Μπορεί η Ουκρανία να συνεχίσει τον πόλεμο χωρίς τις ΗΠΑ; Τα τρία όπλα του Τραμπ

Ήταν μια αλλοπρόσαλλη περίοδος για τις σχέσεις ΗΠΑ - Ουκρανίας, αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επέκρινε σφοδρά τον Ουκρανό ομόλογό του, Βολόντιμιρ Ζελένσκι, επειδή απέτυχε να διαπραγματευτεί το τέλος του πολέμου, και το Κίεβο κατηγόρησε την Ουάσινγκτον ότι παρακρατεί ζωτική στρατιωτική υποστήριξη.

Στη συνέχεια, ο Τραμπ απέστειλε τον απεσταλμένο του στη Νορβηγία και τη Ρωσία για να προσπαθήσει να προωθήσει την Ειρήνη, αλλά η Ουάσινγκτον αποχώρησε έχοντας στα χέρια της μόνο ένα σχέδιο για την επανέναρξη των τριμερών συνομιλιών.

Εν τω μεταξύ, οι φονικές ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται, καθώς η Ουκρανία εκφράζει ανησυχίες για ρωγμές στην υποστήριξη από τις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, οι τελευταίες εντάσεις απέχουν πολύ από το να είναι η πρώτη αντιπαράθεση μεταξύ του Κιέβου και του Τραμπ, ο οποίος ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του διακόπτοντας τη βοήθεια για την πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας. Έκτοτε, η Ευρώπη ανέλαβε το κόστος και το Κίεβο ανέπτυξε τη δική του αμυντική βιομηχανία με ταχείς ρυθμούς.

Πόσο λοιπόν βασίζεται ακόμα η Ουκρανία στην υποστήριξη των ΗΠΑ; Και μπορεί να συνεχίσει να μάχεται χωρίς αυτήν;

Ειδικοί αναφέρουν ότι υπάρχουν τρεις ευρείες μοχλοί πίεσης που μπορούν να ασκήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Κίεβο – οικονομικός, στρατιωτικός και πολιτικός – καθώς επιδιώκουν κάποιο είδος ουκρανικής συνθηκολόγησης για τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε η Ρωσία.

Οικονομικός μοχλός: Η βοήθεια προς την Ουκρανία έχει ήδη περιοριστεί

Η κυβέρνηση Τραμπ διέκοψε τα νέα πακέτα βοήθειας προς την Ουκρανία στις αρχές του 2025.

Μέχρι τότε, οι ΗΠΑ είχαν αποστείλει συνολική βοήθεια ύψους τουλάχιστον 131,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ουκρανία, γεγονός που τις καθιστά ακόμα τον μεγαλύτερο μεμονωμένο δωρητή από την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας το 2022, σύμφωνα με στοιχεία από το Kiel Institute for the World Economy, μια γερμανική δεξαμενή σκέψης που παρακολουθεί τη πολεμική βοήθεια προς την Ουκρανία. Ορισμένα από τα όπλα από Αμερικανούς κατασκευαστές που αγοράστηκαν κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μπάιντεν εξακολουθούν να ρέουν προς την Ουκρανία, αλλά πολλές από αυτές τις συμβάσεις έχουν ήδη ολοκληρωθεί.

Οι χώρες και τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως μπλοκ ξεπερνούν πλέον τις ΗΠΑ στις συνολικές δωρεές τους, έχοντας αποστείλει τουλάχιστον 228,5 δισεκατομμύρια δολάρια από το 2022, όπως δείχνουν τα στοιχεία του Kiel Institute.

Η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία και η Σουηδία έχουν προσφέρει τη μεγαλύτερη ποσότητα στρατιωτικής βοήθειας μεταξύ των κρατών της ΕΕ. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία έχουν επίσης συνεισφέρει ένα σημαντικό κομμάτι στρατιωτικής βοήθειας εκτός του μπλοκ.

Πολλές από τις δωρεές γίνονται με τη μορφή αγοράς αμερικανικών όπλων από συμμάχους του NATO, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονται στην Ουκρανία.

Ωστόσο, αυτές οι ευρωπαϊκές μεταφορές όπλων εξακολουθούν να απαιτούν την έγκριση του Πενταγώνου, δίνοντας στην κυβέρνηση Τραμπ έναν ακόμα μοχλό πίεσης.

