Η νίκη των Δημοκρατικών, τα 450 χαμένα εκατ. του Μασκ και η δύσκολη επόμενη μέρα της τεχνολογικής ελίτ

Δευτέρα 20 Ιανουαρίου του 2026. Η ελίτ της αμερικανικής επιχειρηματικής κοινωνίας βρίσκεται στο Καπιτώλιο για την ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ ως 47ου προέδρου των ΗΠΑ και τον ακούει να μιλά στην ομιλία του για τη «χρυσή εποχή» που θα ακολουθήσει.

Ανάμεσά τους οι μεγιστάνες της Silicon Valley Έλον Μασκ, Τζεφ Μπέζος και Μαρκ Ζάκερμπεργκ, οι οποίοι δέκα μήνες μετά, βλέπουν τη χώρα να βάφεται μπλε στις εκλογές και γνωρίζουν ότι με τη δύναμη που αποκτούν οι Δημοκρατικοί, δύσκολα δεν θα αποτελέσουν στόχους στους και δεν θα δουν την επιχειρηματική τους ζωή να δυσκολεύει.

Όπως γράφει ο Guardian η εικόνα με τους τρεις ζάμπλουτους παρόντες στην ορκωμοσία συμβόλιζε την υποταγή των πλουσιότερων ανθρώπων του κόσμου στον ισχυρότερο πολιτικό παράγοντα της εποχής, αλλά και τη στενή σχέση ανάμεσα στην πολιτική εξουσία και τον ακραίο πλούτο. Ήδη ασύλληπτα πλούσιοι, οι ισχυροί της Silicon Valley πίστευαν ότι η στροφή της αμερικανικής κοινωνίας προς τα δεξιά, με την έκταση και τη δυναμική του κινήματος MAGA, θα τους έκανε ακόμη πλουσιότερους.

Και πράγματι, αυτό συνέβη. Για αρκετά χρόνια, όσο ο Τραμπ έμοιαζε με έναν πολιτικό ηγέτη που θα καθόριζε για πάντα τις εξελίξεις και η επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης φαινόταν ασταμάτητη, οι περιουσίες τους εκτοξεύονταν σε επίπεδα που δύσκολα μπορεί κανείς να συλλάβει. Ενδεικτικό είναι ότι η περιουσία του Έλον Μασκ ξεπέρασε ακόμη και το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια.

Αλλαγή σελίδας

Ωστόσο, μετά το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών της Τρίτης, το οποίο έβαλε τους Δημοκρατικούς σε θέση ισχύος, η απόλυτη ταύτιση με το MAGA μοιάζει πλέον με ένα απερίσκεπτο στοίχημα, χωρίς εναλλακτική επιλογή. Οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν αποφασιστικό έλεγχο του αμερικανικού Κογκρέσου, κερδίζοντας έδρες σε περιοχές όπου τα προηγούμενα χρόνια οι νίκες των Ρεπουμπλικανών θεωρούνταν σχεδόν δεδομένες.

Την ίδια ώρα, οι Δημοκρατικοί επικράτησαν και σε αρκετές εκλογές για κυβερνήτες, ακόμη και σε πολιτείες που θεωρούνται παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικανών, όπως το Τέξας.

Οι ψηφοφόροι που ανησυχούν για τη διαφθορά εξέφρασαν με την ψήφο τους την αντίθεσή τους στις απροκάλυπτες προσπάθειες των δισεκατομμυριούχων να διαμορφώσουν ένα πολιτικό περιβάλλον κομμένο και ραμμένο στα μέτρα τους. Η αντίδραση απέναντι στους τεχνοκράτες έστρεψε πολλούς ψηφοφόρους προς τους Δημοκρατικούς και μακριά από τους Ρεπουμπλικανούς.

Στην αλλαγή του πολιτικού κλίματος συνέβαλαν επίσης οι ίδιοι οι μεγιστάνες της τεχνολογίας, αλλά και η αυξανόμενη δυσαρέσκεια για την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, την κατασκευή τεράστιων κέντρων δεδομένων και τις κάμερες παρακολούθησης της εταιρείας Flock.

