«Έγινε σκελετός»: Η 16χρονη που πέθανε μετά την κράτησή της στην Ιαπωνία και τα σπαρακτικά σημειώματά της

Τη νομιμότητα της σύλληψης και της 18ήμερης κράτησης μιας ανήλικης σε κελί στην Ιαπωνία φέρνει στο προσκήνιο δικαστική αγωγή που κατέθεσε η μητέρα της κατά της αστυνομίας της Νομαρχίας Χιόγκο.

Η υπόθεση της Ρούνα, η οποία πέθανε λίγους μήνες μετά την αποφυλάκισή της, εξετάζεται πλέον ενώπιον της Δικαιοσύνης, αναδεικνύοντας κρίσιμα ερωτήματα για τη μεταχείριση των ανήλικων υπόπτων από τις ιαπωνικές Αρχές. Κατά τη διάρκεια της κράτησής της, η έφηβη κατέγραφε σε σημειωματάριο την επιθυμία της να επιστρέψει κοντά στη μητέρα της, με τις προσωπικές της σημειώσεις να αποτελούν μέρος του υλικού που ήρθε στο φως της δημοσιότητας.

«Λυπάμαι τόσο πολύ για τη Ρούνα, απέτυχα να προστατεύσω το παιδί μου», δήλωσε η μητέρα της Ρούνα, Γιόκο, στο CNN βουρκωμένη και με κομμένη την ανάσα.

Η Γιόκο ανέφερε ότι η ιαπωνική αστυνομία κράτησε τη 16χρονη για 18 ημέρες πέρυσι, ως ύποπτη για επίθεση στον οίκο φροντίδας που διευθύνει για άτομα με αναπηρία.

Η Γιόκο δήλωσε ότι η κόρη της προσπάθησε απλώς να εμποδίσει έναν αναστατωμένο ένοικο από το να δαγκώσει άλλους, βάζοντας το χέρι της γύρω από το σαγόνι του. Η Ρούνα αρνήθηκε την κατηγορία και δεν της απαγγέλθηκαν ποτέ κατηγορίες.

Κατά τη διάρκεια της φυλάκισής της, η Ρούνα σταμάτησε να τρώει και μετά την αποφυλάκισή της διαγνώστηκε με διαταραχή μετατραυματικού στρες.

«Ανησυχώ για το αν μπορώ να δω τη μαμά μου. Δεν έχω κάνει τίποτα κακό, αλλά είμαι σε τόσο μεγάλο σοκ που δεν μπορώ να φάω», έγραφε σε σημείωμά της ούσα κρατούμενη η 16χρονη.

Το βάρος της έπεφτε συνεχώς, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή της πέντε μήνες αργότερα, ζυγίζοντας περίπου 20 κιλά, όσο το μέσο βάρος ενός κοριτσιού 6 ετών.

Η μητέρα της διεκδικεί αποζημίωση 109 εκατομμυρίων γεν (620.000 ευρώ), επικαλούμενη παράνομη σύλληψη και κράτηση, η οποία, όπως ισχυρίστηκε, οδήγησε στον θάνατο της Ρούνα.

«Θέλω η αστυνομία και οι εισαγγελείς να αναλογιστούν το καθήκον τους να φροντίζουν τους ανθρώπους και να προστατεύουν τους πολίτες, και να πουν την αλήθεια στο δικαστήριο», δήλωσε.

Οι κανόνες για τους ανηλίκους υπό κράτηση

Η Ιαπωνία έχει τη φήμη της «δικαιοσύνης ομήρων», έναν όρο που αναφέρεται στην κράτηση υπόπτων χωρίς απαγγελία κατηγοριών για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι επιτρέπει ο νόμος σε άλλες χώρες, συχνά για ημέρες, αν όχι εβδομάδες.

Ωστόσο, η χώρα διαθέτει επίσης αυστηρούς κανόνες που διέπουν τη μεταχείριση των ανηλίκων κατά τη διάρκεια μιας ποινικής έρευνας. Βάσει του Juvenile Law της Ιαπωνίας, οι ανήλικοι πρέπει να φυλακίζονται μόνο όταν αυτό είναι «αναπόφευκτο».

Η συνήγορος υπεράσπισης Μεγκούμι Ουάντα δήλωσε ότι η έννοια του «αναπόφευκτου» δεν είχε οριστεί ποτέ σαφώς και ήταν ανοιχτή σε ερμηνείες από τις Αρχές.

Περισσότεροι από 6.000 ύποπτοι ηλικίας κάτω των 20 ετών κρατήθηκαν το 2024 – και από αυτούς, 4.000 κρατήθηκαν για περισσότερες από 15 ημέρες, σύμφωνα με τα κυβερνητικά στατιστικά στοιχεία.

