Πώς τα μικροπλαστικά αλλάζουν το χρώμα των ωκεανών - Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα

Νέα μελέτη έδειξε ότι τα θαλάσσια ύδατα γύρω από τη «Μεγάλη Κηλίδα Σκουπιδιών του Ειρηνικού» αποκτούν μια εντονότερα κυανή απόχρωση εξαιτίας της παρουσίας μικροπλαστικών, μια αλλαγή που είναι πλέον εμφανής ακόμη και από το διάστημα.

Τα μικροπλαστικά φαίνεται πως τροποποιούν το χρώμα του ωκεανού στη ζώνη του Ειρηνικού, όπως αποκαλύπτει η νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη (5/11) στο περιοδικό Communications Earth & Environment.

Διευκρινίζοντας σχετικά με τη Μεγάλη Κηλίδα Σκουπιδιών του Ειρηνικού, το NBC News εξηγεί ότι πρόκειται για μια ωκεάνια δίνη όπου τα ρεύματα εγκλωβίζουν πλαστικά απορρίμματα, τα οποία στη συνέχεια συσσωρεύονται, θρυμματίζονται και αιωρούνται στο νερό. Στη νέα μελέτη, επιστήμονες ανέλυσαν δορυφορικές παρατηρήσεις 20 ετών για την περιοχή και διαπίστωσαν μια «ανιχνεύσιμη αύξηση τόσο στο μπλε όσο και στο πράσινο φως» που ανακλάται από τη ζώνη αυτή, όπως ανέφερε ο Daniel Koestner, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.

Πώς μεταβάλλεται το χρώμα του νερού εξαιτίας των μικροπλαστικών;

Ο Koestner και οι συνεργάτες του εκτιμούν ότι το νερό αποκτά πιο κυανή όψη, περίπου 10% επιπλέον μπλε και 2% έως 4% περισσότερο πράσινο στις περισσότερο επιβαρυμένες περιοχές, επειδή τα μικροπλαστικά που αιωρούνται κοντά στην επιφάνεια της στήλης του νερού μεταβάλλουν τον τρόπο με τον οποίο το φως διασκορπίζεται και αντανακλάται πίσω στο διάστημα.

Η έρευνά τους, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο περιοδικό Communications Earth & Environment, αποτελεί την πρώτη φορά που επιστήμονες ανίχνευσαν μικροπλαστικά στον ωκεανό από το διάστημα.

«Είναι σοκαριστικό και ανησυχητικό», δήλωσε ο Άρον Στάμπινς, καθηγητής Χημείας και συνδιευθυντής του Κέντρου Πλαστικών στο Πανεπιστήμιο Northeastern στη Βοστώνη, ο οποίος δεν συμμετείχε στη νέα έρευνα. «Το γεγονός ότι μπορούμε να δούμε τα πλαστικά από το διάστημα είναι ανησυχητικό, όπως επίσης και το ότι υπάρχει αρκετό πλαστικό εκεί έξω ώστε να αλλάζει το οπτικό σήμα του ωκεανού, διότι αυτό σημαίνει ότι τροποποιεί το πεδίο φωτός στον ωκεανό και ενδεχομένως τον τρόπο με τον οποίο ο ωκεανός θερμαίνεται και ψύχεται».

Στο μέλλον, η δυνατότητα εντοπισμού μικροπλαστικών στους ωκεανούς μέσω δορυφόρων θα μπορούσε να συνδράμει τους ερευνητές να κατανοήσουν πού κλιμακώνεται η ρύπανση και να κατευθύνουν τις ενέργειες καθαρισμού. Θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει τους επιστήμονες να διαπιστώσουν εάν οι ωκεάνιες διεργασίες μεταβάλλονται καθώς η πλαστική ρύπανση διευρύνεται.

Η μεθοδολογία και τα συμπεράσματα της μελέτης

Για να διασταυρώσουν εάν το χρώμα του ωκεανού μετατοπιζόταν στην Κηλίδα Σκουπιδιών του Ειρηνικού παράλληλα με τη συσσώρευση των πλαστικών, οι ερευνητές εξέτασαν δορυφορικά δεδομένα που συγκεντρώθηκαν μεταξύ των ετών 2002 και 2022.

Σε προγενέστερη εργαστηριακή έρευνα, ο Koestner είχε αποδείξει τον τρόπο με τον οποίο το φως διασκορπιζόταν διαφορετικά στο θαλασσινό νερό που περιείχε μικροπλαστικά. Αυτή η ανάλυση επέτρεψε στους ερευνητές να διαμορφώσουν υπολογιστικά μοντέλα τα οποία μπορούσαν να προβλέψουν πώς διαφορετικές πυκνότητες μικροπλαστικών θα αλλοίωναν το χρώμα του ωκεανού.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνέκριναν τις μεταβολές που εντόπισαν στα δορυφορικά δεδομένα με τα μοντέλα αυτά. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η αύξηση των μικροπλαστικών στη στήλη του νερού ήταν η ερμηνεία που εξηγούσε πληρέστερα την αλλαγή χρώματος την οποία κατέγραψαν κατά τη διάρκεια της μελέτης τους.

Παρ' όλα αυτά, οι ερευνητές δεν μπορούν να αποκλείσουν και άλλους παράγοντες. Τα πλαστικά θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να προκαλούν απρόβλεπτες οικολογικές μετατοπίσεις που με τη σειρά τους επηρεάζουν το χρώμα.

«Είναι επίσης πιθανό τα πλαστικά να αλλάζουν τη βιολογία του ωκεανού σε αυτή την περιοχή και αυτό να συμβάλλει στην αλλαγή του χρώματος», δήλωσε ο Koestner, ο οποίος πραγματοποίησε την έρευνα κατά τη διάρκεια μεταδιδακτορικής εργασίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν στη Νορβηγία.

Εντούτοις, οι ερευνητές εξέτασαν και άλλες πιθανές εξηγήσεις προσομοιώνοντας στα μοντέλα τους φυσικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να ευθύνονται για την αλλαγή χρώματος, και δεν κατέστη δυνατό να βρουν άλλη υπόθεση εξίσου πιθανή με τα μικροπλαστικά.