«Θα χρειαστούν νέα δάση για τα κλητήρια έγγραφα που θα τυπώνουμε»

«Οι ψηφοφόροι απέρριψαν τους Ρεπουμπλικανούς εν μέρει επειδή έχουν αγοραστεί και πληρωθεί από δισεκατομμυριούχους της τεχνητής νοημοσύνης. Οι Δημοκρατικοί πρέπει να τους ζητήσουν ευθύνες, αντί να εξαργυρώνουν τις επιταγές τους», έγραψε ο Δημοκρατικός βουλευτής του Τέξας, Γκρεγκ Κασάρ.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Τζόρτζια, Τζον Όσοφ, ο οποίος επανεξελέγη στη Γερουσία, περιέγραψε με σαφήνεια τη στάση που φαίνεται να διαμορφώνεται απέναντι στον τεχνολογικό κλάδο. Στην επινίκια ομιλία του δήλωσε:

«Οι τιτάνες της Silicon Valley κατασκευάζουν καταφύγια για τους ίδιους και προειδοποιούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη που δημιουργούν ενδέχεται να οδηγήσει στην εξαφάνιση της ανθρωπότητας».

Παράλληλα, δεσμεύτηκε ότι θα βάλει «τη μεγάλη τεχνολογία στη θέση της».

Ακόμη πιο επιθετικός ήταν ο Δημοκρατικός γερουσιαστής από τη Μασαχουσέτη, Εντ Μάρκι, ο οποίος έγραψε αργά το βράδυ της Τρίτης στην πλατφόρμα X: «Θα χρειαστεί να φυτέψουν νέα δάση για όλα τα κλητήρια έγγραφα και τις κλήσεις για κατάθεση που θα τυπώνουμε».

Οι Δημοκρατικοί έχουν ήδη υποσχεθεί ότι θα προχωρήσουν σε κοινοβουλευτικές έρευνες για τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, ενώ παράλληλα εξετάζουν το ενδεχόμενο επιβολής προσωρινής απαγόρευσης στην κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων. Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες χρειάζονται τεράστιες ποσότητες υπολογιστικής ισχύος.

Στο στόχαστρο τα τεράστια κέντρα δεδομένων

Τον τελευταίο χρόνο, οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται σε έναν έντονο ανταγωνισμό για την αγορά ή την κατασκευή τεράστιων εγκαταστάσεων, οι οποίες καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας και φυσικών πόρων και φιλοξενούν χιλιάδες ημιαγωγούς και μικροτσίπ. Οι εγκαταστάσεις αυτές είναι απαραίτητες για να καλύψουν τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες τους σε υπολογιστική ισχύ.

Ωστόσο, τα κέντρα δεδομένων έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ. Οι Δημοκρατικοί έχουν υιοθετήσει σαφή στάση κατά της ανεξέλεγκτης επέκτασής τους, ενώ σε αρκετές πολιτείες η υπόσχεση για προσωρινό πάγωμα της κατασκευής μεγάλων εγκαταστάσεων αποτέλεσε βασικό προεκλογικό τους σύνθημα.

Η Τζίνα Χινοχόσα στο Τέξας, η Έιμι Άκτον στο Οχάιο και η Κέισα Λανς Μπότομς στην Τζόρτζια έχουν δεσμευτεί ότι θα προχωρήσουν σε προσωρινή αναστολή των σχετικών έργων.

Έρευνες για τους κολοσσούς

Εκτός από τα κέντρα δεδομένων, οι Δημοκρατικοί έχουν προαναγγείλει και έρευνες για τη δραστηριότητα των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Ήδη έχουν αποσταλεί επιστολές προς τις Nvidia και Amazon, με τις οποίες καλούνται να διατηρήσουν τα σχετικά αρχεία και έγγραφα, προκειμένου να είναι διαθέσιμα σε μελλοντικές κοινοβουλευτικές έρευνες.

