθυρο στο τι συμβαίνει σε μια πολύ μεγάλη χρονική περίοδο», δήλωσε ο Στίβεν Κλαρκ, ανώτερος ερευνητής του προγράμματος στο μη κερδοσκοπικό Ίδρυμα Kallel.

«Τα μιτοχόνδριά του πρέπει να είναι ιδιαίτερα σταθερά και αυτό μας δίνει μια εικόνα για τη μακροζωία γενικότερα. Είναι σημαντικό τα μιτοχόνδρια να διατηρούνται όσο το δυνατόν πιο “άθικτα”».

Η συγκεκριμένη ανακάλυψη έγινε όταν η διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Μπέντζαμιν Βάισβιλ, εξέτασε χημικές «ετικέτες» που προσκολλώνται στο DNA και δημιουργούν μοτίβα τα οποία αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου. Οι ετικέτες αυτές, γνωστές ως μεθυλομάδες, συνήθως απενεργοποιούν τα γονίδια στα οποία προσκολλώνται.

Στη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances, οι ερευνητές περιγράφουν πώς συνέκριναν τα μοτίβα μεθυλίωσης στα γονίδια του Τζόναθαν με εκείνα άλλων γιγάντιων χελωνών.

Τα μοτίβα σε πολλά από τα γονίδιά του ήταν παρόμοια με εκείνα άλλων ηλικιωμένων χελωνών. Ωστόσο, τα μοτίβα στα γονίδια που συνδέονται με τη λειτουργία των μιτοχονδρίων ταίριαζαν περισσότερο με εκείνα πολύ νεότερων ζώων.

Δεν είναι ακόμη σαφές εάν –και σε ποιον βαθμό– αυτά τα χημικά μοτίβα συμβάλλουν στην εντυπωσιακή διάρκεια ζωής του Τζόναθαν. Ο Κλαρκ ανέφερε ότι η ομάδα πρέπει τώρα να επιβεβαιώσει το εύρημα.

«Πώς μπορούμε να ελέγξουμε αυτή την υπόθεση;» διερωτήθηκε. «Υπάρχει τρόπος να κάνουμε τα μιτοχόνδρια νεότερα ή να τα αντικαταστήσουμε και να δούμε αν αυτό παρατείνει τη διάρκεια ζωής; Αυτό είναι ένα από τα επόμενα βήματα».

Ο fake θάνατος και η νέα φιλενάδα του γερό-Τζόναθαν

Ο πρώην επικεφαλής κτηνίατρος της Αγίας Ελένης, Τζο Χόλις, ανέλαβε τη φροντίδα του Τζόναθαν το 2009. Εκείνη την εποχή η κατάσταση της χελώνας δεν ήταν καλή.

Ο καταρράκτης τον είχε αφήσει τυφλό, είχε χάσει την όσφρησή του και το ράμφος του είχε γίνει μαλακό και εύθραυστο, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να βρει τροφή. Ο Χόλις άρχισε να τον ταΐζει με το χέρι και μέσα σε έξι μήνες έως έναν χρόνο η χελώνα είχε ξαναπάρει βάρος και είχε αποκτήσει ένα σκληρό, οδοντωτό ράμφος.

Τον Απρίλιο, ο Τζόναθαν έγινε άθελά του πρωταγωνιστής μιας διαδικτυακής απάτης που ανακοίνωνε ψευδώς τον θάνατό του. Ένα μήνυμα από ψεύτικο λογαριασμό στο X, που προσποιούνταν ότι ανήκε στον Χόλις, υποστήριζε ότι η χελώνα είχε πεθάνει.

Η είδηση διαδόθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο, προτού ο Guardian επικοινωνήσει με τον κυβερνήτη της Αγίας Ελένης, Νάιτζελ Φίλιπς, ο οποίος βρήκε τον Τζόναθαν ζωντανό, να κοιμάται κάτω από ένα δέντρο.

Μόλις λίγους μήνες πριν, εντοπίστηκε να ζευγαρώνει με την Έμμα, μια άλλη χελώνα που μοιράζεται μαζί του τον ίδιο χώρο. Λίγο αργότερα, η σύζυγος του κυβερνήτη, η οποία ονομάζεται επίσης Έμμα, πήγε να ελέγξει τον Τζόναθαν και τον βρήκε ανάποδα.

«Η Έμμα έχει ένα πολύ ημικυκλικό καβούκι», εξήγησε ο Χόλις. «Οπότε, αν γλιστρήσει αρκετά γρήγορα προς τα πλάγια, η ορμή μπορεί να την αναποδογυρίσει. Είναι όμως απίστευτο. Είναι 194 ετών. Κάποια στιγμή θα πάθεις και ένα ατύχημα, έτσι δεν είναι;»