Ο Ζελένσκι αναφέρθηκε την Παρασκευή στην κρίσιμη έλλειψη αμερικανικής κατασκευής πυραύλων αναχαίτισης Patriot στην Ουκρανία, δηλώνοντας: «Η παράδοση πυραύλων αναχαίτισης για την προστασία μας από τους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους εξακολουθεί να καθυστερεί. Περιμένουμε τους πυραύλοςυ που είχαν ήδη συμφωνηθεί, αλλά ακόμα δεν έρχονται».

Την περασμένη εβδομάδα, η Ουκρανία εξάντλησε τα αποθέματα Patriot – ένα από τα λίγα αμυντικά όπλα που είναι ικανά να καταρρίψουν έναν βαλλιστικό πύραυλο – αφήνοντάς την πολύ πιο ευάλωτη στις ρωσικές επιθέσεις.

Κανένας από τους βαλλιστικούς πυραύλους που έπληξαν το Κίεβο κατά τη διάρκεια της νύχτας προς την Πέμπτη δεν αναχαιτίστηκε – μια ένδειξη ότι τα αποθέματα Patriot είναι ακόμα άδεια ή σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα. Ο Ζελένσκι δήλωσε στο CNN λίγες ώρες μετά από αυτή την επίθεση ότι η Ουκρανία χρειάζεται πρωτίστως δύο πράγματα από τους συμμάχους της σε αυτή την κρίσιμη στιγμή: «Να μην άρουν τις κυρώσεις από τον Πούτιν ... (και) να μας δώσουν καλύτερους πυραύλους».

Δεδομένου ότι αυτές οι παραγγελίες όπλων αποτελούν όφελος για τις αμερικανικές αμυντικές εταιρείες, αναλυτές αναφέρουν ότι είναι απίθανο οποιαδήποτε επιβράδυνση ή μπλοκάρισμα αγορών να συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στρατιωτικός μοχλός: Ανταλλαγή πληροφοριών και δορυφορικό ίντερνετ

Αν και η αμερικανική οικονομική υποστήριξη έχει καταρρεύσει, η Ουκρανία εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αμερικανικές πληροφορίες και την τεχνολογία.

Δεν διαθέτει αντικαταστάτη για τα μοναδικά αμερικανικά συστήματα όπως οι Patriot, τη στρατιωτική έκδοση του δορυφορικού ίντερνετ Starlink του Έλον Μασκ, και την προηγμένη τεχνολογία προειδοποίησης πυραύλων.

«Αυτό είναι κάτι που οι Ευρωπαίοι δεν διαθέτουν, και δεν το διαθέτουν επειδή εμείς (οι ΗΠΑ) τους λέγαμε τα τελευταία 30 χρόνια να μην το αναπτύξουν ... επειδή μπορούν να βασίζονται σε εμάς», δήλωσε ο Μαξ Μπέργκμαν, διευθυντής του προγράμματος για τη Ρωσία στο Center for Strategic and International Studies.

«Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου η Αμερική αποδεικνύει σε όλους στην Ευρώπη ότι απλά δεν μπορεί κανείς να βασιστεί πάνω της», δήλωσε ο Μπέργκμαν στο CNN.

«Αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά καταστροφικό για την Ουκρανία με την έννοια ότι θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια οικονομική ζημιά, τεράστια απώλεια ανθρώπινων ζωών αμάχων, φυγή αμάχων», είπε. «Αλλά αμφιβάλλω αν θα κάμψει πραγματικά τη θέληση της Ουκρανίας να πολεμήσει».

Ο Ζελένσκι δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι σε πολλές περιπτώσεις η Ουκρανία δεν έλαβε προειδοποιήσεις για βαλλιστικά πλήγματα από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις να πλήττουν στόχους χωρίς τις σειρήνες αεροπορικής επιδρομής που προειδοποιούν τους κατοίκους να καταφύγουν σε καταφύγια, και Ουκρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι περισσότεροι πολίτες έχασαν τη ζωή τους ως εκ τούτου.

Το US State Department και ο ίδιος ο Τραμπ αρνήθηκαν ότι περιόρισαν την ανταλλαγή πληροφοριών.

Μέχρι το βράδυ της Τρίτης, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών με τις Ηνωμένες Πολιτείες «λειτουργεί τώρα» ξανά.