Η απόφαση να απαγορευτεί στη Ρούνα η πρόσβαση στη μητέρα της και να κρατηθεί για περισσότερες από δύο εβδομάδες έχει προκαλέσει ανησυχία στους δικηγόρους, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το αν λειτουργούν τα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων υπό κράτηση.

Όταν ζητήθηκαν οι λόγοι πίσω από την κράτηση της Ρούνα, η αστυνομία της Νομαρχίας Χιόγκο ανέφερε ότι δεν θα σχολιάσει λεπτομέρειες μεμονωμένων υποθέσεων.

«Το ζήτημα αυτό αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο εκκρεμούς αγωγής για κρατική αποζημίωση και η θέση της νομαρχίας θα διευκρινιστεί στο δικαστήριο», δήλωσε εκπρόσωπος.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης της Ιαπωνίας έχει απορρίψει επανειλημμένα τους ισχυρισμούς περί «hostage justice», δηλώνοντας ότι δίνει τη δέουσα προσοχή στα δικαιώματα των ατόμων που κατηγορούνται για αδικήματα.

Μια ζωή που ανατράπηκε

Η οικογένεια του θύματος διευθύνει έναν οίκο φροντίδας στη Νομαρχία Χιόγκο, η οποία βρίσκεται βορειοδυτικά της Οσάκα, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Ιαπωνίας.

Μεγαλώνοντας ανάμεσα σε ανθρώπους που χρειαζόταν επιπλέον φροντίδα, η Ρούνα ήταν ένα «χαρούμενο κορίτσι» που φιλοδοξούσε να αναλάβει κάποια στιγμή τον οικογενειακό οίκο φροντίδας, δήλωσε η μητέρα της.

«Αν και η ζωή της ήταν σύντομη, μόλις 16 χρόνια, έζησε κάθε μέρα χωρίς να ξεχάσει ποτέ τη συμπόνια και τη φροντίδα για τους άλλους», δήλωσε η Γιόκο.

Όμως η σύλληψη της Ρούνα στις 17 Ιουνίου πέρυσι – τέσσερις μήνες μετά τη φερόμενη επίθεση – ανέτρεψε τα πάντα. 

Για τις επόμενες 18 ημέρες, απαγορεύτηκε στη Γιόκο να επισκεφθεί τη Ρούνα λόγω μέτρων που ζήτησαν οι εισαγγελείς –και εγκρίθηκαν από δικαστήριο– και λόγω ανησυχιών ότι, ως ιδιοκτήτρια των εγκαταστάσεων, θα μπορούσε να αλλοιώσει τα στοιχεία.

Μέσω του δικηγόρου της Ρούνα, άρχισε να μαθαίνει ότι η κόρη της δεν τρεφόταν σωστά. Όμως δεν ενημερώθηκε ποτέ για την πλήρη έκταση, καθώς οι Αρχές απέρριψαν τα αιτήματά της για τα αρχεία γευμάτων της Ρούνα, ανέφερε.

Το βράδυ πριν από την αποφυλάκισή της, η έφηβη κατέρρευσε και μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο.

Το επόμενο πρωί, η Γιόκο σοκαρίστηκε από αυτό που είδε.

«Είχε γίνει σκελετός.Το βήμα της ήταν τόσο αδύναμο που χρειαζόταν όλη της τη δύναμη απλώς για να περπατήσει 10 μέτρα», είπε.

Η Ιαπωνία διαθέτει εγκαταστάσεις –γνωστές ως Shonen Kanbetsu Sho– για την προσωρινή φιλοξενία ανήλικων υπόπτων. Ωστόσο, η συνήγορος υπεράσπισης Ουάντα δήλωσε ότι σπάνια χρησιμοποιούνται όταν η κράτηση είναι μικρότερη των δύο εβδομάδων, αφήνοντας τους ανηλίκους να αντιμετωπίζουν παρόμοιες συνθήκες με τους ενήλικες.

Δεν είναι σαφές γιατί η Ρούνα δεν μεταφέρθηκε σε εγκατάσταση ανηλίκων μετά τις πρώτες δύο εβδομάδες κράτησης.

Ο θάνατος της Ρούνα αποδόθηκε σε ασιτία λόγω διαταραχής πρόσληψης τροφής.

Το 2024, περίπου το 65% των 85.040 ενηλίκων που κρατήθηκαν στην Ιαπωνία πέρασαν περισσότερες από 15 ημέρες υπό αστυνομική κράτηση, σύμφωνα με τα κυβερνητικά στατιστικά στοιχεία.

Η Γιόκο ελπίζει ότι η προσπάθειά της να αποδώσει δικαιοσύνη εκ μέρους της κόρης της θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στην προώθηση της αλλαγής.