Η τεχνολογία αποτέλεσε έναν από τους βασικούς αρνητικούς πρωταγωνιστές των ενδιάμεσων εκλογών. Οι δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι ζητούν να υπάρξουν συνέπειες για τις εταιρείες που θεωρούν ότι έχουν αποκτήσει υπερβολική δύναμη και επιρροή.

Ο Έλον Μασκ αποτελεί ίσως τον πιο εύκολο στόχο για τους Δημοκρατικούς. Είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο και ο δισεκατομμυριούχος που συνδέθηκε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον με την κυβέρνηση Τραμπ.

Μια έρευνα για τη δράση του στο πλαίσιο του λεγόμενου «Υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας» (DOGE), το οποίο προχώρησε σε εκτεταμένες περικοπές στην αμερικανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση και στον ανθρωπιστικό οργανισμό USAID, θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα για τους Δημοκρατικούς. Πλέον, έχοντας τον έλεγχο του Κογκρέσου, έχουν τη δυνατότητα να αναδείξουν δημόσια τις αποφάσεις και τις ενέργειες του Μασκ.

Η δύσκολη βραδιά του Μασκ

Ο Μασκ ήταν ίσως ο μεγάλος χαμένος της εκλογικής βραδιάς, μετά τον ίδιο τον Τραμπ. Ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο διέθεσε περίπου 450 εκατομμύρια δολάρια για να στηρίξει Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους, με ιδιαίτερη έμφαση στον Κεν Πάξτον στο Τέξας. Ωστόσο, η επένδυσή του δεν απέφερε σχεδόν κανένα αποτέλεσμα. Ο Πάξτον ηττήθηκε με μεγάλη διαφορά.

Ο Μασκ παρέμεινε σιωπηλός για περίπου οκτώ ώρες, καθώς τα εκλογικά αποτελέσματα γίνονταν γνωστά και το ένα αρνητικό νέο διαδεχόταν το άλλο για το πολιτικό σχέδιο που υποστήριζε. Μάλιστα, σε μια κίνηση που έμοιαζε με παραδοχή της ήττας, διέγραψε μια ανάρτηση που είχε δημοσιεύσει την Τρίτη και έγραφε: «Ψηφίστε Ρεπουμπλικανούς σήμερα!».

Το πρωί της Τετάρτης, ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX φάνηκε να αναζητά διέξοδο… εκτός πλανήτη.

«Τα κέντρα δεδομένων στο διάστημα φαίνονται πλέον αρκετά καλή ιδέα», έγραψε χαρακτηριστικά.

Οι Δημοκρατικοί ενδέχεται να εξετάσουν ή ακόμη και να επιχειρήσουν να ακυρώσουν τη συγχώνευση της SpaceX με την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Μασκ, xAI, η οποία αποτιμάται σε δισεκατομμύρια δολάρια. Η xAI βρίσκεται πίσω από το Grok, το chatbot που έχει προκαλέσει αντιδράσεις για τη δυνατότητά του να δημιουργεί εικόνες με ναζιστικό περιεχόμενο, αλλά και να παράγει γυμνές εικόνες ανθρώπων.

Επιπλέον, η xAI έχει υπογράψει σύμβαση ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων με τον αμερικανικό στρατό, μια συμφωνία που επίσης θα μπορούσε να βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Ζάκερμπεργκ και Άλτμαν

Για τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ, μια πιθανή νέα κοινοβουλευτική έρευνα θα μπορούσε να θυμίσει τις επανειλημμένες ακροάσεις στις οποίες είχε κληθεί να συμμετάσχει στα τέλη της δεκαετίας του 2010.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Meta πραγματοποίησε μια εμφανώς πολιτική στροφή προς τα δεξιά κατά τη δεύτερη προεδρία Τραμπ. Εμφανίστηκε στο Μαρ-α-Λάγκο για να παρουσιάσει στον Αμερικανό πρόεδρο τα έξυπνα γυαλιά της εταιρείας του, τα οποία διαθέτουν ενσωματωμένες κάμερες, ενώ παράλληλα κατάργησε το πρόγραμμα διαφορετικότητας, ισότητας και συμπερίληψης (DEI) της Meta, την ώρα που ο Τραμπ είχε ξεκινήσει την πολιτική του επίθεση εναντίον αντίστοιχων πρωτοβουλιών.