Βραχυπρόθεσμα, τυχόν περαιτέρω διαταραχές ή περιορισμοί στα συστήματα που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ είναι πιθανό να πλήξουν την Ουκρανία απίστευτα σκληρά, εκτιμούν οι ειδικοί. Μακροπρόθεσμα, είναι πιθανό οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι να διοχετεύσουν περισσότερα χρήματα στην ανάπτυξη των δικών τους συστημάτων για να βοηθήσουν την Ουκρανία αλλά και του ίδιους.

«Πιστεύω ότι οι Ουκρανοί πιθανότατα δεν πίστευαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπεφταν τόσο χαμηλά, θα τις πρόδιδαν τόσο πολύ, επειδή αυτό δεν είναι πραγματικά μια πράξη ελεημοσύνης που κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες ... Αυτή είναι μια υπηρεσία για την οποία η Ουκρανία δαπανά χρήματα», δήλωσε ο Μπέργκμαν.

«Αυτό που κάνει η κυβέρνηση έχει στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερες επιπτώσεις για τη βασική αξιοπιστία των ΗΠΑ ως προμηθευτή τεχνολογίας και άμυνας», πρόσθεσε ο Μπέργκμαν.

Πολιτικός μοχλός: Δίνοντας ελπίδα στον Πούτιν

Η ρήξη μεταξύ των ΗΠΑ και της Ουκρανίας έχει επίσης ευρύτερες γεωπολιτικές επιπτώσεις, αναφέρουν αναλυτές, και θα μπορούσε τελικά να αποτελέσει δώρο για την πολεμική προσπάθεια του Κρεμλίνου.

Έρχεται μετά από μια σειρά αμφιλεγόμενων κινήσεων από την κυβέρνηση Τραμπ αυτόν τον μήνα, συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας πριν αυτές τεθούν σε ισχύ και της επίτευξης συμφωνίας που επιτρέπει στη Ρωσία να εξάγει ντίζελ. Εν τω μεταξύ, το Κρεμλίνο μέχρι στιγμής δεν έχει υποχωρήσει από τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις του για τον τερματισμό του πολέμου.

Η προθυμία της Ουάσινγκτον να ασκήσει πρωτοφανή πίεση στο Κίεβο «δίνει στη Ρωσία μια κάποια ελπίδα ότι αν συνεχίσουν να πολεμούν σε αυτόν τον πόλεμο, τελικά η ευρωπαϊκή αποφασιστικότητα θα ξεθωριάσει επίσης», δήλωσε η Νάτια Σεσκούρια, ανώτερη ερευνητική εταίρος για τη Ρωσία και την Ευρασία στο Royal United Services Institute.

Ο Τζον Λαφ, επικεφαλής διεθνών συνεργασιών στο New Eurasian Strategies Centre, είχε παρόμοια άποψη. «Πιστεύω ότι οι Ρώσοι πρέπει να αισθάνονται αρκετά ικανοποιημένοι αυτή τη στιγμή με την ένταση που προκαλεί όλη αυτή η πρόσφατη δραστηριότητα στην Ευρώπη, αναγκάζοντας τον Τραμπ να πιέσει την Ουκρανία, να σπάσει το καθεστώς κυρώσεων και να μην προχωρήσει με το νομοσχέδιο του Λίντσεϊ Γκράχαμ», δήλωσε στο CNN. «Απλώς τονίζει το γεγονός ότι η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι ευθυγραμμισμένες».

Ειδικοί ανέφεραν ότι ορισμένες από τις εντάσεις – ιδιαίτερα σε θέματα που σχετίζονται με το ντίζελ, με τον Τραμπ να κατηγορεί τα ουκρανικά πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου για τις σταθερά υψηλές τιμές αντί για τον πόλεμο στο Ιράν – ενδέχεται να υποχωρήσουν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Ωστόσο, το πρόβλημα των υψηλών τιμών της βενζίνης και η έλλειψη δημοτικότητας του πολέμου στο Ιράν θα παραμείνουν για το υπόλοιπο της προεδρίας του Τραμπ, υποστήριξε ο Λαφ.

Ο Λαφ δήλωσε ότι οι προσπάθειες της Ουκρανίας να συνεχίσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου ήταν «σαν κόκκινο πανί για ταύρο» για τον Τραμπ. «Καθιστά την Ουκρανία εύκολο στόχο αν προσπαθείς να μετατοπίσεις την ευθύνη για όσα συνέβησαν με το Ιράν».