«Εθνική ήττα» της Αθήνας βλέπουν οι τουρκικές αναλύσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Δύο ημέρες μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στη Βεγγάζη, ο τουρκικός σχολιασμός αλλάζει εστίαση. Οι αναλυτές δεν ασχολούνται πλέον τόσο με την ίδια τη συμφωνία. Το ενδιαφέρον τους στρέφεται στο αποτύπωμά της στην Αθήνα, στη στάση της Ουάσιγκτον και στις κινήσεις που ενδέχεται να επιχειρήσει η ελληνική κυβέρνηση.

«Ατμόσφαιρα εθνικής ήττας»

Ενδεικτικός είναι ο τίτλος άρθρου στην ιστοσελίδα Muhalif, το οποίο κάνει λόγο για «ατμόσφαιρα εθνικής ήττας» στην Ελλάδα. Ο πρέσβης επί τιμή Τουγάι Ουλούτσεβικ χαρακτηρίζει την ομόφωνη απόφαση της 20ής Οκτωβρίου ιστορική επιτυχία της τουρκικής διπλωματίας.

Η αξία της, κατά τον Τούρκο πρώην διπλωμάτη, έγκειται και στην επίτευξή της παρά το διπλωματικό μέτωπο που είχαν συγκροτήσει Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος και Ισραήλ, με τη συνδρομή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ώστε να αποτραπεί η έγκριση. Στρέφεται επίσης κατά της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την οποία παρουσιάζει ως όμηρο Αθήνας και Λευκωσίας, σημειώνοντας με ικανοποίηση και την εσωτερική ομοψυχία: κυβέρνηση και αντιπολίτευση, με εξαίρεση το φιλοκουρδικό κόμμα DEM, απάντησαν με μία φωνή στις Βρυξέλλες, ενώ ο Οζγκιούρ Οζέλ έθεσε τα δικαιώματα της Τουρκίας υπεράνω κάθε εσωτερικής διαφοράς.

Ο Ουλούτσεβικ κλείνει με μια προειδοποίηση, επικαλούμενος τον κίνδυνο να προχωρήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενόψει των εκλογών του καλοκαιριού του 2027, σε κινήσεις «έξω από κάθε λογική», ακόμη και στην επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο πέραν των έξι μιλίων. Η Άγκυρα, καταλήγει, οφείλει να λάβει υπόψη το ενδεχόμενο ενός λανθασμένου ελληνικού βήματος. Ένα τέτοιο βήμα θα μπορούσε να στηριχθεί στη συμπαράσταση της Ευρώπης και του Ισραήλ και στην προσδοκία μιας αμερικανικής παρέμβασης που θα απέτρεπε την Τουρκία από την εφαρμογή του casus belli.

Η αλλαγή στη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών

Από διαφορετική οπτική, ο Μελίχ Αλτίνοκ στη φιλοκυβερνητική Sabah εστιάζει στη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών, διαγιγνώσκοντας μια αισθητή αλλαγή τόνου. Η αμερικανική διοίκηση, γράφει, εγκατέλειψε την αυστηρή γλώσσα του 2019, όταν το μνημόνιο είχε καταδικαστεί ως προκλητική ενέργεια. Πλέον επιλέγει ηπιότερους τόνους, με έμφαση στις καλόπιστες διαπραγματεύσεις, στις επενδύσεις και στον διάλογο μεταξύ συμμάχων. Τη μεταστροφή αυτή την αποδίδει πρωτίστως στον δίαυλο Τραμπ και Ερντογάν, αλλά και στη γενικότερη φιλοσοφία του Αμερικανού προέδρου: λιγότερες στρατιωτικές δεσμεύσεις, περισσότερες διμερείς σχέσεις και οικονομικά συμφέροντα, όπως, κατά τον ίδιο, συμβαίνει και σε Συρία, Ιράκ και Ουκρανία. Αυτή τη φορά, παρατηρεί, είναι ο ελληνικός Τύπος που ασκεί κριτική στην Ουάσιγκτον.

«Η Αθήνα αναζητά διέξοδο στην Ανατολική Μεσόγειο»

Με αυτόν τον τίτλο αποδελτιώνει η Ντουιγκού Λελόγλου στη Hurriyet τη στάση της Αθήνας μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου, περιγράφοντας τις κινήσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη: αφού έφερε το ζήτημα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ετοιμάζεται να το θέσει και στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Η Αθήνα δεν βρήκε όμως τη στήριξη που προσδοκούσε από την Ουάσιγκτον, καθώς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιορίστηκε να ενθαρρύνει διμερείς συνομιλίες μεταξύ των δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ. Η ανταπόκριση επικαλείται τον καθηγητή Διεθνούς Δικαίου του Πανεπιστημίου Πειραιώς Πέτρο Λιακούρα, ο οποίος προτείνει επέκταση των χωρικών υδάτων στα δώδεκα μίλια νότια της Κρήτης και στο σύμπλεγμα του Καστελλόριζου. Επικαλείται επίσης τον καθηγητή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και πρώην διπλωματικό σύμβουλο του πρωθυπουργού Σωτήρη Σέρμπο, κατά τον οποίο η ελληνική επιρροή στη Λιβύη είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Αναφέρεται, τέλος, σε ανάλυση των Νέων, σύμφωνα με την οποία η ακύρωση του μνημονίου είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι αδύνατη.

Κοινός παρονομαστής των τουρκικών αναλύσεων είναι η αντιμετώπιση του μνημονίου ως τετελεσμένου γεγονότος. Το ερώτημα που απασχολεί πλέον την Άγκυρα δεν είναι η ισχύς της συμφωνίας, αλλά η απάντηση της Αθήνας, με τα χωρικά ύδατα να αναδεικνύονται σε κρίσιμο σημείο αναφοράς.