Ο Ζάκερμπεργκ είναι ήδη μία από τις πιο αντιπαθείς προσωπικότητες στις ΗΠΑ και το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι δημόσιες τοποθετήσεις του βασίζονται σε πραγματικές πεποιθήσεις ή αν αποτελούν κυρίως προσπάθεια προσέγγισης της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας.

Ακόμη και το ενδιαφέρον του για το ζίου ζίτσου και τις μικτές πολεμικές τέχνες έχει προκαλέσει ερωτήματα: πρόκειται για ένα αυθεντικό προσωπικό ενδιαφέρον ή για έναν τρόπο να κερδίσει την αποδοχή δημοφιλών παρουσιαστών podcast που απευθύνονται σε ένα ανδρικό, συντηρητικό κοινό;

Ίσως η στάση του γίνει πιο ξεκάθαρη όταν βρεθεί αντιμέτωπος με την πρώτη νέα κοινοβουλευτική έρευνα. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να επιχειρήσει να επιστρέψει στην πιο φιλελεύθερη δημόσια εικόνα που είχε στο παρελθόν, όπως όταν, πριν από περίπου δέκα χρόνια, είχε ιδρύσει έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό υπέρ της μετανάστευσης.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, ο οποίος επίσης είχε εμφανιστεί στο Μαρ-α-Λάγκο, φάνηκε την Τρίτη να προσπαθεί να περιορίσει τις πιθανές συνέπειες από το εκλογικό αποτέλεσμα.

Σε ανάρτησή του το βράδυ της Τρίτης έγραψε μια φράση που θύμιζε τις θέσεις του γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς:

«Οι άνθρωποι δεν πρέπει να παραδώσουν τον έλεγχο του μέλλοντος στην υπερνοημοσύνη και αυτή η απαίτηση πρέπει τελικά να θέτει όρια στην πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης».

Με αυτή τη δήλωση, ο Άλτμαν φάνηκε να τάσσεται υπέρ της θέσπισης κανόνων που θα διασφαλίζουν ότι ο άνθρωπος θα διατηρήσει τον έλεγχο της τεχνολογίας. Παράλληλα, έμοιαζε να προσπαθεί να αποστασιοποιηθεί από την πολιτική του Τραμπ, ο οποίος υποστηρίζει μια σχεδόν ανεμπόδιστη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και το τελευταίο διάστημα επιχειρεί να προωθήσει τον όρο «υπερνοημοσύνη».

Η οργή των πολιτών για τον ακραίο πλούτο

Παρά τις προσπάθειές τους, οι δισεκατομμυριούχοι της Silicon Valley δύσκολα θα καταφέρουν να αποκαταστήσουν τη δημόσια εικόνα τους μέσα σε μία νύχτα, έπειτα από χρόνια κατά τα οποία έδειχναν να προσαρμόζουν τη στάση τους στις επιθυμίες όσων βρίσκονταν στην εξουσία.

Το μεγαλύτερο πρόβλημά τους είναι ότι έχουν ελάχιστα να πουν για τα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τους περισσότερους Αμερικανούς: το υψηλό κόστος ζωής και τη διαφθορά.

Για ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας, οι ισχυροί της τεχνολογίας αποτελούν πλέον σύμβολα της ακραίας οικονομικής ανισότητας και μιας πολιτικής πραγματικότητας στην οποία η επιρροή μπορεί να εξαγοραστεί με χρήματα.