Εκλογές στη Σερβία: Ο Βούτσιτς παραδέχτηκε την ήττα - Νίκη για τη Φοιτητική Λίστα

Ιστορική ανατροπή καταγράφεται στη Σερβία, όπου ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραδέχτηκε την ήττα του κυβερνώντος κόμματος στις βουλευτικές εκλογές, αναγνωρίζοντας ότι η Φοιτητική Λίστα είναι η νικήτρια της αναμέτρησης.

Η παραδοχή έγινε πριν από την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων, με τον Βούτσιτς να επικαλείται εκλογικό δείγμα και να δηλώνει ότι η παράταξη που στηρίχθηκε από το φοιτητικό κίνημα προηγείται καθαρά. Η εξέλιξη σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς περιόδου πολιτικής κυριαρχίας του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος.

Τι είπε ο Βούτσιτς για το αποτέλεσμα

Ο Βούτσιτς ανέφερε ότι, παρότι δεν υπάρχουν ακόμη τελικά αποτελέσματα, «είναι σαφές» πως το κόμμα του έχασε τις εκλογές. Όπως είπε, η Φοιτητική Λίστα αναμένεται να λάβει 135 έως 140 έδρες, ενώ η δική του παράταξη περίπου 105 έδρες.

Στην ίδια δήλωση υποστήριξε ότι κανένας άλλος πολιτικός σχηματισμός δεν θα μπει στο κοινοβούλιο, αν και άλλες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ενδέχεται να υπάρξει εκπροσώπηση μειονοτικών κομμάτων.

Η εικόνα των πρώτων εκτιμήσεων συγκλίνει σε καθαρή επικράτηση της Φοιτητικής Λίστας. Η οργάνωση Crta, μέσω του διευθυντή προγράμματός της Ράσα Νεδέλικοφ, έδωσε στη Φοιτητική Λίστα 51,47%, έναντι 40,42% για τον συνδυασμό «Aleksandar Vucic - United Serbia». Τα άκυρα ψηφοδέλτια, κατά την ίδια εκτίμηση, ανήλθαν στο 1,55%.

Άλλη πρώτη εκτίμηση, από Ipsos/CeSID που μετέδωσε το N1, εμφάνιζε τη Φοιτητική Λίστα στο 52% και τη λίστα του Βούτσιτς στο 39,3%. Με βάση αυτή την εικόνα, η Φοιτητική Λίστα θα μπορούσε να φτάσει τις 138 έδρες, έναντι 104 για την παράταξη του Βούτσιτς.

Ανατροπή μετά από 14 χρόνια κυριαρχίας

Η ήττα του Βούτσιτς θεωρείται μείζονα πολιτική αλλαγή για τη Σερβία, καθώς ο ίδιος και το κόμμα του κυριαρχούσαν στην εξουσία επί 14 χρόνια. Οι εκλογές, παρότι συμμετείχαν 18 κόμματα για το κοινοβούλιο των 250 εδρών, εξελίχθηκαν ουσιαστικά σε αναμέτρηση ανάμεσα στο Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα και τη νεανική, φοιτητικά υποστηριζόμενη λίστα.

Ο Βούτσιτς είχε κατηγορήσει επανειλημμένα το φοιτητικό κίνημα ότι καθοδηγείται από ξένα συμφέροντα, ενώ είχε λάβει τη στήριξη του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Στην ομιλία του μετά την κάλπη, φέρεται επίσης να άφησε αιχμές για εξωτερική παρέμβαση στις εκλογές.

Στο Βελιγράδι, πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να γιορτάσουν τη διαφαινόμενη νίκη της Φοιτητικής Λίστας, ενώ η προσοχή στρέφεται πλέον στην ολοκλήρωση της καταμέτρησης και στα επόμενα βήματα για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Πώς γεννήθηκε η Φοιτητική Λίστα

Το κίνημα που οδήγησε στη δημιουργία της Φοιτητικής Λίστας γεννήθηκε μέσα από αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις των προηγούμενων ετών. Κομβικό σημείο αποτέλεσε η τραγωδία του 2024 στο Νόβι Σαντ, όταν 16 άνθρωποι σκοτώθηκαν από την κατάρρευση τσιμεντένιου στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό.

Η τραγωδία πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις, με τους φοιτητές να καταγγέλλουν διαφθορά και ευνοιοκρατία στα δημόσια έργα. Στη συνέχεια, το κίνημα συγκρότησε τη «Students' List», επιλέγοντας ως υποψηφίους όχι τους ίδιους τους φοιτητές, αλλά πρόσωπα από τον χώρο της επιστήμης, του αθλητισμού, της αγροτικής παραγωγής και των τεχνών.

Κεντρικό μήνυμα της προεκλογικής εκστρατείας ήταν η αποκατάσταση της δημοκρατίας, η αντιμετώπιση της διαφθοράς και η ανασυγκρότηση της οικονομίας.

Υψηλή συμμετοχή και καταγγελίες για παρατυπίες

Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή. Από νωρίς σχηματίστηκαν μεγάλες ουρές έξω από εκλογικά τμήματα σε όλη τη χώρα, ενώ παρατηρητές εκτιμούσαν ότι η προσέλευση μπορούσε να φτάσει το 70%, ποσοστό που δεν είχε καταγραφεί στη Σερβία από το 2000.

Την ίδια ώρα, ανεξάρτητοι παρατηρητές κατήγγειλαν δεκάδες περιστατικά παρατυπιών, μεταξύ των οποίων φωτογράφιση ψηφοδελτίων, ενδείξεις πίεσης σε ψηφοφόρους και απόπειρες εξαγοράς ψήφων.

Η ένταση ήταν εμφανής και στους δρόμους του Βελιγραδίου, όπου αναπτύχθηκαν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις κοντά στην έδρα της εκλογικής επιτροπής. Ο πρεσβευτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σερβία, Αντρέας φον Μπέκερατ, εξέφρασε ανησυχία για αναφορές βίαιων περιστατικών και κάλεσε όλες τις πλευρές σε αυτοσυγκράτηση.

Μέχρι την έκδοση των τελικών αποτελεσμάτων, η πολιτική εικόνα παραμένει υπό επιβεβαίωση ως προς την ακριβή κατανομή των εδρών. Ωστόσο, η δημόσια παραδοχή του Βούτσιτς έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι η Σερβία εισέρχεται σε νέα πολιτική φάση.